Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
Ünye nere, Zürih nere? (2) Zürih- Lozan –Cenevre “Kalbim Lozan’da Kaldı”
15 Haziran 2009 Pazartesi 10:37
YAŞAR KARADUMAN/ ÜNYE TARİH ARAŞTIRMA GRUBU

Zürih garından Cenevre’ye kalkan treni az daha kaçırıyordum. Ev istasyona yakındı koşarak son anda yetiştim. Trenle Zürih, Bern ve Lozan’dan Cenevre’ye kadar gidecek, Cenevre’den vapurla Lozan’a geri dönecektim.  Zürih-Cenevre arası trenle üç saat sürüyor.


Cenevre’yi daha sonra etraflıca gezmek için tekrar gelmeyi planlayarak, kısa bir şehir turundan sonra, Leman gölünde çalışan feribotlarla harika göl manzarasını ve gölün kıyı sıra sıra dizilmiş her biri bir tablo gibi kasaba ve köyleri seyrederek çok merak ettiğim Lozan’a geldim.


Bizim için büyük önemi olan Lozan, Leman gölünün kenarında Vaud kantonunun başkentidir.  Cenevreye 60 km uzaklıktadır, karşı tarafı Fransa’dır. 


Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923'de burada imzalanmıştır. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC)'nin merkezi buradadır.


 


Tarih yazılan Rumine Sarayı


İsviçre'nin 26 kantonundan biri olan Vaud kantonunun başkenti Lozan'da, göl kıyısındaki muhteşem şatoda  (Chateau d'Ouchy)  (Uşi Şatosu) İsmet İnönü ve arkadaşları günlerce diğer ülkelerin temsilcileri ile tartışmıştı. Türkiye'nin kaderini belirleyen tarihi Lozan Antlaşması için ikili görüşmeler Ouchy  (UŞİ) şatosunda yapılmıştı. Antlaşması'nın en önemli kararları burada alınırken, antlaşma Rumine Sarayında devam etmiş sonra Lozan Üniversitesi Tören Salonu'nda (şimdi güzel sanatlar ve doğa bilimleri müzesi)nde imzalanmıştı.
Leman gölünün kenarındaki en güzel şehir olan Lozan’ın en büyük caddesi “Avenue d'Ouchy (Uşi Caddesi) garın yanından göl kıyısına kadar iner. Yukarıdan gelirken, sağda İngiliz Kilisesi, sonra Hotel Royal ve  Savoy Oteli vardır. Meşhur “Silahlara Veda” romanının yazarı Ernest Hemingway, Lozan görüşmelerine ilişkin anılarında bir gün İsmet Paşa'yı Savoy Oteli'nde gördüğünü ve asansörün önünde kendisiyle konuştuğunu söylemiştir. Uşi Caddesi yerine göle paralel Rand Poind'den inerseniz, pembe çiçeklerle süslü beş yola çıkarsımız. 
Lozan Konferansı'nın komisyon çalışmalarının yapıldığı caddeye ve rıhtıma adını veren uşi şatosunun bulunduğu yer çok eskiden bir adaymış, doldurularak üzerine bu şato yapılmış


 


Lozan anlaşmasının tanığı kırk odalı şato


Ouchy Şatosu, giriş katıyla birlikte üç katlı, 40 odalı taş bir ortaçağ yapısıdır. Şatonun kara tarafına bakan iç avlusundaki duvarda kabartma harflerle katılan tüm ülkelerin yazıldığı Lozan Konferansı anısına bir tabela asılıdır. Şatonun içinde konferansın yapıldığı odayı ve masayı göremedim. Bu oda içindeki çok kıymetli tablolar nedeniyle yalnız Çarşamba günleri ziyarete açılıyormuş. Buraya bir daha gelmem mümkün olmadı..


Şatoya ve duvardaki yazılara ve dış kapıdaki bilgilendirme tabelasına hayran hayran bakarken  Fransız generallerine benzeyen üniforması bir  görevli nazikçe  yaklaşarak:


 “Türk müsünüz Mösyö” diye arkamdan yaklaşınca  irkilmiştim..


“Sizi korkutmak istemedim, o kadar hayranlıkla bakıyordunuz ki sizi  kutlamak istedim, buraya gelen bütün Türkler sizin gibi büyüleniyorlar, buranın sizler için ne kadar önemli bir yer olduğunu biliyorum ve Türklere saygı ile karışık bir hayranlık duyuyorum.


“Çok kıymetli” mösyö dedim. “Biz bağımsızlığımızı burada aldık” dedim.


“Burayı Türklerden başkası bilmez ve kimse gelmez, biri ziyarete gelmişse kesin Türk’tür diye düşünürüz, görüşmelerin yapıldığı salonun içinde çok kıymetli tablolar olduğu için yalnız Çarşamba günleri ziyarete açılır, Lozan güzel ve sakin bir yerdir, gölü gezmeden dönmeyin tekrar hoş geldiniz mösyö” bu Fransızca aksanlı Almancası ile beni bilgilendiren sempatik görevliye  kendi dilinde teşekkür edip ayrıldım.


Leman Gölü'nde, 100 yıllık vapurlar çalışıyordu. Eskidikçe onarıp yeniden kullanıyorlar. Gölün karşı kıyısına, yani Fransa'ya, bu vapurlarla geçmek mümkün. Vapurlarda iki ayrı ülkenin bayrağı var,  başında İsviçre  ve kıçında  Fransa.. Bu küçücük şehirde biri olimpiyat müzesi olmak üzere tam sekiz tane de müze, vardır.


Lozan Leman gölü kıyısında çok güzel bir sayfiye yeridir, hafta sonu insanlar bisiklete binerler, yelken yaparlar. Nüfusu 107.000 dir. Gölün kenarındaki tarihî katedrali, üniversitesi, müzeleri ile ünlü dünyanın en güzel şehirlerinden biridir.


Her yaz, Haziran’ın başında "Şehir festivali" "Festival de la Cite"  düzenlenilir. Film festivalleri yapılır "Le Festival et Concours Bach de Lausanne", (Bach festivali) ve sonbaharda"La Nuit de Musées" (Müzeler gecesi)   yapılır.


İsviçre ile Fransa’yı birbirinden ayırır Leman gölü Cenevre, Nyon, Morges, Lozan, Vevey, Montreux'den Villeneuve'e kadar uzanan bir kıyıya sahiptir, yemyeşil üzüm bağları bulunan Lozan tepelerinden gölün manzarasını seyretmek ise tek kelimeyle harikadır.
Leman gölü kıyı bölgelerinde iklim, yumuşak ve güneşlidir. Kıyılarında çok güzel yazlıklar, yamaçlar üzüm bağları ile örtülü olup, güzel köyler vardır. Göl çevresinde İsviçre'ye ait Cenevre, Lozan, Nyon, Montreux, Morges ve Vevey şehirleri ile, Fransa'ya ait Evian ve Thonon şehirleri sıralanmıştır. Türkçe adı Leman Gölü, Almanca Genfer See,  Fransızca Lac Léman, İngilizce adı ise Lake of Léman’dır


Lozan Olimpiyatlar Müzesi (Olympic Museum Lausanne) İsviçre'nin Lozan kentinde bulunan Olimpiyatlar ile ilgili sürekli ve geçici sergilerin bulunduğu müzedir. 10.000 parçadan fazla sergilenen eşya ile müze Olimpiyatlarla ilgili tüm dünyadaki en geniş arşiv olarak gösterilmektedir. Ayrıca müze, Lozan şehrine turist çeken önemli bir merkezdir. Her yıl 250.000 kişi Olimpiyatlar Müzesini ziyaret etmektedir.


Lozan İsviçre’nin küçük fakat tarih ve kültür kokan asil bir kentidir.


Lozan’ı anlatırken anlaşmadan pek fazla bahsetmedik, sizleri bu ağır tarih dersine boğmak istemedim.. Gelecek hafta bu konuda bilinmeyen bir kaç şeyi aktaracağım sizlere


Mesela, Servi imzalayan fakat Lozan’ bugün bile tanımayan müttefikimiz ve dostumuz hangi devlettir, biliyor musunuz?


Bildiğiniz gibi Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, S.S.C.B ve temsilcileri tarafından imzalanmış barış antlaşmasıdır, 8 ay sürmütir. Görüşmelerde Türkiye'yi  İsmet Paşa başkanlığındaki üyeler temsil etmişlerdir. Lozan Sevr ile boyunduruk altına alınmaya çalışılan bir ulusun zincirlerini kırdığı yerdir.


 Gelecek Hafta:


Sevr’i imzalayan ve Lozan’ı halen tanımayan dostumuz ülke hangisi?



Bu Haber 4419 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Konuya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
ÖNCEKİ ARAŞTIRMA YAZILARI