Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
10 Aralık 2016 Pazar
MİSAFİR KALEM
“Elektrik zeka ister, eğitim ister, bilgi ister. Hata affetmez, şakaya gelmez”
Türkiye Teknikerler Birliği Ordu İl Temsilcisi, Ünye Fen Adamları Derneği Başkanı Elektrik + Mekanik Periyodik Kontrol ve Ölçüm Uzmanı Musa Kıranlı

Elektrik keşfedildiği günden beri insanoğlunun hayatında vazgeçilmez bir enerji kaynağı olmuştur. İnsanların bulunduğu, yaşadığı hemen hemen her yerde elektrik enerjisi ve cihazlar yer almıştır. İşyerimizde, evimizde, sokakta, taşıtlarımızda hatta yatağımızda bile girmiştir. Elektrik enerjisinin sayısız faydalarının yanında bilinçsiz kullanımdan dolayı doğan acı izleri de vardır. Meydana gelen kazalarda çok sayıda can ve mal kaybı olmuştur.

Evet değerli kamuoyu; basından duyuyor, okuyoruz. Modern tesisler, fabrikalar, evler bile elektrik kontağından yanıyor. Ya da sebebini bulamayınca "elektrik kontağı" diye açıklanıyor. İşin teknik detayı bilinmediği için elektrik sebepli her yangına elektrik kontağından yangın çıktı deniyor. Ne de olsa anlaşılması ve tersinin ispatı zor. “Yangın elektrik kontağından çıktı" evet maalesef her seferinde aynı, bence yanlış kullanılan bir terim… Çoğu zaman hiç bir inceleme yapılmadan, yanmış binalara bir sebep bulunamadığı için itfaiye kayıtlarına elektrik kontağı diye yazarak elektriğin elektrikçiliğin sicilini lekelerler. İtfaiyeci bu elektrik işinin uzmanı olmadığı halde bilirkişi raporu düzenler ve suçlu çoğu zaman elektrik kontağı olur. Asıl sorumlular azad edilirken başkaları zan altında bırakılır. Bu haksızlıktır.

Bakınız; Uluslararası literatürde elektrik ekipmanındaki kusurdan kaynaklanan yangınlar elektrik yangınları olarak adlandırılmakta olup bununla beraber maalesef sebepleri belli olmayan çoğu yangınlarda elektrik yangınları ya da kaynağı olarak raporlanmaktadır.

Oysa ki; Dikkatsizce atılan kibrit, sigara vs., Dirençlerin yada açık ısıtıcıların her yerde kullanımı, Parlayıcı malzemelerin dikkatsizce depolanması ve taşınması gibi… bir çok kullanım hatalarından kaynaklı yangınlar olabilir…

Elektrik enerjisinin her yere girmesi, beraberinde tehlikeyi de arttırmaktadır. Yanan mumla yatağa girmek adetten değildir ama elektrikli battaniye birçok evde kullanılmaktadır. Sobaların etrafına amyant konur ama elektrikli ısıtıcılar kolay yanabilen maddelere yakın tutulabilmektedir.

Her türlü felakette olduğu gibi elektrik ve elektrikli cihazlarda da felaket başa gelmeden önce koruyucu önlem almak daha ucuz ve güvenlidir.

Elektrik yangınları muhtemelen elektrik bağlantıları nedeni ile olmaktadır. Çünkü bu tür kötü bağlantıları, kötü teması saptayacak koruma sistemleri yoktur. Kısa devre arızaları daha düşük bir olasılıktır çünkü koruma sistemleri genellikle yapılmaktadır. Eğer buna rağmen elektrik yangını oluşuyorsa, koruma sistemi arızası ya da çalışmaması nedeniyledir.

Elektrikli ev aletlerinde el bireyzi, sipral, zımpara makinesi, vs. bunların yanı sıra evimizde kullandığımız fön makineleri, mikser, mutfak robotu, ütü gibi el aletlerinde göz önünde bulundurulması gereken hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu hususlardan bazıları kısaca şunlardır. Topraklı prizde düz fişin kullanılmasıyla boşluk yapması ve ısınmaya. Bu yeni sistem sigortalarda (W otomatlarda) bu şekilde tehlike yaratmaz anlamına gelmemelidir. Otomatlarda da aşırı yüklenmeden dolayı bir ısınma olur içyapısı sebebiyle bu ısınmadan dolayı her hangi bir kısa devrede ark yapma olasılığı vardır buda devreden çıkmamasına sebep olabilir bu olayda kaçınılmaz bir kazaya davetiye çıkarır. Bu olayların olmaması için yapılarımızda standartlara uygun malzemeye önem verilmeli ve tesisat ehliyetli ustalara yaptırılmalıdır. Fakat yine de kullanım hatalarını ve tepkilerini unutmamak gerekir.

Elektrik bağlantılarının ve terminallerinin arızalarını önlemek için yapılan ölçümler ve alınan tedbirler, hem daha ucuz ve kolay, hem de basit ve pratik olacaktır.

Bu konuda çalışan kişilerin % 100 eğitimli ve diplomalı olması, İlkokul ya da orta öğretim mezunları çıraklık eğitim ya da özel kurslar sonrası elektrik tesisatçıları, tesisat dışında proje v.b. teknik yüksek eğitim gerektiren can kayıplarına neden olan önemli mesleklerde proje yada teknik hesaplamalar yapamazlar, sadece tekniker ve mühendis denetiminde uygulama yapabilirler.

Evet; Uygun seçilmemiş şalter/sigortalar büyük akımlarda başarılı olarak kesme yapamaz, patlar, erir dolayısıyla yanar yangın çıkarır.

Ancak tesisatınız düzgün ve toprak hattı da çekilmiş ise kaçak akım rölesi(sigortası) takmanız da fayda var, ayrıca tavana duman sensörü takmak sizi daha güvende hissettirecektir.

Eskileri hatırlayalım; Atan sigortaya tel sarılır, hatta bir daha atmasın diye kalınca sarılır. Bir yerde bir arıza olur sigorta atsa kurtaracak ama sarılan kalın tel yanmaz, sigorta atmaz tel yanar ve yangın çıkar. Ya da eskimiş uzun zaman kullanılmış kabloların kullanım süresi özelliği kaybolmuş veya elektrikli cihazdan kaçak vardır. Bir şekilde sigorta arızalı, kalitesiz veya büyük seçilmiştir, atmaz, kablo ısınır, rezistans gibi kızarır ve yangın çıkarır.  Faz - nötr veya toprak arası kısa devre sonucu patlama ve kıvılcım oluşabilir.

Yine kendini elektrikçi sanan biri apartmanın dağıtım panosunda nötr hattını keser. Dairelerdeki ziller, buzdolapları, televizyonlar yanar, yangın çıkmasına ramak kalır.

Yine gevşek ya da çok az sıkılmış elektrik kontak bağlantıları, sigorta giriş çıkış bağlantıları, prizlerin kötü olup takılan fişi tam kavramayıp arada direnç oluşturması, uygunsuz priz kablo bağlantıları, tesisatta kablo birleşim noktalarının gevşek olması, kablonun gereğinden ince olması gibi etkenler yangına sebep olabilir.

Yani Kısa devreler yangının tek çıkış sebebi değildir. Gevşek ve tam sıkılmamış veya sıkıldı zannıyla sıkılmadan bırakılmış tüm klemenslerde ve bağlantılarda ısınmalar oluşur. Eskimiş bir prize takılan bir fişin buraya olan teması ısınma/yanma yapabilir.

Eğer prize taktığınız fişi çıkarttıktan sonra üzerindeki sıcaklığa eliniz dayanamıyorsa her ikisini de değiştirin.. Kısa devre yoktur ama ortaya çıkan bu ısınmalar bazen mahalleyi bile yakar. Bu bakımdan dikkatli davranılmasında fayda vardır.

Yine iletkenlerin olduğu bölümü fareler veya yarasalar kemirir ve kısa devre oluşur. Bazen yeraltına döşenmiş kabloları köstebekler yer bazen de kazı yaparken kazmaya takılır.. Bazen elektrikçilerin yeni yaptıkları binalarda gözden kaçırdıkları hatalı bağlantılarda ortaya çıkar. Bazen kullandığımız özellikle güçlü elektrikli aletlerin (özellikle ısıtıcı grubunda ve endüktif bobinli/şarz aletleri, tüm trafolar, adaptörler, elektrik motorları dahil dirençlerde) arızalarında ortaya çıkar. Bazen çatı akar iletken grubuna su sızar ve iyi izolasyon yapılmamış ortamlarda ortaya çıkar.

Elektrik yangınlarının oluşmasını önlemek için yapılması gerekenler

Elektrik ekipmanının aşırı yüklenmesine, hatalı sistem tasarımı ve plansızlık ve bilgisizlik neden olur. Bu nedenle tekrar ediyoruz; Bu konuda çalışan kişilerin % 100 eğitimli ve diplomalı olmalıdır. Üniversite-Yüksekokul ya da Meslek Lisesi dışında Özel Eğitim Merkezleri yada bakanlık kursları ile insan hayatını etkileyen mesleklerde plan proje ve teknik hesaplamalar yapılamaz. Bu tür kurs bitirenler sadece uygulama yapabilirler o da tekniker ve mühendis denetiminde.

Elektrik kontağı nedeniyle çıkan ev yangınları ise çoğunlukla kullandığımız kablo veya elektrikli aletlerin eski, hasarlı veya kalitesiz olmasından dolayı meydana gelir. Evlerde topraklama tesisatının mutlaka olması, tesisata uygun amperli sigorta takılması, sigorta panosunda kaçak akım rölesi olması yangın konusunda alınması gereken başlıca önlemlerdir.

Bunların yanında kullanılan uzatma kablolarına ve çoklu prizlere mutlaka kapasitesi kadar alet takılmalı ve hasarlı elektrik kabloları değiştirilmelidir. Ve mutlaka yangın algılayıcı sistem, duman dedektörü ve yangın tüpü bulunmalıdır.

Bu olumsuz durumlar işin ehli kişilerce işleri yaptırmak ve iç tesisat yönetmeliklerine uymak çeşitli koruma yöntemleri ile sorun giderilebilir. Kaçak Akım Röleleri ve Yangın Koruma Röleleri ve diğer koruma sigortaları gibi…

Elektrik tesisatınızda yaptıracağınız risk analizi, test-ölçüm ve kontroller sonunda şayet tesisatınız düzgün ve toprak hattı da çekilmiş ise kaçak akım rölesi(sigortası) takmanız da fayda var, ayrıca tavana duman sensörü takmak sizi daha güvende hissettirecektir. Bununla birlikte değişen ve gelişen teknolojik gelişmeler doğrultusunda evlerimizde kullandığımız elektrikli ev aletleri güçlerine göre ilave tesisat çekerek güçlendirme yapılmalıdır.

Her türlü binada elektrik iç tesisatı; yürürlükte olan "Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği" ne uygun olarak tesis edilmeli. Elektrik tesisatları mutlaka işin ehli yetki belgeli elektrikçilere yaptırılmalı.

Güvenli Elektrik Kullanımı için Dikkat edilmesi gerekenler;

-Koruma Aygıtları; Tüm binalarda kısa devre, aşırı yük, toprak teması, ve kaçak akım sonucunda yangın çıkmasını önleyecek koruma düzenleri gerçekleştirilecektir. Bu amaçla oluşabilecek hata akımlarına karşı gerekli koruma aygıtları kullanılacaktır.

-Kısa Devre hesapları; Bütün bina ve yapılarda elektrik tesisatında kullanılacak tüm cihaz ve malzemeler kısa devre hesapları yapılarak seçilecektir. Kullanılacak anahtar lama ve koruma düzenleri ve bu düzenlerin kurulması için gerekli aygıtlar hesap sonuçlarına uygun elektriksel karakteristiklere sahip olacaklardır. Kullanılacak kablo ve bus-bar gibi her türlü akım taşıyıcılarda alev iletmeyen tipte yalıtım malzemesi kullanılacaktır.

-Her uzatma kablosu doğrudan bir prize takılacak ve sadece bir cihaz veya aydınlatma aracına bağlanacaktır.

-Kablonun akım taşıma kapasitesi bağlandığı cihaz ya da aydınlatma aracının nominal akımından küçük olmayacaktır.

-Uzatma kablosu fiziksel olarak iyi durumda olacaktır, ezilme, kesilme, yıpranma gibi nedenlerle güvenliği tehlikeye düşürecek kablolar kullanılmayacaktır.

-Topraklama gerektiren cihaz veya aydınlatma araçları için topraklı tip uzatma kablosu kullanılacaktır.

-Uzatma kabloları ve esnek kordonlar sabit cisimlere tutturulmayacak; duvarlar, tavanlar, yer döşemelerinden geçirilmeyecek, kapı altlarından ve halı gibi yer döşemelerinin altından geçirilmeyecek ve fiziksel darbelere maruz bırakılmayacaktır.

-Elektrik planları; Her türlü binada, elektrik iç tesisatına ilişkin kuvvetli akım kolon şeması bulunacak ve ana tabloya en yakın yerde camlı bir dolap içinde muhafaza edilecektir.

-Kuvvetli akım tesisatı; her türlü binada kuvvetli akım tesisatının kuruluşu ve işletilmesi yürürlükte olan "Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği" ve "Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği" ne uygun olarak yapılacaktır.

-Sigortalar uygun amper ve uygun tiplerde otomatik olacaktır.

-Tesisat, yetkili Elektrik Teknisyenine her üç ayda bir kontrol ettirilmelidir. Bu konuda bir kontrol kartı tutulmalıdır.

Bunlara örnek olarak şu saptamalar verilebilir. Hasarlanmış izolasyonlar, Uygun kesitli olmayan yada ilavelerle arttırılmış yükler, Terminallerdeki düzensizlik nedeni ile temas durumu, Yaşlanma, Titreşim nedeni ile hasar görme yada pozisyon değişimi, Nem, pas, kirlilik, korozyon vb. nedenlerle kontak yapışması…

 

Anlaşılacağı üzere; Basit ve periyodik bakımlar, fiziksel kontroller ve ölçümlerle tehlikeler tespit edilebilir riskler azaltılabilir. 

İlimizde ve özellikle İlçemizde kimsenin endişesi olmasın çünkü; elektrik tesisatçıları bilgi birikimi yüksek nitelikli kişiler olup, ilgili enerji şirketi Çalık Yedaş/Yepaş personeli de abone öncesi gerekli uygunluk şartlarını kontrol edilerek enerji kullanımı sağlanmaktadır.

İnsan hayatı her şeyden önemli olup, önce insan, Önce iş güvenliği diyoruz. Tüm hemşerilerimize kazasız belasız, sağlıklı ve bereketli günler…

 

 



Bu Haber 452 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI