HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Kullanışlı
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
28 Mayıs 2020 Perşembe
Fındık Fiyatı


24.00 TL - 26.00 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anabolik sipariş steroid sipariş balkan pharma

YAŞAR KARADUMAN

YAŞAR KARADUMAN

“Kara” Bir renk değildir Son kış günleri

1 Nisan 2020 Çarşamba Saat: 10:09

Son kış günlerini yavaş yavaş bitiriyoruz, özlediğimiz yaz aylarına az kaldı Mayıs ayını da devrettik mi al sana yaz.

Şubat ayından Mayısın sonuna kadar bir sürü doğa olayları vardır, tabiat bu aylarda adeta bir tango yapar.

Tango Şubat ayında cemrelerin düşmesi ile açılır, cemreler yedişer gün arayla düşer, önce havada sonra su ve toprakta sıcaklık artışı başlar cemre, Arapça ateş anlamına gelir.

Eskilerin bir bahar ayları takvimi hesabı vardır bu hesap hep 13 gün geriden gelir.

Ayların ismi başkadır, kış soğuklarına Zemheri, Şubat ayına Gücük ay, Nisan'a Abrul derler.

 

Anneannem için Abrul'un beşi önemli bir gündü, Hıdırellez ve Mayıs yedisi hesaplarını ve günlerini iyi bilirdi. Bütün bunlar insanların doğa olaylarını gözlemleyerek bin yıllar içinde oluşturdukları bir tabiat takvimiydi ve hiç şaşmazdı. Gücük aydan sonra (Şubat kısa olduğu Gücük denirmiş) cemreler ne zaman nereye düşer anneannem saatine dakikasına kadar bilirdi.

 

Sonra Mart dokuzları gelirdi, bir dokuz, iki dokuz üç dokuz, bu hesaplar hep bugün kullandığımız takvimden 13 gün önceydi ve soğukları ile ünlüydü her yıl aynı günde muhakkak tutardı. Bu 13 günlük fark Cumhuriyetten önce kullandığımız hicri takvimin bugünkü kullandığımız takvime çevrilmesinden geliyordu.

 

 

Anneannemin köyünde annesinden öğrendiği tabiat takviminde daha kışın ortasında iken fındık zamanına kadar yapılacak bağ bahçe işlerini neyin ne zaman dikileceğini hayvanların, otun böceğin hareketlerini bilirdi. Kış ayları onun lügatinde ZEMHERİ veya “KARA KIŞ” bağda bahçede köyde kimsenin hiçbir iş görmediği dönemdi. Bu dönem yaklaşan bahar aylarında tabiatın canlanmasından sonra yapılacak işle için hazırlık yapmakla geçerdi.

 

 

“Kara” bir renk değildir

Aslında kış kara değildi kış beyazdı, ama kara orta asya Türklerinde olumsuzluk demekti her kötü şeye her olumsuz şeye Türkler kara demiştir, kara bir renk değildi, kötü ve kötülüğün adı idi. Karakış, Karayazı, Kara bahtım, gibi, Kara Haber gibi.

 

Türklerde “Kara” kelimesinin bir diğer anlamı ise “güçlü” demekti. Karahan kelimesi de “Güçlü Han” anlamına geliyordu ki, Karahanlılar devlete güçlü devlet anlamında bu isim verilmiştir.

 

Cemre Cemre, ilkbahar başlangıcında yedişer gün arayla önce havada sonra su ve toprakta oluştuğu sanılan sıcaklık artışına verilen addır.. Arapça ateş anlamına gelir. Orta Asya'da ise İmre adı verilen bir cinden bahsedilir. Cin bahar başlangıcında titrek ışıklar saçarak ortaya çıkarmış. Titrek ışıklar saçarak göğe yükselir, oradan buzların üstüne düşer, buzları eritir, en son olarak da yere girip, topraktan buharların yükselmesine sebep olurmuş. Aynı olaya Bulgarlarda Zemire Azerbaycan'da Cemle denir.

 

21 Mart Nevruz

En önemli günlerdendir ve birçok ad ile anılır. Bunlardan bazıları Bahar Bayramı, Nevruz, Gün Dönümü, Günsırtı, Mart Dokuzu, Mart Dutma, Kurt Kızanı, Mart Bozma, Mart Bozumu, Mart Kırma, Yılbaşı, Yılsırtı, Yeni Gün, Baha Toyu, Ulus Günü, Oğuz Toyu'dur. Türklerde yılbaşı, gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart günüdür. 21 Mart'a rastlayan bu gün Türk topluluklarında Nevruz, Ergenekon, Bozkurt, Çağan gibi adlarla bilinmektedir.

Alçaklarda havanın ısındığı, yükseklerde çetin soğukların sürdüğü gündür, Abrul beşinden (Nisan 18 ) sonra kışın şiddeti hafifler ve Hıdırellez'de ise hep biter ve sonraki günler yaz sayılır. Halk inançlarında Hızır; nur yüzlü, ak saçlı, aksakallı, kırmızı çarıklı bir derviş kılığındadır. 

Hıdırellez - 6 Mayıs

Her yıl 5 Mayısı 6 Mayıs'a bağlayan gece Hıdırellez olarak kutlanır. Hıdırellez Türk dünyasında bayramdır. Hıdırellez günü, Hızır ve İlyas peygamberlerin yeryüzünde buluştukları gün olduğu sayılır.  Hızır ve Hıdırellezin kökeni hakkında çeşitli görüşler vardır. Bunlardan bazıları Hıdırellezin Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yolundadır.

 

Mayıs Yedisi- 20 Mayıs 

Doğu Karadeniz'de “Çepni Bayramı” olarak da bilinir. Çepni Ortaasyadan gelerek Karadeniz'e yerleşen bir Türk Boyu'nun adıdır. Çepni Türklerinin yer yurt tuttuğu Çarşıbaşı, Vakfıkebir, Beşikdüzü ve Şalpazarı Ordu Ünye yörelerinde bir bayram gibi kutlanmakta, şenlikler yapılmaktadır.  Akkuştan itibaren Ünye'ye kadar olan köyler birer Çepni yerleşim yerleridir. Mayıs yedisi günü buralardan insanlar akın akın Ünye'ye deniz kenarına gelirler. Mayıs yedisi bulutlu veyA yağışlı geçerse Yaz mevsimi iyi geçer, bolluk olur. Mayıs yedisi sıcak geçerse yaz mevsimi kurak geçer ve kıtlık olur.

 

 

KAYNAKLAR:

Osman TURAN, On İki Hayvanlı Türk Takvimi. 

Tuncer BAYKARA, Türk Kültür Tarihine Bakışlar.

Şule YAVER. Mevsimlere Bağlı Kültürel Unsurlar

 

 


Bu haber toplam 405 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları