Önce, Hocamın başka bir makalesinden alıntıyı okuyalım:
“Cumhuriyet Meydanındaki İSİMSİZ KABİR (Yatır)”
1925-30 yıllarında Saray Camisi ile Anafarta İlkokulu (Eski adıyla Fevziye Mektebi) arasında bol ağaçlı mezarlıklar sökülürken bu kabri devrin âletleri ile sökememişler. Kabirdeki zat da devrin birçok dindar kullarının rüyasına girmiş, "Beni rahat bıraksınlar." demiştir. Mezarını sökmek isteyenler çeşitli dertlere dûçar olmuşlardır. Halk ziyaret eder; sıkıntılara iyidir. Ayrıca bazı vatandaşlar; o mıntıkaya geceleri yeşil ışıklar indiğini söylemişlerdir. Kanije Gazisi Hasan Paşa'nın da kabri o civarlarda imiş. (Hizmet Gazetesi'nin 1 Temmuz/1 Nisan 1995
(Hasan Tahsin KADIOĞLU, ÜNYE'NİN BİLİNEN EVLİYALARI) adlı makaleden
Hocamın bu makalesinde, paşalar, hikayeler ve rüyalar, hurafeler birbirine karıştırılmış sökülemeyen mezar masallarıyla yeni bir tarih yazılmıştır. Mezarın yapılmasına kaynak kabul ettikleri, makale aşağıdadır… Hocam bilerek ya da bilmeyerek bu işe alet olmuş ve Ünye’nin tepesine koskoca bir yalan oturtulmuştur.
Hocamın kaynak kabul ettikleri makalesi:
TİRYAKİ HASAN PAŞA
ÜNYELİDİR
Hasan Tahsin Kadıoğlu
Kanije Kalesi Kumandanı Gazi Tiryaki Hasan Paşa, Osmanlı Devleti'nin namlı bir paşası olup, kendisinin Ünyeli olduğunu iddia ediyoruz.
Şöyle ki; Cumhuriyet Gazetesi'nin 1950'li yıllarda yayınladığı tarihi "Osman Gazi'den Atatürk'e" adlı eserde, Paşa'nın doğduğu yer ile nerede öldüğü, pek belli olmamakla beraber, o eserde şöyle bir cümlesi var "Ben Karadenizli yalı uşağıyım, ömrümün çoğu denizlerde geçmiştir." Bu söze dayanarak, ayrıca vücut yapısı ince uzun, esprili, zeki, şakacı bir tip oluşu Karadenizli olduğunun ispatı gibidir.
Eski Belediye Başkanları'ndan Müftüzade Remzi Efendi'nin oğlu CHP Milletvekiliği yapmış Muammer Tekin Ağabey de bu konuda bana, " Ben büyüklerimden, zamanın kadı ve hocalarından işittiklerim Gazi Tiryaki Hasan Paşa'nın Ünyeli oluşu ve Ünye'de öldüğüdür."
1611 yılında I.Sultan Ahmet zamanında burada ölmüştür. 1920'li yıllarda Saray camii ile eski adı Anafarta İlkokulu arasında eski Ulu Türk mezarlığı varmış, bu mezarlık o tarihlerde, devrin belediyesince sökülmeye başlanmış sökülen topraktan çıkarılan kabir taşlarından birinde şu ibare yazılıymış "Kanije Kalesi Fatihi Tiryaki Hasan Paşa'nın ruhuna...vs" diye başlayan yazılı taşı belediyeciler hemen alarak belediyeye getirmişler ve koruma altına almışlar.
Gel zaman git zaman seçim kavgası memleket davası vs. Taş unutulup, kayıp olmuştur. Rahmetli Muammer Abi dürüst namuslu vatansever bir hemşehrimizdi. Sonradan eski yaşlı okul mezunu Ünyelilere bu konuyu sorduğumda onlar da buna yakın beyanlarda bulunmuşlardır.
Tiryaki Hasan Paşa gene onlardan duyduğuma göre yaşlılığında Ünye'ye yerleşmiş hükümet gene ona vazife vermiş. Donanmayı hümayun emirliğini burada yaparmış yani donanmanın bir kısmı ip imalat çıma işleriyle uğraşırmış. Malum Ünye Sancaklığı'nın en önemli ürünlerinden biri de kendir ve kenevirmiş. Hatta o zamanda adı Kenehor olan bugünkü adı ile Velibayraktar Köy ve civarlı çok güzel sağlam kendir kenevir yetiştirirlermiş. Kenehorda Rumca kendir anlamına gelirmiş.
Hayatı doğduğundan ölümüne kadar devlet hizmetinde geçen Gazi Tiryaki Hasan Paşa büyük bir insandır. Mezarı bugünkü ifade ile Adliye ile Anafarta Okulu'nun arasından geçen yolun başındadır. Hasan Tahsin Kadıoğlu
yasar.karaduman@gmail.com
Gelecek Hafta: Barbaros Hayrettin Paşa ve Ceyran Hoca’da Ünye’de mi?