11 Aralık 2008 Pazar
YAŞAR KARADUMAN
Hariçten Gazel
İstanbul’a ilk geldiğim yıllarda çok param yoktu.Bu büyük şehrin nimetlerinin kıyısından köşesinden nasiplenmeye, burada yaşamayı öğrenmeye çalışıyorduk.

Tünel’de Asmalımescit’te ucuz meyhaneler daha doğrusu  bugünkü anlamda müzikholler vardı . Beşinci sınıf sanatçıların  çalıştığı  bu yerlerde, genelde Türk sanat müziği icra edilirdi,  Arabesk henüz bulunmamıştı. Orhan baba “Bir teselli ver” şarkısını yeni yazmıştı. O günlerde Apdullah Yüce’nin “Bu ne sevgi ah, bu ne ızdırap” şarkısı dillerdeydi.

Bu ucuz meyhanelerde derdini unutmaya çalışan bizim gibi garibanlar biraz sonra kafayı bulunca  efkarlanıp sahnedeki şarkıcıya eşlik eder, hatta bazen bir perde daha yüksekten söyleyerek  sanatçının sesini bastırırdı.

Bu tür müdahaleleri önlemek için  duvara birkaç yere tabela asılırdı, tabelada “Hariçten gazel atmak yasaktır” yazardı.

İşte hariçten gazel okumak, veya gazel atmak deyimi buradan  kalmıştır.

Yapılan bir işe dışarıdan müdahale edenlere, eleştirenlere, veya haksız yapılan şeylere karşı duruşlara verilen cevap “hariçten gazel okuma” olurdu.

Biz, herhangi bir nedenle Ünye dışında yaşayan ama  şehriyle gönül ve düşünce bağını kopartmayan Ünyelileriz. Kimimiz okul diye çıkmış bir daha geri dönememişiz, kimimiz iş diye çıkmış yad ellerde kalmışız, kimimiz çocuklarımızın eğitimi için ayrılmış  bir daha geri gelememişizdir.. Ama kökümüz orada kalmıştır. En azından bir aile ferdimiz  oradadır. Mahallemiz köyümüz vardır, dostlarımız arkadaşlarımız vardır, annemiz vardır, babamız vardır, hasretimiz vardır, anılarımız vardır, vazgeçemeyeceğimiz bir sürü şeyimiz vardır. Onları özleriz, onları düşünürüz, bir tanesinin kaybolmasına  içimiz yanar.

Bayram olur koşar geliriz, tatil olur koşar geliriz, fırsat bulur geliriz. Anamıza koşarız, babamıza koşarız, şehrime koşarız, sokaklarımıza,  bağlarımıza, bahçelerimiz,köylerimize koşarız. Bir yıl boyu özlemleri büyütürüz içimizde,i bir yıl boyu orada  geçireceğimiz üç günün   rüyası ile bu gurbete tutunmaya çalışırız. Sonra bir gün olur, bindiğimiz gibi otobüse, uçağa vapura ver elini Ünye diye düşeriz yollarına.

Görmeyeli bir sürü şey değişmiştir, yeni yollar, yeni parklar yeni meydanlar yapılmıştır, kimimiz beğeniriz kimiz beğenmez.  Sevgimizden ilgimizden hasretimizden yapılanlara yorum getiririz, öneri sunarız, eleştiririz… Bu bizim şehrimize bağlılığımızı sevgimizi ilgimizi ve bazen de bilgimizi gösterir.

Bizim bu  yorumlarımızı bazı dostlarımız anlamaz

-“Hariçten Gazel okuyorlar” diye değerlendirirler. “Gurbetçi  takımı  hariçten gazel okumaya geldiler, bırakın üç gün gazellerini atsınlar, pidelerini yesinler, Çakırtepe’den şehre bakıp  bir iki eleştiri getirsinler giderler” derler bizim için.

Biz gazelciler yine geliyoruz.  En azından  hariçten de olsa  gazel atabiliyoruz. Siz Ünye’de yaşayanlar, yenilmiş bir ordunun esirleri gibi hergün bezgin ve üzgün gelip gidiyorsunuz, sesiniz soluğunuz çıkmıyor.  Siz onu da yapamıyorsunuz..

Bazen de kızarlar;

- Biz Ünyedeyiz... Size dışardan ne oluyor?' derler...

Neden?.. biz dışarıda  yaşıyoruz diye söz hakkımız yok mu? Biz zencimiyiz? Bizim aklımız, gözümüz, bilgimiz,zevkimiz yok mu?

Ama bizi eleştiren  yerleşik Ünyeliler zaman geliyor, gazellerin ne kadar isabetli olduğunu sonradan anlıyorlar. Bizlere en çok  yamuk yumuk iş yapanlar kızıyor,  bizleri sevmiyorlar.

Çakırtepe için attığımız gazallerde, Dikilitaş için  attığımız gazallerde, dolgu alanı için attığımız gazellerde ne kadar haklı olduğumuzu geç anladılar. Şimdi gazel değil ağzımızı da yırtsak artık iş işten geçti.

Beğenseniz de beğenmeseniz de geliyoruz. Gazellerimizi atacağız, Çakırtepe’ye çıkıp  pidelerimizi yedikten sonra bomba atılmış hale getirdiğiniz bu mağrur şehre, ve ortaya çıkardığınız bu acı silüete bakıp ah edip gideceğiz. Siz oturun..

Helal olsun size…

yasar.karaduman@gmail.com

Gazel, bir şiir türü ve aynı zamanda Türk musikisinde uzun havaya benzeyen yüksek perdeden bir icra formudur. Halk arasında dışarıdan bir işe getirilen eleştiriye “Hariçten gazel okuma “ denir



Bu Haber 685 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Başlık : Ne güzeldir hariçten gazel Tarih : 7 Aralık 2008 / Pazar Üye Adı :
Sevgili Yaşar, Hariçten gazel, daha önce gazetemizdeki bir yazı üzerine düşüncelerimi aktardığım konudur. Bir kez daha yinelemekten zarar gelmeyeceği düşüncesindeyim: Hariçten gazel, özgürce tüm çevreyi kucaklayarak semaya yükselen hoş bir terennümdür... Doğaldır, çünkü gökkubbeye yükselir sesi... Duvarlar yoktur onu hapsedecek... İçerden gazel ise, anfi gibi ses yükseltici cihazlarla , son zamanlarda bilgisayar düsteği ile güzelliştirmeye çalışılan bir türdür... Gökkubbe geniiiiş; çok geniştir... Oraya bakarak hariçten gazel atanlar güzeli de; çirkini de içerden gazel atanlarda çok daha güzel görürür.. İçerden gazel atanların etrafında duvarlar vardır... Ah duvarları bir yıkıp, gökkubenin altında Ünye için bir gazel atabilseler; gerçekleri kolayca görebilirler... Her yer gökkubenin altındadır... Nerede olduğumuz o nedenle farketmez... Fark eden, nerede olursak olalım- Ünye'de olsak bile- Ünyeli oluğumuzun farkında olmaktır. Dünyanın neresinde olursa olsun- buna Ünye'de dahil- Ünyeli olduğunun her dem farkında olanları tanımaktan büyük bir keyf alıyorum... Ünye'de ve Ünye dışında Ünye için hariçten gazel atanlara Ünye dolusu sevgilerimi gönderiyorum.
Başlık : isimsiz yorum. Tarih : 6 Aralık 2008 / Pazar Üye Adı :
Gönderdiğim mailin tamamı elinize geçmemiş, bundan dolayı özür dilerim. Ancak isimsiz yorum yapmış durumuna düşmek istemem. Adımı ilave ederseniz çok sevinirim. saygılarımla atalay dinç
Başlık : Hariçten değil Tarih : 10 Aralık 2008 / Pazar Üye Adı :
Sevgili Yaşar Karaduman, Kendi adıma ama “hariçte” olanların ezici çoğunluğunun düşüncelerini aktarıyorum: Ünye’yi çok seviyorum, "yapıcı ve birleştirici" olmak kayıt ve şartı ile Ünye'ye hizmet için uğraşan, hizmet vermeye çalışan, gayret gösteren her platformda "çorbada tuz" olmaya, "taşın altına elini koymaya" hazır biriyim. Çünkü bu memlekette dünyaya gözümüzü açmışız, birçok güzelliği burada görmüşüz, Bazıları abartılı bulabiliyor bizim Ünye sevdamızı ama “seviyoruz işte kardeşim ne yapalım…” diye özetliyorum sebebini soranlara… Takriben yirmi yıla yakındır İstanbul'da olmama rağmen; biri askerliğime, diğeri doğuma denk gelen iki bayram hariç olmak üzere tüm bayramlarımı, yaz tatillerinin en az onbeş gününü Ünye'de geçirmiş ve de nasip olursa bundan sonra da geçirmeyi isteyen biriyim. Ünyedeki ve Ünye ile ilgili tüm akrabalık, dostluk ve arkadaşlıklarımı artırarak devam ettirmeye gayret ediyorum. Yine abartılı bulunabilir ama Ünye ile ilgili sebeplerle eşimin dahi Ünye’li olmasını tercih ettim. Mevla bana üç evlat nasip etti. Ünye ile ilgili çocuklarıma güzel şeyler bırakmak, Ünye heyecanını ve sevgisini onlara da aşılamak istiyorum. Ünye sevgimizin temelini sadece Ünyenin doğasına, tarihine, güzelliğine, bağlamak çok sığ bir tanımlama olur bana göre.. Bir çoğumuz gibi ben de kelimelere sığdıramıyorum bu sevgiyi: Ünye güzelliktir elbet, ünye sevdadır, ünye tarihimizdir, Ünye anılarımızdır ağlamsuğumuzu burnumuza getiren, Ünye dündür, bu gündür, yarındır, ünye nostaljimizdir, ünye geleceğimizdir.... Ünye gavakdibidir, çınardır meydanda, ortacamidir, büyük camidir, Ünye arkadaşımızın mekanıdır, babamızın ocağıdır, sevincimizin de üzüntümüzün de kaynaklarındandır.. Ünye çamlıktır her daim uğradığımız.. Ünye denizimizdir çocukluğumuzda donla girdiğimiz.. Ünye Uzunkumdur tenekede midye yediğimiz, ünye iskeledir akşamları gezdiğimiz.. Ünye gavak elmasıdır, balcan inciridir, galdriktir, nivikdir, melevcendir, fındık tirmididir, macir üzümüdür, gış armududur yediğimiz... Ünye fındığımızdır satıp para kazandığımız... Ünye Çakırtepedir üstten şehre baktığımız, Şeyhnuz'dur.. Ünye köyümdür fındık topladığım, Ünye Saylandır, Cimbistir.. Ünye toprağımdır... Ünye doymasam bile doğduğumdur, çocukluğumdur, gidemesem de hatırladığımdır... Ünye ilk aşklarımızın mekanıdır, saflığımızdır... Ünye mezar yerimi vasiyet ettiğim yerdir..... Yani aslında Ünye çok ama çok şeyimizdir.. Belki de bu yüzden vazgeçilmezimizdir. Saygılarımla... Kadir ÖZDEMİR
Başlık : Tebrikler Tarih : 4 Aralık 2008 / Pazar Üye Adı :
Ancak, bu kadar güzel anlatılabilirdi bu durum Ben de duydum Ünye'de ve o tavrı da gördüm, Konuşup birkaç gün sonra giderler diyen bir grup var gerçekten de, Bizler Ünyemizi çok seviyoruz, Buna da kimse birşey diyemez, Onun için en iyisi ve güzelini istiyoruz, Saygılar ve selamlar Yaşar Amca.... Fatma Canbulat Erdem
Başlık : İçerden gazel hayalleri Tarih : 4 Aralık 2008 / Pazar Üye Adı :
Sizi bir kez daha alkışlıyor ve saygıyla önünüzde eğiliyorum. Biz Ünye dışında yaşayanların fikirlerine "hariçden gazel atanlar" diyenlere, Yazarlarınızdan birinin makalesini çok iyi okusunlar lütfen, İçerden gazel atanlarda pek desteksiz atıyorlar. İnsan önce şehrinin nereden nereye geldiğini görür, sonra o 30 yıllık farkı nasıl kapatabilirim diye düşünür. Ünye'nin öncelikle kaybettiği 30 yılı kapatması gerekiyor, tabi diğer komşuları yerlerinde sayarlarsa. saygılarımla
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI