HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
27 Eylül 2020 Pazar
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anabolik sipariş steroid sipariş balkan pharma

ERCAN ARSLAN

ERCAN ARSLAN

ÜNYE TÜRK OCAĞI ve HALKEVİ

11 Eylül 2020 Cuma Saat: 09:41

Osmanlıdan Cumhuriyete ülkemizde önde gelen sivil toplum kuruluşlarından iki tanesi Türk Ocağı ve Halkevleridir. Bu örgütlenmeler her ne kadar sivil iradenin maşeri vicdanından çıkmış gibi görünseler de esasen dönemin resmi ideolojisinin ve hükümet etme anlayışının memleket genelinde birer yansıması olarak vazife görmüşlerdi. Siyasi otoriteden bağımsız hareket edemeyen bu yapılanmalar, yine aynı merkez tarafından sukut ettirilmişlerdir. Bunların Ünye özelindeki iki örneği ise Ünye Türk Ocağı ve Halkevi’dir. Türk Ocağı ilk kez 1912 yılında kurulmuş ve “Türk Ocağı’nın Nizâmnâme-i Esas ve Dâhilîsi” ile amaçları belirlenmişti.

Cumhuriyetin ilanı sonrasında Ünye Türk Ocağı 1928 yılı mart ayının ilk haftası kurulmuştu. Ocağın yönetim kurulu şu isimlerden oluşmaktaydı: Reis Tedrisat müfettişi Ruhi Bey, Muhasib Mu'allim Mehmed Arif Bey, Veznedar Osman Ağazade M. Baha Bey, Katib Kürtünlüzade Danış Bey, Azalar ise Hazinedarzade Naim bey ve Muallim Vehbi Beylerden oluşmaktaydı.(G.Ordu.12 Mart 1928,sayı 25,s.1)

22 Mart Cuma günü (9 Mart 1328) İstanbul´da ilk Türk Ocağı’nın 16.kuruluş yıldönümü idi. Bu münasebetle Ünye’de de bu tarihte bir kutlama programı gerçekleştirilmiştir. Program parlak bir şekilde icra edilmiş,tam bir bayram havasında kutlama yapılmıştı. İlkbaharın bu sisli gecesinde Ünye Türk Ocağı binası renkli fenerlerle süslenmiş, pırıl pırıl yanıyordu. Bina daha erkenden kalabalık ile dolmuştu. Saat ikiye çeyrek kala Türk Ocağı Mûsikî heyeti saza başladı. Dönemin İstanbul Radyosu Musiki heyetince sıkça icra edilen fasıllardan olan Şedd-i Arabân faslı alkışlarla sona erdi. Bundan sonra merhum Muallim İsmail Hakkı Bey’in (1865-1927) Teferrücü çalındı. Teferrüc cidden çok enfesti. Alkış tufanı arasında konsere nihâyet verildi. Ünye Türk Ocağı Reisi Tedrisât Müfettişi Ruhi Bey kısa fakat çok beliğ ve ateşli bir konuşma gerçekleştirdi. Reis Beyin konuşmasından sonra tüm davetlilere ve katılımcılara çay ziyâfeti verildi. Program gece yarısına kadar sürdü. Yeni Ocak heyetinin birkaç gün içinde göstermiş olduğu muvaffakiyet Ünye halkı tarafından takdîr ile karşılanmıştı.(G.Ordu.1 Nisan 1928,sayı 27,s.1) Ünye Türk Ocağı maariften, ulaşıma, sağlıktan, iktisada pek çok alanda Ünye halkının desteği ile Ünye ve havalisine hizmet etmeye özen gösterdi.

Türk Ocaklarının 10.04.1931’de yapılan son (olağanüstü) kurultayında, Ocağın 264 şubesi ile birlikte tüzel kişiliğini feshetmesine karar verildi. Böylece Türk Ocakları yerini, yapılan inkılâpları topluma aktarmada önemli bir kurum olacak olan Halkevlerine bırakmış oluyordu. Başbakan İsmet İnönü Halkevlerinin 19.02.1934 tarihinde yapılan ikinci kuruluş yıldönümündeki konuşmasında yeni açılacak olan 55 Halkevine ilaveten Ünye Halkevi’nin de içinde olduğu 23 Halkevinin açılışını gerçekleştirmiştir.1934 yılında İçel Milletvekili Hamdi Ongun’un hazırladığı Ağustos/ Eylül/ Ekim ayları teftiş raporlarında Ünye Halkevi’nin bütçesi 1350 lira olarak belirtmiştir.

Cumhuriyetimizin banisi Mustafa Kemal Atatürk Ünye Halkevi’nin üçüncü kuruluş yıldönümü olan 25 Şubat 1937 tarihinde Başkan Seyit Ali Dönmez’e çektiği kutlama telgrafında :“Halkevinizin açılış töreni münasebetiyle gösterilen yüksek ve temiz hislere teşekkür eder ve aydınlatıcı çalışmalarınızda muvaffakiyetler dilerim” demiştir. Aynı yıl Ünye Halkevi Temsil Kolu Başkanı Burhan Hanhan idi.

Şubat 1934’ten itibaren etkin bir biçimde faaliyetlerini sürdüren Ünye Halkevi, 23 Ağustos 1948 tarihinde talihsiz bir kaza geçirmiştir. Ünye Halkevi’nin bulunduğu bina, alt kattaki Hayri Uygun’a ait fırında çıkan yangın ile kullanılamaz hale gelmiştir. Raporlarda maddi zararın 11.886 lira olduğu tespit edilmiştir. Yeni bir bina için uzun yazışmalar gerçekleşmiş ancak sonuç alınamamıştır. Ünye Halkevi açık olduğu süre içinde tüm şubelerince (Dil, Tarih Edebiyat, Güzel Sanatlar, Spor, Köycülük, Kütüphanecilik ve Neşriyat, Temsil, İçtimai Yardım) her daim aktif olmuştur. Halkevleri 8 Ağustos 1951 tarihinde 5830 sayılı yasa ile kapatılmıştır. Böylece Ünye Halkevi de tasfiye edilir. Mallarının bir kısmı yeniden açılan Türk Ocaklarına, geri kalanı hazineye devredilmiştir. Arşivlerinde bulunan taşınırmallar (kitaplar, arşivler, yayınlar, fotoğraflar, kayıt defterleri) için hiçbir önlem alınmadığından, bunların önemli bir kısmı kaybolmuştur. (M.Yılmaz, Bir Modernleşme Projesi olarak Halkevleri: Ünye Halkevi Faaliyetleri (1932-1950)Ankara Üniv. T.İ.T.E. Atatürk Yolu, Sayı: 62, Bahar 2018, s. 399-416)


Bu haber toplam 1.622 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları