Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR: *13 Halifeliğin Kaldırılması
13 Kasım 2017 Pazartesi 09:01
1 Kasım 1922'de saltanat kaldırıldı ve halifelik bırakılmıştı, Sultan Vahdetinin amcasının oğlu Abdülmecit Efendi Türkiye Büyük Millet Meclisince halife seçildi. Halife zamanla, kendisini devlet başkanı gibi görmeye başladı. Ve 3 Mart 1924 tarihinde hanedana mensup şehzadeler, sultanlar ve sultan çocukları ile eşleri olmak üzere 155 kişilik Osmanlı Hanedanı Türk vatandaşlığından çıkarıldılar.
1 Kasım 1922'de saltanat kaldırıldı ve halifelik bırakılmıştı, Sultan Vahdetinin amcasının oğlu Abdülmecit Efendi Türkiye Büyük Millet Meclisince halife seçildi. Halife zamanla, kendisini devlet başkanı gibi görmeye başladı. Ve 3 Mart 1924 tarihinde hanedana mensup şehzadeler, sultanlar ve sultan çocukları ile eşleri olmak üzere 155 kişilik Osmanlı Hanedanı Türk vatandaşlığından çıkarıldılar.


1 Kasım 1922’de alınan bir kararla padişahlık kaldırıldı. Halifelik makamı yeni bir halife ilan edilerek bırakıldı, bu makama Osmanlı Hanedanından Aptülmecit Efendi getirildi.
Kurtuluş Savaşının kazanılmasından sonra yeni bir Türk devleti kurma çalışmaları içinde önce 23 Nisan 1923 de Türkiye Büyük
Millet meclisi açılmış 1 Kasım 1922 tarihinde Saltanat ve Padişahlık kaldırılmış, aynı zamanda Müslümanların halifesi olan Padişaha ve Osmanlı Hanedanına yönetimden el çektirilmişti.
Son Osmanlı Sultanı Mehmet Vahdettin 17 Kasım 1922’de ülkeyi terk etmesinin ardından 29 Ekim 1923 te Cumhuriyet ilan edilmiş, Halifelik makamı bırakılmıştı.

Halifelik Nedir ve
Osmanlılara Nasıl Geçmiştir.
Hz. Muhammet hem dinin hem de devletin başında bulunuyordu. Onun vefatından sonra devletin başına geçen kimselere halife denilmiştir. Halifeler, Hz. Peygamberin siyasi vekilleridir. İlk dört halife Hz. Ebubekir, Osman, Ömer ve Ali seçimle göreve gelmişlerdir
Halifelik yani dünyadaki bütün Sunni Müslümanların ruhani reisliği makamı, 766 tarihinden beri Abbasi Hanedanlığında idi.
Yavuz sultan döneminde Mısır’ın fethi ile 29 Ağustos 1516'da Halifelik Abbasi soyundan Osmanlı soyuna geçmiştir

1 Kasım 1922'de saltanat kaldırıldığı halde, halkın dini hassasiyeti dikkate alınarak halifelik kaldırılmadı. Seçilen halife Abdülmecit Efendi, zamanla kendisini devlet başkanı gibi görmeye başladı. Gerçekleştirilmesi düşünülen inkılâplar için halifeliğin kaldırılması zorunlu idi. Diğer taraftan halifelik yabancı güçler tarafından aleyhimize kullanılıyordu., Türkiye Büyük Millet Meclisi Halife seçtiği Abdülmecit Efendi'den, sadece Müslümanların Halifesi unvanını kullanmasını, gösterişli hareketlerde bulunmamasını istemişti.
Halife ise Cumhuriyet hükümetinin talimatı dışına çıkmış, eski rejim yanlılarının umudu haline gelmiş, cuma selamlığına Fatih'in kıyafeti ve başında sarıkla çıkmış törenler düzenlemeye, demeçler vermeye, başlamıştı, bir an önce önlem alınmasını gerektiriyordu, halife mevcut oldukça Türkiye'de yapılması zorunlu olan devrimleri başarmak zordu.
Bu sebeplerden dolayı Halifelik daha fazla soruna sebep olmadan 3 Mart 1924'te Türkiye Büyük Millet Meclisinde kaldırıldı.
Türk tarihinde yeni bir sayfa açılmış tarihin en uzun ömürlü hanedanlarından Osmanlı Hanedanı tamamen tasfiye edilmişti. Hanedan mensupları daha sonra alınan bir kararla vatandaşlıktan çıkarılarak yurt dışına sürülmüşlerdir..

Son Halife Kimdi?
Son Halife Sultan Abdülaziz’in oğlu olan Abdülmecit Efendi 29 Mayıs 1868’de İstanbul’da doğdu. 1876’da babasının indirilmesinden sonra 1908’e kadar sarayda kapalı bir hayat yaşadı, resimle ilgilendi, yabancı dil öğrendi. 1 Kasım 1922de saltanat kaldırılınca da Halife seçildi.
Bu görev, Cumhuriyetin ilkeleriyle bağdaşamayacağından, 3 Mart 1924 kaldırılarak Osmanlı Hanedanı Türkiye sınırları dışına çıkarıldı..
Onbeş ay kadar süren hilafeti, döneminde, hiç bir kudret ve nüfuzunun olmamasına rağmen, hoş görülmeyen unvanlar kullanarak Ankara’nın tepkisini çekti. Halifelik kaldırıldıktan sonra diğer Osmanlı Hanedanı üyeleri ile yurt dışına çıkarılınca önce İsviçre ye, sonra Fransa’ya gitti.
23 Ağustos 1944 ’de sürgünde bulunduğu Paris ’te kalp krizinden öldü, cenazesi Türkiye’ye kabul edilmedi ve Paris’te gömüldü ve on yılın sonunda kemikleri 1954’te Medine’ye defnedildi.

Sürgün
Saltanat ve halifelik peş peşe kaldırılınca 3 Mart 1924 tarihli kanunla hanedana mensup şehzadeler, sultanlar ve sultan çocukları ile eşleri hayatta bulunan padişah ve şehzade zevceleri ile damatlar olmak üzere 155 kişilik Osmanlı Hanedanı Türk vatandaşlığından çıkarıldılar. Üç gün içinde sınır dışına sürgüne gönderildiler, çocukları ile sürgüne gitmek zorunda kalanlarla bu sayı 200’ü buldu.
Türkiye topraklarını terk için şehzadelere 24 saat, sultanlara 10 gün süre tanındı. Hükümet, Halife Aptülmecit Efendinin ise hemen o gece sınır dışı edilmesi talimatını verdi.
Sürgünde efendilerinden ayrılmayan emektarlar da sayılırsa, sayı yüzlercedir. Bunların daha sonra Türkiye’den transit olarak bile geçmesi bile yasaklandı. Mallarını bir yıl içinde tasfiye etmeleri, aksi takdirde hazineye kalacağı bildirildi.
Hemen hepsi uzun yıllar gittikleri çeşitli ülkelerde vatansız, pasaportsuz olarak yaşadı. Yanlarında para götüremeyen bu insanların çoğu, sürgünde tarifsiz sıkıntılar çekti, açlıktan ölenler bile oldu. Geride bıraktıkları malları da şunun bunun elinde çarçur edildi.
1952 yılında hanedanın kadın mensuplarına, 1974 yılında da tümüne ülkeye dönme izni verildi.

Gelecek Hafta:
Osmanlı Hanedanı
Sürgün Ediliyor

Vehbi Vakkasoğlu- Bu Vatanı Terk Edenler
T.C. Başbakanlık Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Atatürk Araştırma Merkezi
Osmanlı Araştırmaları Vakfı


Bu Haber 209 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI