HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
24 Ekim 2020 Cumartesi
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim

AHMET DERYA VARİLCİ

AHMET DERYA VARİLCİ

Sagalassos II. Bölüm

9 Eylül 2020 Çarşamba Saat: 09:34

Burdur'un Ağlasun ilçesinde Prof. Dr. Marc Waelkens’in deyimiyle "Suların kenti" Sagalassos’un ilk bölümünde kent tarihini ve antik kentin öğelerinden bazılarını anlatmaya çalışmıştık. Kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Sagalassos antik kenti Türkiye’nin önemli antik yerleşim yerlerinden biri olup kullanılan yapı ve dekor taşları açısından da önemli bir eserdir. Şehir, Ağlasun kuzeyinde Toroslara ait tektonik birlikler üzerinde kurulmuştur. Şehir, çoğu bölgedeki yerel taş kaynaklarından (Dutdere kireçtaşı, Gölcük volkanitleri) elde edilen malzemeler kullanılarak inşa edilmiştir. Ancak dekoratif taşların bir kısmı (mermerler ve sütunlar) yine antik dönemlerde yoğun olarak kullanılan diğer taş ocaklarından (Teselya, Karistos, Afyon, Bergama Kozakdağı) temin edilmiştir.[1]

 

Helenistik Çeşme

 

Antoninler Çeşmesi’nin doğu bölümünde yer alan kentin en eski çeşmesidir. Nispeten küçük yapıdaki çeşme İmparator Augustus döneminden önce, MÖ. 50-25 yıllarında inşa edilmiştir. Halen suyu akmakta olan çeşmenin ufak bir avlu etrafında düzenlenen sütunları Dor tarzındadır. 1997’de restorasyonu tamamlanan çeşmenin kazılar sırasında kendi su kaynağı bulunmuştur. Antoninler çeşmesi gibi antik kaynağından beslenen çeşme, antik kentler içinde ayrıcalıklı bir yere sahiptir.

 

Neon Kütüphanesi

 

MS. 120'li yıllarda şehrin zengin bir ailesi tarafından yaptırılmıştır.Ayrıca ailenin adı kütüphaneye verilmiştir.4. yüzyıl sonlarına doğru zemin,40 ve 60 metrekarelik iki mozaikle kaplanmış olup,büyüğünün ortasında Akhilleus’un Troya Savaşına katılması betimlenmiştir.Yangın ve deprem sonrası depo olarak ta kullanılan yapı 1997’de onarılıp ziyarete açılmıştır.

 

Tiyatro

 

Dünyanın en yüksek ve manzarası güzel tiyatrosu olarak ün salmıştır.[2]Tiyatro’nun iyi korunmuş durumu, konumu ve karşıdan görünen İskender Tepesi’ne doğru sunduğu manzara etkileyicidir. Kenti kendi nüfusu en fazla 5000 kişi iken, yaklaşık 9000 kişilik inşa edilen tiyatro Sagalassos’un bir kültür merkezi olduğunu göstermektedir. İzleyicilerin kolay giriş çıkışını sağlamak için üzeri tonozlu koridoru ve çıkışları (vomitoria) bulunmaktadır. Tiyatro kalıntılarında buluna kabartmalardan bu mekânda gladyatör dövüşleri ve hayvan avlama gösterileri yapıldığı sanılmaktadır. Kentin arkeolojik kazı ve restorasyon yapılmayan eserleri arasındadır.

 

Roma Hamamı ve İmparator Salonu

 

1994 Kazıları sırasında açığa çıkarılan caldarium (sıcaklık) ve hipokostumun (alttan ısıtma sistemi) ardından hamamın neredeyse tamamı 1997’de ortaya çıkarılmış oldu. Hamamın merkezinde yer alan 25x18,5 m. ebadındaki İmparator Salonu ise görkemli bir mekândır. Çeşitli törenlere sahne olan salonda spor karşılaşmalarında kazananların ödülleri verilirmiş. İmparatorluk kültü ile ilişkili olan salonun nişlerinde imparator ve eşinin heykelleri yer alır.

 

Odeon

 

Bir kültür merkezi olarak inşa edilen Odeon’un yapımına MÖ. 27-MS. 14 arasında, İmparator Augustus zamanında başlanmıştır. Sütun başlıklarından tarihlenen Odeon’un tamamlanması yaklaşık 200 sürmüştür. Kapalı bir tiyatro ve konser salonu olarak kullanılan mekânın yarım daire biçimli bir oditoryumu ve yaklaşık 50 m. uzunluğunda bir sahne binası vardır. Müzik, tiyatro, şiir ve güzel konuşma gösterilerin yapıldığı Odeon’un Vip locası ve merdivenleri hala sağlam durumdadır. Akustiği meclis binasından (Bouleuterion) daha iyidir. Şeklen konumunu koruyan mekânın son dönemde işlevini yitirdiği ve depo olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.

 

Apollo Klarios Tapınağı

 

Augustus zamanında (MÖ. 27- MS. 14) zamanında inşa edilen tapınağın sadece ön ve arka cephelerindeki yarım sütunlar kalmıştır. İyonik düzende küçük bir tapınaktır. Pagan inancının yerini Hristiyanlığın almasıyla bazilikaya dönüştürüldüğü anlaşılmaktadır.

 

Hadrian Çeşmesi

 

Aşağı Agora’nın yukarısında inşa edilen çeşme MS. 129-132 yılları arasında inşa edilmiştir. Sagalassos’un iki katlı tek çeşmesidir. Bu yapı edikula mimarisinin  bir örneğidir. Çeşme duvarı içinde yer alan nişler ve önünde ileri çıkan podyumları bulunur. Podyum üzerindeki sütun gruplarına edikula denir ve sütun aralarında heykeller yer alır.

Apollo ve Roma Şövalyesi Piso heykelleri yanında dokuz Müz (Musse-Su Perisi) heykelleri yer alır. Üstün yontu teknikleriyle öne çıkarlar.

 

Sütunlu Cadde

 

Aşağı şehrin bu görkemli caddesinin iki yanı bir kısmı günümüze ulaşmayı başaran sütunlarla doludur. İki yanında alış veriş dükkânlarının yer aldığı cadde kentin en canlı bölümlerinden biridir.

 

Sonuç

 

Şehre Neolitik Dönem'de geçici olarak yerleşilmiş olsa da en geç orta Tunç Çağı'nda asıl yerleşimler başlamıştır. Şehrin Sagalassos adıyla anılması, Eski Yunan yahut Latin (Roma) kökenli bir isimlendirme olmayıp, Anadolu’nun kadim halklarından olan Luvi halkının bu kenti oluşturan asıl unsur olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Şehir Hellenistik dönemde önem kazanmış ve Sagalassos (Pisidia) Roma İmparatorluk döneminin ise en zengin şehri olmuştur. Sagalassos, M.Ö. 25 yılında Roma İmparatorluğu'na dâhil edilmiş ve geç antik döneme kadar varlığını sürdürmüştür. Sagalassos antik kentinin 6. Yüzyılın başlarında bölgeyi etkileyen ve Sagalassos fayı olarak tanımlanan fay zonu üzerinde oluşan depremler sonucu yıkılmış olabileceği tahmin edilmektedir.

 

 

Dipnot:

[1]M.Waelkens ve T.Debruyne, D Depraetere, 1997. Excavatıon Campaign At Sagalassos And Dereköy, s.283-312, xx.Kazı Sonuçları  Toplantısı II.cilt

[2] “Yükselen tepenin yamacında, bugüne dek gördüğüm veya duyduğum tiyatroların en zarifi ve en güzeli yer alır…” Sagalassos’un erken ziyaretçilerinden Charles Fellows yazdığı “1839 Küçük Asya’da Bir Seyahatin Güncesi” adlı eserde tiyatroyu bu şekilde betimler.


Bu haber toplam 1.143 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları