Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/unyekent.com/httpdocs/conn/level.php on line 31
ÜNYE Kent Gazetesi >>> KENTTE HABERİN MERKEZİ ll BİZDEN HABER VAR......
 
11 Kasım 2017 Pazar
AYNUR ZEREN TAN
(Raylı Sistem Tarihi-2) Osmanlı’da İlk Tren

Osmanlı’da ilk demiryolu hattı, (1854) Abdülmecit zamanında, İzmir, Aydın hattı dır.1854-1922 tarihleri arasında Anadolu’da 2424 km. demiryolu hattı inşa edilmiştir. Tabi ki yabancı şirketlerce toplum da 8619 km olan demiryolu imtiyası İngiltere, Fransız, Almanların ayrı ayrı etki alanları olmuştur.

2.Abdülhamit Döneminin en büyük projesi olan Bağdat demiryolu hattı, hicaz demiryolu hattı günümüzde hızlı tren hattı olarak yeniden kullanıma kazandırılması amaçlanmak tadır.

1 Dünya savaşında Medine’nin düşmesine kadar bu hat boyunca düşen isyanlar da birçok sabotaj sonucu binlerce Osmanlı askeri şehit olmuştur.

Osmanlı bu demiryolunun güvenliğini sağlamak amacı ile çok mücadele vermiştir.

T.C Dönemi Raylı Sistem

Atatürk “çülük” ilkelerinden “devletçilik” ilkesi gereği sanayi ve Atatürk – medeniyet ve refah nurlarıyla aydınlatan kutsal bir meşale olarak nitelemiştir. Demiryollarını… ve onuncu yıl marşında bu durum “demir ağlarla ördük”  satırla ekonomiyi geliştirmek yönünde “ağır sanayi”yi üstlenen devlet, demir yolu taşımacılığını hammadde taşımak için yaygınlaştırmak hedefinden hareketle Sivas’a (demir-Divriği), Zonguldak’a (kömür) için Samsun’a iç-Anadolu ve Karadeniz!i bağlamak için 1950’lere kadar demir yolu hatlarına ağırlık verdi.

1960’lı yıllar sonrası 1960 yıllarda teknik ve sosyal gelişmeye rağmen demiryolu taşımacılığı için yatırım nede deyse terk edildi. (kurtuluş savaşı 1923 yıllık ortalama 240 km ray döşenirken, yılda 1960’dan sonra ortalama 30 km ile sınırlı kalmıştır.

Demiryolu taşımacılığında gerekli iyileştirmelerin yapılmaması nedeniyle, yük taşımacılığı haricinde, yolcu taşımacılığı çok önemli miktarda gerilemiştir. Bu durum 2000’li yıllara kadar sürmüştür. 2023 projeleri ve 45 milyar dolar.

2000-2023 yılları arasında demiryolu projeleri için 45 milyar dolar hedeflendi. Yolcu taşıma Pazar payının %15’i yük taşımalığının %20’si hedeflenmektedir.

ÖNCELİKLİ HATLAR

Öncelikli hatlar belirlenirken yük taşımacılığına ilk sıra verilirken Karadeniz Bölgesi için Adapazarı-Zonguldak, Zonguldak-Karadeniz Ereğli Trabzon-Tirebolu dikkat çekmektedir.

TRABOZN-TREBOLU bulunduğuz il ORDU orta Karadeniz sonu. Doğu Karadeniz başlangıcı ve ulaşım alternatifleri sınırlı demiryolu olmayan bu.

DEMİRYOLU KARADENİZ

Bu coğrafyaya-ki Ordu’yu merkez alırsak olursa, nüfus artışı çok, en çok göç veren şehirler  aynı zamanda göç alan şehirler ORDU-GİRASUN VE TRABZON dur.

Bu hatta Samsun-Çarşamba ( Samsun demiryolunun Sivas) Temeli 9 Kasım 1923’de atılmıştır fakat kıyıya pareler dağların ve denizin arasında sıkışıp kalmış olan Doğu Karadeniz şehirlerinin gelişmesi yönünde özellikle Çarşamba Ovasında ki verimliliğin değerlendirilebilmesi için 1924 yılında Samsun-Çarşamba, Bafra demiryolu imtiyazı nemli zadelerce kazanıldı. 20 Eylül 1924 Samsun-Çarşamba demiryolu temel atma töreninde Atatürk Latife hanımla birlikte yer almıştı ve Doğu Karadeniz (Rize, Trabzon, Giresun, Ordu illeri ) gezisinden dönmekte idi ve yeni Türkiye’nin yerli sermaye ile açılan ilk demiryolu idi.

YERLİ SERMAYE SAMSUN-ÇARŞANBA DEMİRYOLU

20-21 Eylül 1924 tarihinde Reisicumhur tarihinde Gazi Mustafa Kemal gümüş kazma ve kürekle “temel atma” törenini gerçekleştirdi.

Bu proje (samsun-çarşamba) yeni iktisat devletinin onur kaynağı olan bu girişim, Türk girişimciler için de bir cesaret örneği olmuştur. O günlerde yola, ulaşıma duyulan ihtiyaç, birçok sorunun çözüm anahtarı idi. 1929 yılı sonunda 45 km lik hat tamamlanmıştır.1950’li yılardan sonra önemini yetirmiştir.

1980’li yıllarda yenilemiş “ulusal yönden ekonomik dirilişin sembolü Samsun-Çarşamba Demiryolu “Demir ağlar” projesi 1950’ye kadar sürmüştür. 1950’den sonraki hükümetlerin, anlaşılmaz, ulaşım politikalarında sanayileşmiş ülkelerin ve Türkiye’de ki uzantılarının kara yolları ve otomotiv sanayi yönünde ki baskılarının etkisi muhakkaktır.

1884 “Çarşamba_Samsun arasındaki demiryolunda da, Azot ve Bakır Fabrikalarına yük taşımak amacı ile yenilenmiş ve yüklerin yanı sıra yolcu taşımaya da başlamıştır.

93 yıl sonra şu an kapalı mı?

2005 yılına kadar hizmet veren Samsun-Çarşamba demir yolu hattının, Azot ve Bakır fabrikalarının özelleşmesin den sonra, yolcu azlığı ve talep olmaması nedeni ile faaliyeti durdurulmuştur. (ray haber)

Çarşamba halkı Demiryolu hattının Kaldırılmasını istiyormuş.

Demiryolları hattı kaldırılamıyor ancak hattın geçtiği alanlar TC. Dev. Demiryolların olan kiralanabiliyor,

 

İlgili belediyelerin bu girişimleri olduğu fakat TC. D.D.Y’nın bu kiralama girişimlerine sıcak bakmadığı bildirilmektedir. (Ferruh Çetin’den anılar. 31 EKİM 2014)



Bu Haber 354 Kişi Tarafından Okundu.
YORUMLAR
Bu Yazıya Yorum Bulunmamaktadır. İlk Yorumu Yapan Siz Olun.
BU YAZARIN DAHA ÖNCEKİ YAZILARI