HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
24 Ekim 2020 Cumartesi
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim

AHMET DERYA VARİLCİ

AHMET DERYA VARİLCİ

Sagalassos

2 Eylül 2020 Çarşamba Saat: 09:15

Geçen yıl Antik adıyla Pisidia olarak bilinen Isparta-Burdur Göller Bölgesi’nin önemli yerleşimlerinden Antiokheia’yı görmüş ve 26 Şubat 2019’da bu sayfalarda tanıtmıştık. Isparta’nın Yalvaç ilçe merkezinde kalan Antiokheia’nın ardından bu defa Pisidia’nın en önemli yerleşimlerinden Sagalassos’u ziyaret ettik ve gördüklerimizi iki bölüm halinde anlatmaya çalışacağız.

Burdur'un Ağlasun ilçesinde "Aşkların ve İmparatorların Şehri" olarak bilinen Sagalassos’a varmadan önce Ağlasun’un içinden geçiyoruz. Ağlasun’u şair Hasan Hüseyin’den biliyoruz. Şairin “Ağlasun Ay Şafağı” adlı uzunca şiirini uzun yıllar önce Ünye’de kuzinim Nurver’in sesinden dinlediğimi hatırlıyorum. Dönüşte ilçe meydanında şairin aynı şiirinden bir bölüm içeren dizelerinin bulunduğu büstünü ziyaret ediyoruz.[1]

UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne 2009'da giren Sagalassos, deniz seviyesinden bin 750 metre yüksekte, ulaşılması zor sarp kayalıklar üzerine kurulmuştur.

Sagalassos‘da kazı çalışmaları Leuven Katolik Üniversitesi’nden Belçikalı Prof. Dr. Marc Waelkens başkanlığında 1989 yılında başlamıştır. Waelkens'in emekliye ayrılmasından sonra kazı çalışmalarını aynı üniversiteden Prof. Dr. Jeroen Poblome devralmıştır.

Torosların Batı eteğine yaslanan ve derin vadilere hâkim kent, binlerce yıldır antik suyun aktığı Antoninler Çeşmesi, agoraları, Roma hamamları, Macellum yapısı, üzerinde dans eden kızlarla bezeli Kahramanlar Anıtı (Heroon), kütüphanesi ve tiyatrosuyla görkemli bir geçmişi yansıtıyor.

Ortalama 5 bin nüfusa sahipken Sagalassos kenti, 9 bin kişilik görkemli bir tiyatroya sahiptir. Bu tiyatro dünyanın en yüksek rakımlı tiyatrosu olma özelliğini korumaktadır.

 Sagalasos’un Tarihçesi

 Sagalassos’un geçmişi milattan önce 3000 yılına dayanıyor. Büyük İskender'in almakla zorlandığı önemli kentlerden biri olarak bilinen Sagalassos kenti, Roma dönemi antik mimarisinin en iyi örneklerini yansıtmaktadır.

Roma buraya geldiğinde özellikle İmparator Augustus döneminde yapılanma faaliyetleri yoğunlaşır ve İmparator Hadrian döneminde ise Sagalassos Psidia'nın birinci kenti, Roma'nın müttefiki olur. Bugün ayakta kalan ve restore edilen yapılar özellikle Roma döneminin devasa kalıntılarıdır.

Torosların bitişiğinde yer alan kentte ilk yerleşim izleri aslında günümüzden 12.000 yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Sagalassos Antik Kenti, orijinal yapı taşlarının neredeyse tamamının bulunabildiği anıtsal yapıları ile son derece iyi korunmuş durumdadır. Diğer yandan, kentin planı, üzerinde kurulmuş olduğu teraslı yapı düşünüldüğünde oldukça çarpıcıdır ve bu yapı ile uyumlu ve etkileyici bir anıtsal merkez yaratılmıştır. Ayrıca, en az bin yıllık seramik üretimi ile Sagalassos antik dönemlerdeki en uzun seramik üretimi merkezi olarak UNESCO Dünya Miras Listesi’ne önerilmektedir.

Kent neden denizden 1700 metre yüksekte, ulaşımı güç sarp kayalar üzerine kurulmuştur?

Bu sorunun cevabı, karstik yapısı nedeniyle bol miktarda su kaynağına sahip olması ve doğal savunma konumunda olmasında aranmalıdır.

Sırf bu nedenle kent terk edildiğinde bile kalıntıları kolayca yağmalanamamış, Bergama ve Efes’teki gibi raylı sistemlerle gemilere taşınıp Avrupa müzelerine götürülememiştir. Deprem nedeniyle yıkılan yapılar günümüze kadar toprağın altında mevcudiyetini koruyabilmiştir.

Ancak iç bölgede olması, kara iklimi koşullarından dolayı gece gündüz ısı farkı nedeniyle mimari yapıların uzun süre dağılmadan ayakta kalmaları zorlaşmıştır.

 Sagalassos’un Antik Yapıları

 Sagalassos, çoğu antik kentler gibi iki bölüme ayrılır:

Aşağı şehir: Girişte konutlar, hamam, kireç ve metal fırınları, aşağı agora (çarşı), Hadrian Çeşmesi ve odeon, daha yukarıda, kuzeyde tiyatro, Neon kütüphanesi ve Helenistik Çeşme bulunmaktadır. Sagalassos, bölgenin beş önemli seramik üretim merkezinden biridir. Seramik yapımına ait işlikler ve fırınlar aşağı şehrin önemli üretim faaliyetlerini yansıtır.

Yukarı Şehrin merkezinde yukarı agora, meclis binası, kilise, Antoninler Çeşmesi ve sol üst tarafta Kahramanlar Anıtı (Heroon) bulunmaktadır. Tapınak ve Cladius Kapısı Yukarı Şehir’de yer almaktadır.

 Antoninler Çeşmesi

 Antik kentin, en görkemli yapılarından biri olan Antoninler Çeşmesi kentin kuzeybatı bölümünde yer almaktadır. Deprem nedeniyle olduğu yere yıkılıp toprak altında kalan çeşmeyi ayağa kaldırmak zor olmamış. Çeşmedeki heykellerin bugün yerlerine replikaları konmuş. Orijinalleri Burdur Müzesi’nde. Toros dağlarının karstik yapısı, adeta kentin bugün bile devasa su deposu konumunda. Sıcak Temmuz güneşinde çeşmeye ulaştığımızda buz gibi suyundan içip, çeşmeyi yaptıran Titus Flavius Severianus Neon’a ve eşine şükran duygularımızı ilettik.[2]

Antoninler çeşmesi, MS 161-180 yılları arasında, Roma İmparatoru Marcus Aurelius zamanında, Yukarı Agora’ya sosyal-estetik bir bütünlük kazandırmak için yapılmış olsa gerek.

 Kahramanlar Anıtı (Heroon)

 Antoninler Çeşmesi’nin sol üst tarafında yer alan Kahramanlar Anıtı’nın (Heroon) kime ait olduğu bilinmemektedir. Özgün taşlarının bulunarak ayağa kaldırılan anıtı çepeçevre dans eden, kitara çalan kadınlar frizi kuşatır.

 [Devam Edecek]

Dipnot:

 [1] “Ağlasun Ay Şafağı” Hasan Hüseyin Korkmazgil’in “nehir şiir” tarzında yazmış olduğu, konu bütünlüğü içeren şiir kitabının adıdır. Şiirde şairin bir süre eşiyle birlikte yaşadığı ve eşinin memleketi olan Ağlasun adlı ilçe konu edilir. Ağlasun özelinde gelmiş geçmiş uygarlıklara bakarak, bu topraklarda yaşayan insanın destanını yazmaya çalışır.

[2] Temmuz sıcağında Sagalassos’un çeşmelerinden akan su, bize ilaç gibi geldi. Ancak olabildiğince güzel olsa da Ünye’nin Acısuyu ile mukayese etmekten geri duramazdık.


Bu haber toplam 1.043 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları