HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
7 Ağustos 2020 Cuma
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anabolik sipariş steroid sipariş balkan pharma

TURGAY GÜVEN

TURGAY GÜVEN

Osmanlı’ da ‘Kadınlar Dünyası’ ve Gökyüzünde İlk Türk Müslüman Kadın; Belkıs Hanım

14 Temmuz 2020 Salı Saat: 08:44

      “ Bu mesleksiz hayat-ı pürmeraret- acı hayat, bizi felaketten felakete koşturuyor.  Mevcudiyetimizde bir ızdırab-ı müzmin – bitmeyen bir üzüntü var. İzalesine- yok edilmesine gayret icap etmez mi?”

  Yukarıdaki cümleler, günümüzden tam bir asır kadar önce, 4 Nisan 1913 tarihinde yayın hayatına katılan,  Osmanlı’nın ilk Müslüman kadın dergisi, Kadınlar Dünyası’ndan alınmıştır.

  Dergi, Osmanlı topraklarında örgütlü kadın mücadelesinin fitilini ilk ateşleyenlerden biridir.  Kadınlar Dünyası; Osmanlı kadınları için,  kadın hakları konusunda içte ve dışta mücadele veren tüm kadınlar için,  çok önemli bir örgütlenme vasıtası olmuştur.    

Dergi, ilk önceleri,  daha sonra 28 Mayıs 1913 tarihinde,  Osmanlı’da,  ilk feminist cemiyeti-Kadınlar Cemiyeti’ni, Osmanlı Müdafai Hukuki Nisvan-Osmanlı Kadınlarının Hukukunu Savunma Cemiyeti adıyla kuracak olan, Nuriye Ulviye Elvan’ın şahsi çabalarıyla ve kadın haklarını savunmak amacıyla yayına başlamış, bu cemiyet kurulduktan sonra ise, onun yayın organı olarak devam etmiştir.

Birazda Nuriye hanımın hayat hikâyesinden söz edersek, İstanbul’da çerkes asıllı bir ailenin kızı olan Nuriye Hanım,  daha çocuk iken Yıldız Sarayı’na eğitim ve yetişim amacıyla alınır. Genç yaşta evlendiği kocasının ölümüyle, kendisine kalan mirasını-malvarlığını,  kadınları asıl kurtaracak olan iyiliğin, onlara eğitim kapılarını açmak, onları hayata, geleceğe, topluma, dünyaya, evliliğe filan hazırlamak-yetiştirmek olduğu düşüncesiyle, kadın eğitimine harcamayı daha akıllıca görmüştür.  Hedefini, ‘kadınların hayatlarının bir amacı olması’ olarak, açıklar. Derginin yazı kadrosunun tümü kadınlardan oluşmaktadır.  Ayrıca kadın hukuku, genel hukuk içerisinde yer almadıkça, erkek yazarlara kadroyu açmamakta kararlıdır.

Dergi, ev işinden el işine,  kadınlıktan eşitliğe, gezmeden alışverişe her konuda,  kadın hayatı ile ilgili pratik bilgiler vermektedir.  Ancak,  İslami gelenekler adı altında, baskı altında tutulmasına, sosyal ekonomik siyasi hayattan dışlanmasına,  evde kafese, sokakta peçeye karşıdır.

İlk çıktığı zamanlar, kadınlar için 4 sayfalık bir ilan- tanıtım broşürü-  niteliğinde bir gazete şeklinde olan dergi, gördüğü rağbet üzerine, 100.  ncü sayıdan itibaren sayfa sayısını 16’ ya çıkarmış, haberleri- konuları çeşitlendirip zenginleştirmiş ve haftalık dergiye dönüşmüştür. Cumartesi günleri çıkmaktadır. Ön sayfadaki başlığın altında ,  ‘ Kadınlık hukuk ve menfaatlerini müdafaa eder .’ cümlesi bulunmakta,  bunun yanında,  tüm topluma açık olacağı,  din ve cinsiyet ayırt edilmediği belirtilmektedir.     

Dergi kısa zamanda yurt içinde ve yurt dışında yankılar uyandırmıştır. Özellikle, yakın ilişkiler içinde bulunan, devrin Almanya’sından ve Fransa’ sından, ülkelerindeki kadın dergileri adına, ülkemize gelen ziyaretçiler, Nuriye hanımı ziyaret ederler ve yazı kadrosunu tebrik ederler.

Kadınlar Dünyası, sosyal sorunlardan ekonomiye, evlilikten çocuğa, mutlaka giyim kuşam ve kadın haklarından erkeklerle eşitliğe kadar,   kadınların dünyasına ait olan, - zaten kadınların dünyasına ait olmayan, dünyada, içinde kadınların bulunmadığı hiçbir şey yok- her şeye el attığı için, oldukça zengin bir içeriğe sahip olup, zaman zaman şiir, piyes vb. edebi metinler, sosyal konular, mutlaka felsefe filanda vardır, milli sanayi, tüketim toplumu olmak, ihracat, ithalat açıkları, yerli malı kullanmak, batı taklitçiliği vs. konularda da fikir beyan etmektedir.

Cemiyet, toplum veya yine kadınlar tarafından,  kadınların çalışabileceği işyerleri açılmasını desteklemekte, örnek işyerleri açmaktadır.  Çanakkale savaşı sırasında, okuyucularına, kadınların peçelerini açarak,  bu savaşta, ordumuzun, askerimizin yanında bulunması,  yaralılara hastabakıcılık vb. gibi yardımlarda bulunmaları, bunun zannedildiği gibi haram veya günah olmadığını, askerlerimizin kendilerinin kardeşleri olduğunu, tavsiye eder.

Bir süre sonra kapanmak zorunda kalır. Yeniden açılırsa da, Kurtuluş Savaşı sırasında, ‘savaşa katılma çağrısı’ yaparak yayınına son verir. Birincisi, Birinci Dünya Savaşı, diğeri Kurtuluş Savaşı sırasında olmak üzere, iki kez yayın hayatına ara vermek zorunda kalan dergi,  ülkenin çok zor durumlarda olduğu o yıllarda yayın hayatını sürdürebilmek için, o devrin şartlarında inanılmaz mücadeleler vermesine rağmen 1921 de yeniden kapanır ve yayın hayatına,  tamamen son verir. 

Son yazısında,  “Artık uyanalım, bugünkü durgunluk ve ilgisizliği bırakalım, çalışma hayatına atılarak,  toplumsal yerimizi düzenleyelim.” demektedir.

Sonunda,  “Bunca emek, çaba, yazı, söz,   alın teri,  mücadele, onun bunun, gereksiz, abuk subuk lafına, en azından alayına göğüs germek,  masraf, bir yığın hayal kırıklığına değmiş midir?” derseniz. Cemiyetin ve derginin ilk ve en önemli başarısı, o zamana kadar kamu kurumlarında çalışmaktan uzak tutulan kadınlarla ilgili git gide artan yayınlara, artık dayanamayan devlet yönetiminin, kamu memurluklarını da kadınlara açması olmuş,  ilk olarak, o zamana   kadar, tüm bayanların  başvurularını kabul etmeyen Osmanlı Dersaadet Telefon Anonim Şirketi, iş müfettişi olarak bir bayan elemanı,  ve daha sonra da,  başka  bayan elemanları  da  göreve almak zorunda kalmıştır.

Derginin bir özelliği daha vardır.  Gökyüzüne çıkan  ilk Türk ve  Müslüman kadın olan, İngilizce, müzik ve tarih öğretmeni   Belkıs Şevket Hanım, Kadınlar Dünyası yazı kadrosundan biridir.

Belkıs Hanım, uçaklara meraklıdır ve uçağa binmeye hevesi vardır.  Osmanlı Kadınlarının Hukuku’nu Savunma Cemiyeti’nin gayretleriyle, o zaman ki,  1.Kolordu Komutanlığı ve Teyyare Mektebi Müdürlüğü’nden alınan izinle, Belkıs hanım,  1 Aralık 1913 Pazartesi günü,  birçok dernek üyesi hanımla beraber gittikleri,   İstanbul Yeşilköy’ de,  yerli ve yabancı birçok basın mensubunun önünde,  ordumuza uçak alımı için bağış toplayabilmek amacıyla,  önceden hazırlanmış bir gösteri uçuşuna katılır. Bu uçuş sırasında, Belkıs hanım,  önceden hazırlanmış,  bağış yapılmasını teşvik edici sözler bulunan için kartları, gökyüzüne bırakır. İndiklerinde resmi çekilir.

Gökyüzüne çıkan ve bu vesileyle de resmi çekilen, ilk ‘Türk ve Müslüman Kadın’  olarak tarihe geçer.

Saygılarımla.  


Bu haber toplam 1.667 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları