Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
YAŞAR KARADUMAN / TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR: *16 Osmanlı’da Alkol Padişahlar içer miydi?
4 Aralık 2017 Pazartesi 08:38
Bugünkü “Tarihin Sakladığı Sırlar” adlı yazı dizimizin konusu “Osmanlı’da Alkol” dur. Acaba bir din devleti olan Osmanlı’da kimler alkol yasağını delmişti? Osmanlı Sultanları, sadrazam ve yüksek rütbeli devlet memurları arasında alkol alanlar var mı idi. Tarihe objektif olarak birlikte göz atalım
Alkol Nedir?
Alkol kelimesinin kökeni Arapça “El-kuhl” dur bütün dillere Alkol olarak geçmiştir, bilinen ilk alkollü içki biradır ancak biranın yanı sıra diğer pek çok alkollü içki de zaman içerisinde üretilmiştir.
Özellikle üzüm ve başka meyvelerden yapılan şarap ve sarhoş edici alkollü içkileri insanlar ilk defa Milattan Önce 4000 yıllarında bulmuşlardır.
Şarap, üzüm suyunun mayalanması ile elde edilen alkollü bir içecektir. Üzüm dışında diğer meyvelerden de yapılır, yüzde 88 su, yüzde 12’si alkoldür.
Hititler tesadüfen bulmuşlar ve Wienna demişlerdir. Sankritçe “sevgili” anlamına gelir. Yunancası "Woine" veya "Oinos", Latincesi "Vinum", İtalyanca ve İspanyolca "Vino", Almancası "Wein", İngilizcesi "Vine", Fransızcası "Vin" dir.
Osmanlı padişahları, sadrazamlar ve yüksek rütbeli devlet adamları genelde, İslâm’ın getirdiği içki yasağına uymuşlardır.
Toplumu ve özellikle gençleri alkolden uzak tutmak için bu güne kadar bir dizi çareler aranmış ve düzenlemeler yapılmıştır. Bu yasak geçmişte nasıl uygulanmış, Osmanlı buna nasıl bakmıştır?

Osmanlıda alkol
Dinimizce yasak olduğu için Osmanlı içindeki Müslüman halklar alkole ve içkiye yaklaşmazlardı. İmparatorluğun bazı bölgelerinde ve İstanbul’da Müslüman olmayanların içki içmesine ve bu gibi yerleri açmasına izin verilmişti.
Müslümanların şarap ticareti ve meyhane işletmeciliğiyle uğraşması yasaktı. İçki ticareti Yahudilerin ve Rumların elindeydi. Meyhanelerin İslam mahallelerinde açılmasına izin verilmezdi, gayrimüslimlerin yerleşim yerlerinde izin vardı.
Osmanlı alkol ve içki yasağına uymuş ama bir şekilde içenlere de mani olunamamış, isteyen bir şekilde içmenin yolunu bulmuştur.

Padişahların Alkol Konusu
Bütün bunların dışında halife sayılan Osmanlı Padişahlarının içki içip içmediği konusu hep merak edilmiştir. Bu konuda yapılmış ve yazılmış birçok inceleme araştırma vardır. İçeni de olmuştur, içmeyeni de, Padişahlar içinde çok katı kuralları olanlar olduğu gibi hamamda sarhoş halde cariye kovalarken düşen ve ölenlerde vardır.

İslamda İçki
İslam içkiye izin vermiyordu. (Maide Suresi 90-91 ) bir damlası bile haramdı.
“Ey inananlar şarap, kumar, (tapınmak için konulan) dikili taşlar putlar ve fal okları, şeytanın işlerinden pis şeylerdir. Artık bunlardan kaçının. Maide Suresi 90
Şeytan, şarap ve kumar ile aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah'ı zikretmekten ve namaz kılmaktan alıkoymak ister. Maide Suresi 91

Bu konuda iki eser yazan tarihçi Osmanzade Taib Ahmed (1660-1724),
Birinci Osman’dan İkinci Mustafa’ya kadar 22 padişahın hayatını anlatır. Bu eserde, İslam halifeleri ve Osmanlı padişahlarının özel hayatlarına ilişkin bilgiler vardır..

Sultan Beyazıt’ı İçkiye Eşi Despina Alıştırmış
Osmanlı’nın ilk sultanları ağızlarına içki koymamışlardı. İlk padişah Osman Gazi, dini bütün Şeyh Edebali’nin damadı olduğundan buna rağbet etmemişti. Ancak, bazı tarihçilere göre, Osman Gazi Bizanslı Tekfurlarla şarap içmişti. Osman Gazi’nin oğlu Orhan da içkiden uzaktı.
Her iki padişah da içmiyordu ama toplantılarında komutanlarına iltifat etmek maksadıyla içki sunmuşlardı. Bu adet, Yıldırım Beyazıt, Çelebi Sultan Mehmet ve Sultan Birinci ve İkinci Murat döneminde de devam etmişti. Fatih Sultan Mehmet ve Sultan Beyazıt, komutanları ve vezirleriyle arada sırada içki içerlerdi. Yine bir iddiaya göre, Yıldırım Beyazıt içki içiyordu. Padişahın içkiye düşkünlüğünün sebebi, eşi Sırp prensesi Maria Despina idi.

Adı Sarhoş’a çıkan Padişah
Yavuz Sultan Selim içkiye iltifat etmez, ancak ara sıra içer, çabuk sarhoş olup şiir okurdu.
Kanuni Sultan Süleyman’ın, ilk zamanlarında musiki dinlerken içki içmişliği vardı, ancak daha sonra içkiyi yasakladı.
Padişahlar arasında içkiye en düşkünü Kanuninin oğlu İkinci Selim’di. Lakabı "Sarhoş Selim” di. İkinci Selim içkiye düşkün olmasına rağmen, beş vakit namazını da kaçırmazdı. Sonra, içki içmeye tövbe etti.
İçkiye karşı olan padişahlardan biri de Üçüncü Murat’tı. İçki içmediği gibi huzurunda lafının edilmesinden bile hoşlanmazdı.
Osmanlı padişahlarının içkiyle ilişkileri hep inişli çıkışlı oldu. İçki yasağı bazen şiddetle uygulandı, bazen ise görmezden gelindi. Bu uygulamalarda, padişahların kişisel yaşamlarının etkisi vardı: Örneğin, Birinci Ahmet çok dindardı ve onun döneminde içki yasağı çok etkiliydi.

Osmanlıda yeni bir İiçki: Rakı
Osmanlı Devleti için 17ci yüzyıl, "duraklama" dönemiydi. Osmanlı savaş kaybettikçe içki yasakları bu dönemde arttı, tüm kötülüklerin sebebi uğursuz içki sayıldı. Dördüncü Murat kendisi içmesine rağmen halka alkol, sigara ve kahve kullanılmasını yasakladı.
Ve 17. yüzyıldaki içki yasağı, Osmanlı’yı yeni bir alkol çeşidiyle tanıştırdı: Rakı
Rakı, içki yasağını delmek maksadıyla Osmanlı’ya giriverdi. Bize ait zannettiğimiz rakı maalesef "milli içkimiz" değildir. "Rakı" sözcüğü Türkçe değildir bazı kaynaklara göre Arapça ARAK kelimesinden gelmedir, sözcük anlamı damıtılmış demektir. Diger kaynaklara göre de ismini razaki üzümünden almıştır. Bir başka iddia ise rakının Kımız’dan elde edilen Arika’dan gelmesidir.
Rakıyı Osmanlı Sarayı pek sevdi. Üçüncü Ahmet, çoğunlukla geceleri hünkár sofasında, sadrazamı, şairleri ile rakı içerdi. Bir sonraki padişah Birinci Mahmut’ta içkiyi seviyordu.

En içkici padişah İkinci Mahmut
Osmanlı’da içkiye savaş açan son padişah, Üçüncü Selim oldu. Musikiye olan ilgisiyle bilinen bestekár padişah, ne kadar meyhane varsa hepsini kapattı ve yasağa rağmen içki içmekte ısrar edenleri astırdı.
Son dönem Osmanlı padişahları arasında içkiye en düşkün kişi İkinci Mahmut yasakları deliverdi. Tarihçi Necdet Sakaoğlu’na göre, Abdülmecid içki bağımlısıydı, bazı geceler körkütük sarhoş arabasına konulup saraya götürülürdü.
İkinci Abdülhamit’in anılarına göre, kardeşi padişah Beşinci Murad’ı içkiye alıştıran, geceleri sık sık buluştuğu şair Namık Kemal’di. İkinci Abdülhamit ise, ne rakı, ne şarap içiyordu o Rom içiyordu.
Padişah Mehmet Reşat, ağzına içki koymazdı. Son padişah Sultan Vahdettin de içki kullanmadı.

Prof. Dr. İlber Ortaylı
Hoca’nın Yorumu
Prof. Dr. İlber Ortaylı, bu konuda isim vermenin ayıp olacağını, ancak sarayda içki içen ve içmeyen padişahların olduğunu söyledi. Hatta cemiyette içmeyi yasaklayıp özel hayatında içen padişahlar olduğunu ifade etti. İlber Ortaylı: "Kendisine dokunan ve hasta olan padişahlar da var. İçenler var, genç yaşta ölenler de var. Ama içmeyenler de var, yarı yarıya olabilir, belki fazla da olabilir, tek tek sayamam.

KAYNAKLAR:
Soner Yalçın
Murat BARDAKÇI
Prof. Dr. İlber Ortaylı
Necdet Sakaoğlu


Bu Haber 235 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI