Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
5 Ekim 2017 Pazar
RECEP ÖZCAN
Çayla Fındık

Çayla fındık ne alaka demeyin. Birbirlerine benzeyen iki tarım ürünü ve sorunları aynı. Karadeniz insanının kaderini bu ürünler belirlemektedir.

Karadeniz’in arazi yapısı aynı ve benzer yapıdadır. Hatta Rize’nin arazisi Ordudan daha meyilli, dik ve yamaçtır. Her sene ürün ekip dikmek gerçek zordur. Bu bakımdan tarım açısından problem olarak kabul edilmektedir.

Çay bahçelerinin yıllık bakımları yapılması gerekiyor. Yaşlanan çaylar dipten kesilir, kardan kırılan bozulan kısımlar ve üst kısımları çay makaslarıyla düzeltilmeye çalışılır. Gübreleme yapılmazsa çaylar zamanında filizler yeşermez. Verim düşük olur.

Fındıkta ise ışkınlarının temizlenmesi, yaşlanan ve işe yaramaz dallarının kesilmesi gerekir. Allah’tan tırpanlar piyasaya çıktıda otların temizliği kolaylaştı. Verimin arması için ocakların gençleştirilmesi ve bakımlarının yapılması gerekir. Bu da bir çaba ve zahmet gerektirmektedir.

Ürünü satma konusunda sıkıntılar birbirine benzemektedir. Çay satarken dönüm başına kontenjan uygulanmaktadır. Fabrikaların günlük çay işleme kapasiteleri var. Günlük biçilen yaş çay miktarı bunun üstüne çıktığında kontenjan aşağıya düşmektedir. Bu durumda özel fabrikalar devreye girmektedirler. Onlarda devletten daha ucuz almaktadır. Biçilen çayların çay alım (satım) yerlerine özellikle kadınların sırtlarında taşınması, sonrasında yağmur altında satılması, eksperlerin bu çay iyi değil deyip yeniden elden geçilmesi bir işkencedir. 

 Fındıkta da devlet doğru dürüst devreye girmediği zaman, fındık üreticisi tüccarın insafına terk edilmektedir. Eskiden Fiskobirlik önlerinde günlerce fındık çuvallarının üzerinde yatarak fındık satıldığını unutmadık sanırım. Buralarda çekilen sıkıntıları fındık satan çok iyi bilir.

Yaş çayların bahçelerden taşınmasını teleferikle, fındıkta da ise taşıma işlemi patpatlarla çözmeye çalışmışlardır. Sonuç sırtlarda yük taşımak zor. Burada zor başarılmıştır.

Çay müstahsilleri; 80 yılların başından itibaren bilirim yaş çayın para etmediğini, maliyetini karşılamadığını söylerler. Çayın kilosunu zeytinle, ekmekle karşılaştırırlar. Veya günlük kullandıkları ihtiyaçlarıyla karşılaştırır.

Fındık üreticisi de 60 yılların sonlarından itibaren hatırlarım. Onlarda günlük aldıkları ihtiyaçlarıyla kıyasladılar. Alım güçlerinin düşük olduğunu hep dile getirirler. Ve fındığın para etmediğini hep söylerler. Maliyetle satışını karşılaştırırlar ve sonuç elinde boş, avucunda boş kaldığını herkes görür.

Çay ve fındık para etmeyince alternatif kivi ve bal üretilmeye başlanılmış fakat alternatiften ziyade tamamlayıcı olmuştur.

Ürünlerin satılması hep sorun olarak karşımıza çıkar. Çayda da sorun teşkil etmektedir. Özel sektör fabrikalarına satılan çayların karşılığını alamayan çay müstahsilleri kuru çay alarak Büyükşehirlerde satmaya çalışırlar. Zahmetlerinin karşılığı ziyan olmasın diye bu çileye katlanırlar.

Aynı şekilde üreticilerimiz, fındığının karşılığını alamayacağını düşündüğünde Büyükşehirlerde satmaya çalışırlar. Veya benim gibi çayla takas etmeye çalışırlar. Amaç çektiği zahmetin karşılığını almak.

Çay üretim bölgesi Rize’de köylerde çalışacak gençler kalmadığından çay biçmek bir problem olarak durmaktadır. Bunu Gürcistan’dan gelen işçilerle çözmeye çalışmaktadırlar.

Fındıkta da toplama problemi artarak devam etmektedir. Genç nesil ise büyükşehirlerde iş aramaya gittiler. Bu zamana kadar doğu ve güneydoğudan gelen işçilerle çözmeye çalışıyorlar. Bana göre bu da problemi çözmemektedir.

 

 

Çayda “biçmek”, fındıkta “toplamak” kelimesi kullanılmaktadır. Buna istinaden çay müstahsillerini “biçmek” kelimesini “fındık biçmek”, “elma biçmek” şeklinde kullanmaktadır. Bizde ise “toplamak”  fazla kullanılmaktadır. Çay elle biçilir. Fındıkda elle toplanır.

 

Çayın çoğunluğu iç piyasada tüketilir. Buna karşılık fındık ihracat ürünüdür. Çikolata sanayisinin olmazsa olmazı denir. Ancak iç piyasada daha çok tüketilmelidir. Akşamları iyi demlenmiş bir demlik çayın yanında neden kırılmış fındık çerez olarak tüketilmesin! Bence çayla fındık iyi gider. Çayla fındık! Sizce de iyi gitmez mi?



Bu Haber 186 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.