5 Kasım 2009 Pazar
YAŞAR KARADUMAN
"Yazı ne yana akar usta, zaman ne yana?"
yasar.karaduman@gmail.com

Bugün köşemizde çok sevdiğim bir dostum konuğumuz.

Edebiyatçı, medya uzmanı, yazar A.Selim Tuncer

 

“Yazı, kendi uzamının içinde akan bir süreçtir. Soldan sağa, sağdan sola, yukarıdan aşağıya... Başı vardır, ortası vardır, sonu vardır.

Peki, bir sinema filmini izlerken zamanı ne yana akıtırsınız? Yazdığınız gibi, soldan sağa olabilir mi? Belki bir Arap, akrep ve yelkovana inat sağdan sola, bir Çinli de yukarıdan aşağıya izliyordur aynı filmi... Kullandığımız yazı sistemi, paradigmalarımızı ve beynimizin işleyiş biçimini belirleyecek etkiye sahip olabilir mi? Gerçek zamanımız da soldan sağa akıyor öyleyse!

Selim Tuncer Usta’nın kendi sitesinde ( http://selimtuncer.blogspot.com/ ) sorduğu bu keyifli soruya gelen keyifli cevaplar:”

 

“Sinema filmi, binlerce fotoğrafın art arda geçmesi. bu arada bir ses kaydı ile bu hızlı akışa eklenen başka bir "algı kapısı" açılıyor. (Jim Morrison bir şiirinde diyordu, her kare bir öncekini öldürür diye...) zaman sanırım (filmine göre tabii ki) bir yana bırakılıyor ve film kendi zamanını ortaya çıkarıyor. Galiba dikine uzuyor zaman; film ne kadar içine alırsa insanı, zaman çubuğu o kadar kısa kalıyor... Film ile beraber "illüzyon" da bittikten sonra, zaman kaldığı yerden devam ediyor... Devrim

 

 

"Seksen yıl önce gerçekleştirdiğimiz alfabe değişikliğinin toplumsal etkileri neler olabilir/olmuştur?" Hala yönümüzü bulamamışız. Sinemamızda, edebiyatımızda, müziğimizde hatta futbolumuzda bize özgülük yaratamamışız. Bence alfabeyle beraber sadece yazının yönü değil yeğinliği (intensity) de değişti. Doğal olarak hızı. Arap ya da Çin alfabesinden "sanat" çıkabilmesi fonksiyondan (anlam) çok plastik değerlerin öne çıkabilmesini sağlayan (bizim de kaybettiğimiz) budur. Eğer "Batı" ve "Batılı değerler" 1920'deki gibi kalsaydı gene idare ederdik. Bir derste bir hoca Batı sinemasında soldan sağa, Arap sinemasında sağdan sola "panning" yapıldığını söylemişti. Türk sinemacılar devrim kanunlarına göre soldan sağa yapmalılar herhalde. Bu da bir travma yaratıyor. 

Serkan Sevilgen

 

“Bir Arab'a ve Çinli'ye sormak lazım ve elbet bir de hiç okuma yazma bilmeyene ... mesela bir Afrika yerlisine .. İpek Aral Kişioğlu

 

“Bence bir sinema filmi de soldan sağa akar, tıpkı hayat gibi. Çünkü seyrettiğimiz de bir hayattır sonuçta. Devrim'in örnek verdiği şairin dediği gibi; bir sonraki kare bir öncekini öldürürse filmde, hayatta da bir sonraki saniye bir öncekini öldürür ki bu ölüm bilimsel olarak da ispatlanabilir sanırım. (Ölü deriler falan) Ama soldan sağa akış sanırım direk yazıyla ya da zamanın akış (saat) yönüyle kabul ettiğim bir şey.  Onur ALMIŞLAR

 

“En sevdiğim filmler arasında; Eternal Sunshine of the Spotless Mind, Butterfly Effects, Benjamin Button, Crash gibi filmler var. Demek ben her şeyin tersini görmeyi, bulmacayı çözmeyi, taşları kendim oturtmayı seviyorum. Ben zamanı tersine akıtırdım sanırım... Sebep-sonuç ilişkisini daha farklı işlemeyi isterim”...  Tuğçe Özel

 

“Zihin çalışarak refleks sahibi olabiliyor. Algı yani. Omurilikten karar verebiliyorsunuz. Devrimler algıyı değiştiriyor veya zorunluluklar. Bilinçle öğrenilen herşey zor da olsa değiştirilebilir . Çünkü öğrenilmiş şeyler. Ama sex mesela, ki bence tamamen bilinçdışı ile ilgili tercihlerimiz, değişmez gibime geliyor. Bu akışı değiştiremezsiniz. Veya nehirleri yukarı akıtamazsınız. Bilinçle öğrenilen şeyler bizi etkiler, ama vazgeçilmez değildir. Yazı sağdan da başlar soldan da benliği hiç etkileyeceğini, beynimizin düşünme biçimini değiştirebileceğini düşünmüyorum. “ Kaya Şahin

 

“Osmanlıca öğrendiğimde, soldan sağa okuma deneyimini yaşadığımda, bunun ciddi bir farklılaşma yarattığını görmüştüm. Eğer bu "alfabeyle düşünebilseydim", ne olacağını da hep merak etmişimdir. Öte yandan o dille düşünebilseydim, zihin akışı söz dizimi gibi ardıl olacağından pek bir şey fark etmeyebilirdi. Ama yine de alfabenin bir etkisi olurdu, diye düşünmek istiyorum. “ Ozgur Uckan

 



Bu Haber 429 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI