Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR: *12 Saltanat ve Padişahlığın Kaldırılması Yeni Türkiye
6 Kasım 2017 Pazartesi 09:01
Parçalanıp dağılan ve tarihe mal olan Osmanlı İmparatorluğunun elde kalan son toprakları üzerinde kurulan Yeni Türk devletinin adı konulacaktı ve bu yeni devlete 29 Ekim 1923 te Cumhuriyet denildi.
Binbir zorluk ve yokluk içinde verilmiş Kurtuluş Savaşı bitmiş, vatan kurtulmuş yeni Türkiye’nin toprakları sınır çizilerek belirlenmiş Türkiye Büyük Millet Meclisi açılmıştı fakat halen padişah baştaydı İstanbul’da da bir hükümet vardı bu iki başlılığın düzelmesi gerekiyordu bu yeni dönemde, saltanat ve padişahlık değerlendirilmiş ve
1 Kasım 1922 tarihinde Saltanat ve Padişahlık kaldırılmış, aynı zamanda Müslümanların halifesi olan Padişaha ve Osmanlı Hanedanına yönetimden el çektirilmişti.
Halifelik ise saltanattan ayrılmıştı. Bir müddet sonra Büyük Millet Meclisi tarafından yeni bir halife seçilecekti. Böylelikle Osmanlı İmparatorluğu tarihe karışıyor halk egemenliğini eline alıyordu.
Kısa bir zaman sonra parçalanıp dağılan ve tarihe mal olan Osmanlı İmparatorluğunun elde kalan son toprakları üzerinde kurulan Yeni Türk devletinin adı konulacaktı ve
29 Ekim 1923 te Cumhuriyet ilan edildi.

Cumhuriyet Nedir
“Cumhuriyet” kelimesi dilimize Arapçadan geçmiştir. Cumhur “Halk” demektir Fransızca, İngilizce ve Almancası ” Republik” olan kelime batı dillerinde de ulusun kendisini yönetmesi anlamına gelir.
Cumhuriyet rejimi halkın seçtiği başbakan, cumhurbaşkanı ve milletvekilleri ile kendi kendini yönetmesidir.. Cumhuriyet, insanca ve medeni bir sistem olduğundan, Atatürk, Cumhuriyet’le, Türkiye’yi daha ileriye götürmek istemiştir.

Padişahlık veya Saltanat nedir?
Devlet yönetiminde babadan oğula geçen bir sistem ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde kullanılan yönetim şekline verilen addır. Yönetim şekli padişahın mutlak egemen olmasına dayalıdır. Saltanat Bir ülkeyi, milleti, ya da imparatorluğu yönetme hakkının tek bir hanedanda yani tek bir ailede toplandığı yönetim de denilebilir, iktidarın tek kişide toplandığı yönetim biçimidir.

Saltanat’ın Sonu
İste Osmanlı Hanedanı ve Saltanatı ve Padişahlığın altı yüz yıldır yönettiği Osmanlı İmparatorluğu Birinci Dünya Savaşında yenilmiş bütün toprakları işgal edilmiş ve orduları esir alınarak dağıtılmış son padişah ülkesini bırakarak gitmiş İmparatorluk ömrünü tamamlamıştı
Bütün bu olaylar içinden gelmiş bir general olan Mustafa Kemal ve arkadaşları parçalanmış ve yenilmiş Osmanlı’dan yeni bir Türk Devleti çıkartmak için başladıkları bir kurtuluş savaşı kazanılmış düşman Türk topraklarından atılmış Lozan’da yapılan bir anlaşma ile Türkiye’nin bugünkü sınırları çizilmiş ve garanti altına alınarak 23 Nisan 1923 te Büyük Millet meclisi açılmış yönetimi halk adına eline almıştır. Son Sultan ise ülkesini yanmış yıkılmış olarak bırakıp bir sabah bindiği İngiliz zırhlısı ile ülkesini terk etmiştir.
Fiilen sona ermiş ve Sultanı gitmiş bir padişahlığı ve saltanatı kaldırıp yerine milletin kendi kendini idare ettiği bir sistem olan Cumhuriyeti ilan etmek kalıyordu, önce saltanatın kaldırılması ve gerekiyordu. Türk devletinin yaşanılan zamana uyum sağlaması gerekliydi. Yapılacak daha çok iş vardı.

Saltanat Neden Kaldırıldı?
Saltanatın kaldırılmasına doğrudan doğruya yol açan olay, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra Lozan’da yapılacak barış konferansına Ankara ve İstanbul hükümetlerinin birlikte davet edilmeleridir.
28 Ekim’de İtilaf Devletleri İsviçre’nin Lozan kentinde toplanacak olan konferansa İstanbul ve Ankara hükümetlerini resmen davet etmiştir. Bunun üzerine iki gün sonra toplanan Ankara’daki Türkiye Büyük Millet Meclisi, İstanbul hükümetinin durumunu görüşmüş 1 Kasım 1922 tarihinde kabul edilen kanunla Osmanlı İmparatorluğunun bitişini ilan eden saltanat kaldırılmış, halifelik saltanattan ayrılarak şimdilik bırakılmıştı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Osmanlı sülalesinden Abdülmecit Efendiyi halife olarak getirdi. Bundan sonraki süreçte Cumhuriyet ilan edilecek, daha sonra Halifelikte kaldırılacak ve bütün Osmanlı Hanedanı yurt dışına çıkartılacaktır. Kaynak: Atatürk Devrimleri Com.

Sonuçları
Ülkede iki ayrı yönetimin bulunmasına son verildi.
Altı yüz yıllık Osmanlı saltanatı sona erdi.
TBMM Türkiye’de tek yasal güç haline geldi.
Din ve devlet işlerinin tek bir makamın elinde bulunmasına son verildi.
Son Osmanlı Sultanı Mehmet Vahdettin 17 Kasım 1922’de ülkeyi terk etti.
TBMM Halifeliğin İngiltere tarafından kullanılmasını engellemek amacıyla Osmanlı Hanedanından Abdülmecit Efendiyi halife seçtiğini ilan etti.
Lozan Barış görüşmelerinde Türkiye’nin tek bir heyet tarafından temsil edilmesi sağlandı.

İstanbul’un İngilizlerden
Geri Alınması
Saltanatın kaldırılmasının hemen ardından General Refet Bele’nin, İstanbul’a gidip padişaha durumu tebliğ etmesine karar verilir. Bu sırada İstanbul’da görevli olan son hükümet, Ahmet Tevfik Paşa hükümeti 4 Kasım 1922 günü görevinden istifa eder. 5 Kasım’da da Refet Bele tüm bakanlıkların müsteşarlarını toplar ve çalışmalarına son veren kararı açıklar.
Kaldırılan saltanatın, birer birer tebliğinden sonra sıra Padişah Mehmet Vahdettin’e gelir, fakat saltanatın kaldırıldığı Sultan Vahdetin’e tebliğ edilemez çünkü Padişah 17 Kasım 1922 sabahı bir İngiliz savaş gemisiyle ülkeyi terk etmiştir..
General Refet Bele Ankara Hükümeti'nin temsilcisi sıfatıyla İstanbul'un idaresine Türkiye Büyük Millet Meclisi adına el koyar ve İstanbul bundan sonra Ankara Hükümetinin emri altına girer. Vahdettin’in de ayrılmasıyla 600 yıllık Osmanlı egemenliği sona erer..
Halifelik makamının bir süre daha devam etmesi gerekmektedir 18 Kasım 1922 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından oy çokluğuyla Abdülmecit Efendi halife olarak seçilir. Fakat Halife, Osmanlı düşüncesinden kopamaz. Cumhuriyet sürecini gösterişli hareketler, saltanat döneminden kalma alışkanlıklarla geçiren Halifenin ülkeye zarar getireceği görülmüş ve Halifelikte 3 Mart 1924’te kaldırılmıştır.
Padişahlığın kaldırılması ile Cumhuriyete giden yol açılmıştı bundan sonraki gelinen aşama Cumhuriyetin ilan edilecek ve Cumhuriyetten sonra bütün Osmanlı Hanedanı yurt dışına çıkarılacaktı. Geçen hafta Cumhuriyeti yazdık, gelecek hafta ise Halifeliğin kaldırılması ve Osmanlı Hanedanı’nın yurt dışına gönderilmesini yazacağız.

Kaynak: www.ataturkinkilaplari.com


Gelecek hafta:
Halifeliğin Kaldırılması


Bu Haber 241 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI