Beş yıldır Cumhuriyet Meydanındaki Kanije kahramanı Tiryaki Hasan Paşa’nın mezarı olduğu iddia edilen mezarla uğraştık.
Tiryaki Hasan Paşa’nın Ünye’de ne işi vardı?.
Burada böyle biri yok dedim..
Beni mezara karşı gösterdiler.
Benim işim mezar değildi.
Bir yanlışı düzeltmek için uğraşıyordum.
İçinde ki her kim ise mekanı cennet olsun.
Bana mı düşmüştü?
Evet bana düşmüştü..
Tarihsiz şehirler kişiliksiz insanlara benzer…,
Geçmişini bilmeyenin geleceği karanlıktır.
Bu konuda beni bir tek Ak Parti Genel Sekreteri İstanbul Milletvekili hemşehrimiz İdris Bey dinledi ve inandı, İdris Naim Şahin…
Bir yıl önce İstanbul Beyoğlu Ünyeliler Derneği konferans salonunda bir sohbette konu gündeme geldi ve beni iki saat dinledi. Ona burada böyle birinin olmadığını, mezara ait birçok rivayet olduğunu fakat kime ait tam bilemediğimizi, Tiryaki Hasan Paşa yazılmasının doğru olmadığını anlattım.
Nasıl böyle bir yanlışlık yapılmıştı onu da anlattım.
Ellili yıllarda Cumhuriyet Meydanı mezarlıktı, meydan olarak düzenlenirken mezarların taşınması sırasında bir mezar taşı dikkati çekti, taşta “Tiryakizade Hasan Paşa’nın ruhuna Fatiha” yazıyordu. Aradan elli yıl sonra Hocam Hasan Tahsin Kadıoğlu bu konuda bir makale yazdı ve taşı Kanije Kahramanı Tiryaki Hasan Paşa’ya ait dedi..
Taş kayıptı..
Bunu duyan zamanın belediye başkanı ve danışmanı (şimdi biri Ankara’da biri Ünye’dedir) hemen oradaki bu sahipsiz mezara paşayı yatırdılar, Kanije şehri ile kardeş şehir ilan ederiz Macaristan’dan turist gelir, para kazanırız dediler.. Tabi bunların hiçbiri olmadı.
Peki, bulunan taş neydi?
Bulunan taş büyük bir tesadüf ederi olarak başka bir paşaya Ünyeli Bahriye Mirlivası Tiryaki Hasan Paşa’ya aitti.
Ünyeli Bahriye Mirlivası Tiryaki Hasan Paşa kimdi?
İbrahim Kaptan’ın oğluydu.. İbrahim kaptan oğlunun kendisi gibi bir taka kaptanı olmasını istememiş ve onu küçük yaşta İstanbul’a götürerek Bahriye Zabiti (Deniz Subayı) okuluna vermişti. Çeşitli görevlerden sonra Tuğgeneralliğe (Mirliva) yükselen Hasan Paşa 1855 yılında emekli olarak geldiği Ünye’de vefat etmiş ve Cumhuriyet Meydanındaki mezarlığa gömülmüştü. Meydan düzenlenirken mezartaşı görülmüş ve Kanije Kahramanı Tiryaki Hasan paşa sanılmıştı.
Buna ait geniş kapsamlı araştırma gazetemizde pazartesi günleri yayınlanmaktadır. İlk bölümü önceki günkü sayıda çıktı. Biraz daha geniş kapsamlı araştırma ise www.unyeses.net adlı sitemizin GAZETE ÜNYESES http://www.unyeses.net/unyegazete.htm adlı bölümünde yayınlanmaktadır, linki şöyledir http://www.unyeses.net/tiryaki2.htm http://www.unyeses.net/tiryakison.htm
Mezarın başındaki bu yanlış kitabeyi yıllar içinde kimse kaldırmaya cesaret edemedi.
Son Cumhuriyet Meydanı düzenlemesi kapsamında mezar restore edilerek yeniden yapıldı.
Geçen hafta İdris Bey’le İstanbul’da Ünyeliler futbol turnuvası açılışında karşılaştık sohbet sırasında söz mezara geldi İdris Bey:
-Hocam mezarı düzenlemişler gördünüz mü?
-Gördüm, sayın vekilim, dedim.
-Beğendiniz mi?
-Beğendim, güzel olmuş .
-Artık kitabesine Tiryaki Hasan Paşa yazılmayacak, ama mezar duracak, dedi
-İlgileriniz için teşekkür ederim, sayın vekilim dedim.
Böylece İdris Bey’in çok doğru ve yerinde bir müdahalesi ve yardımları ile Ünye’nin başına sarılan yalanın birinden hem Ünye hem de ben kurtulmuş olduk. İdris Bey’e teşekkürler.
Zaten Ömer Hoca, rahmetli, ikimize çok güvenirdi, İdris Bey’e:
-Onsekiz Şahin, sen ileride iyi bir politikacı olacaksın, bana da: Yetmişsekiz Karaduman sen de iyi bir yazar olacaksın derdi. İdris Bey gerçekten iyi bir politikacı oldu, ben ise iyi bir yazar olamadım, ne yazdımsa kızdılar.
Burada çok değerli Ömer Hocamı (Ömer Çam) şükran ve minnetle anıyorum.
Gelince adı geçen mezar taşına, mezar taşını atmış yıl sonra bulduk.. Taş şimdi Ortayılmazlar mahallesi Osmanağa camisi avlusunda diğer mezartaşları ile birlikte sergilenmektedir.
yasar.karaduman@gmail.com
Gelecek hafta:
“Son Ünye Sancak Beyi”