HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
6 Mart 2021 Cumartesi
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim

TURGAY GÜVEN

TURGAY GÜVEN

Azerbaycanlı Kardeş Şairimiz Resul Rıza “Yalgızam yalgız…”

2 Ekim 2020 Cuma Saat: 08:11

Bugünkü yazımızda sizlere dost-kardeş Azerbaycan’lı bir şairden söz etmek istiyorum. Hoşuma giden bir şiiriyle başlayalım.

Elimden gelse;

Ben isterim ki, / Bulutlar ağlasın / Ama çocuklar ağlamasın; / Hiçbiri öksüzlük-yetimlik nedir, duymasın. Ben isterim ki, / Konuşsun her çiçek kendi dilince ; / Ama silahların kesilsin sesiBen isterim ki,  / Kapansın bütün kapılar karanlığa ;  / Ama gözler kapanmasın/  Sözler kapanmasın.  Ben isterim ki, / Yangınlar sönsün, / Ama, umutlar sönmesin; / Erişsin her meyva kendi dalında, / Yüreklere acı bir söz değmesin. Ben isterim ki, / Eğilsin dallar bereketten; / Ama, insanoğlu başını eğmesin / Utançtan ya da güçsüzlükten. Ben isterim ki, / Gözyaşı gibi aksın pınarlar, / Toprağın üzerinde duru, berrak; Ama, pınarlar gibi akmasın gözyaşı, /  Yeryüzünün hiçbir yerinde. Ben isterim ki, / Bir, yıldızlar kalsın uykusuz / Gökyüzünün derinliklerinde; Ama, insanlar yatıp dinlensinler, / Taze bir güçle başlamak için / Güzel sabahlara, / Aydınlık sabahlara. Ben isterim ki, / Her şey, Her şey / / Her şey eğilsin insanın önünde; Ama, insan insana tutsak olmasın. Ben isterim ki / Sevinç bol olsun /  Mutluluk bol olsun / Ülkeden ülkeye giden yol olsun.  Resul Rıza. Azerbaycan.

          Klasik bilgi  olarak; Sovyet devri Azerbaycan edebiyatının en önemli şairlerinden  ve   Sovyet şiirinin kurucularından biri   olan Resul Rıza, bir zamanlar, Rus-Moskova  egemenliğinde    Sovyet  Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’ne bağlı bir devlet iken,  bugün özgür ve bağımsız  kardeş Azerbaycan’ın da  en  büyük ve en  tanınmış  şairlerinden biridir.

Derler ki; Azerbaycan edebiyatı içerisinde oldukça zengin bir geleneğe sahip olan şiir, tarihi boyunca her zaman yenilikçi bir genç nesil tarafından temsil edilmiştir. Resul Rıza’da Sovyet Devri Azerbaycan edebiyatında 1960’lı yıllarda başlayanbir değişimin, şiir alanındaki önemli bir temsilcisidir.

Şiirlerinde işlediği konuların en başında insan sevgisi,  insan yaşamı ve ölüm gelmektedir. Şairin şiirlerinde bir üslup ve spesifik yön olarak; dikkati çeken en önemli özellik, insan yaşamı ve insanî değerlerin yüceliğidir. Büyük şair,  millî duygular ve vatan sevgisi konusunda yazdığı şiirlerle yaşadığı dönemde ve daha sonraki yıllardada, ülkesinin en sevilen örnek şairlerinden biri olmuştur.

Resul Rıza, 19 Mayıs 1910 tarihinde Azerbaycan’ın Gökçay şehrinde doğmuştur.  İlk ve orta öğrenimi memleketinde, gençlik - üniversite hayatı Gürcistan- Tiflis –Kafkasya Komünist Üniversitesinde geçer. Daha sonra, Azerbaycan Devlet Bilimsel Araştırma Enstitüsünde,  Moskova’ da SSCB Moskova Milletler Enstitüsü ve Devlet Sinematografi- Sinemacılık Enstitülerinde eğitim görür.

Resul Rıza’nın,‘Bu Gün’ adlı ilk şiiri, 1927 yılında Tiflis’te, Kıvılcım adlı Türkçe bir dergide yayınlanır ve Resul Rıza bu şiiri ile modernite ruhlu lirik bir şair olarak, dikkati çeker.

Daha sonraları da  Tiflis’in  Yeni Fikir,  QızilŞefeq- Kızıl  Şafak, DanUlduzu-Tan Yıldızı gibi tanınmış gazete ve  dergilerin de Oğul Qatili-Evlat Katili, Dilare- Dilara gibi bazı  hikayeleri de yayınlanır. Gençlik yıllarına rastlayan Sovyet Devriminden oldukça etkilenen Resul Rıza’nın, devrin genel ideolojisi Sosyalizm yanlısı bir düşünceyle yazılmış Bolşevik Yazı, Lenin, Komsomol Sözü, Oktyabr Neğmesi- Ekim Türküsü gibi şiirlerinin yanında, Almania, Karmen, Halkın Sesi gibi serbest vezinle yazılmış, olaylara sol –siyasi epik bakış açısıyla bakan evrensel konularda şiirleri de vardır.

İkinci Dünya Savaşı yıllarında, Kırım Cephesinde asker-ordu muhabiri olarak çalışır. Ülkenin bu zor günlerindeki vatansever duygularla, Sovyet Ordusuna moral amacıyla yazdığı Veten Neğmesi-Vatan Türküsü, Ölmez Qehremanlar-Ölümsüz kahramanlar" Esker (asker)  Anasının Sözleri, Vur Snayper- VeteneHediyye-Vatana Hediye gibi şiirleri ile Vefa adlı bir piyesi o dönemin eserleridir.
Ayrıca,
Operanın bir türü olan lirik (duygulu)- epik (destansı) Orotoryo tarzında yazılmış Lenin- Leliniana-Leninnağme-Lenin Türküsü ile Sovyetler Birliği ve dünya çapında, tabii ki daha çok Sosyalist dünya ülkelerinde,  büyük bir ün kazanır.

S.S.C.B.’de 60’lı yıllarda yeşeren yeni hayat felsefesi, yani demokrasi ve gerçekçilik düşüncesiyle başlayan yeni edebiyat akımlarının ilk öncüsü, Resul Rızadır. Şairin,  Fuzuli, Halk Hekimi, Kızıl Gül Bir Mayaydı gibi geçiş denemeleri ile Pencereme Düşen Işık,  Renkler, Bir Günde İnsan Ömrüdür gibi unutulmaz şiirleri o dönemin hatırasıdır.

Bunlarla beraber şairin daha sonraki olgunluk dönemlerinde yazdığı Ölmez Qehremanlar- Ölmez Kahramanlar, -Qanadlar-Kanadlar, Qezeb ve Mehebbet-Gazap ve Muhabbet, İntiqam-İntikam, Könül Sesleri-Gönül Sesleri, Qızılgül Olmayaydı-Kızılgül Olmayaydı,  Heyat Duyumları-Hayat Duyumları ile Dört ciltlik Seçilmiş Eserleri adıyla yayınlanan şiir kitapları tümüyle başta Rusça olmak üzere dünyanın bir çok dillerine çevrilmiş ve yayınlanmıştır.

Kendiside Puşkin’den Nazım Hikmete kadar, birçok dünya edebiyatına ait birçok eseri Azerbaycan Türkçesine tercüme etmiştir.

Ulusal ve uluslar arası alanlardaki başarılarından dolayı 1960 yılında kendisine, Ülkesi Azerbaycan’ın Halk Şairi Ünvanı verilir. Ayrıca, çeşitli zamanlarda da,  sırasıyla Azerbaycan'ın emektar sanat adamı, SSCB Devlet ödülü, Azerbaycan'ın halk şairi ödülü ve Sosyalist Emek Kahramanı ödülleri de almıştır.

Resul Rıza, Sovyetler Birliği Döneminde, ülkesinde ve ülkesi dışında, sırasıyla Azerbaycan Yazarları Birliği Başkanlığı, Azerbaycan Sinemacılık Bakanı, Azerbaycan Ansiklopedisi Baş Editörü,  SSCB Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu Üyeliği,  Cumhuriyet Haberler Basın Ajansı Yönetim Kurulu Başkanlığı vb. gibi görevlerin yanında, Asya ve Afrika Ülkeleri ile Cumhuriyet Dayanışma Komitesi Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur.
1981 yılında Bakü'de ölür. Mezarı Bakü- Fahri Hiyaban’da dır.

Son bir şiir-türküsü. Bakalım size de tanıdık gelecek mi?

“Könlüm senin esirin, galbim senindir yar.                                                    

İnsaf eyle hoş sözle, meni gel dindir yar.

Söyle nedir bu edalar, bu işve bu naz?

Vallahaygız bu gözelik, sene de kalkmaz.

Yalgızamyalgız,

Gel meni möhnete, oda salan vefasız.

Söyle nedir bu edalar, bu işve bu naz?

Vallahaygız bu gözelik, sene de kalkmaz.”

Bizimde bir sözümüz var: Yalgız, yalınız-yalnız demektir. Azerbaycan’ın yüzlerce yıllık yalnızlığını, kimsesizliğini ifade eder.  Yalnız değilsin, Seninleyiz Azerbaycan. Seni Seviyoruz Azerbaycan.

Saygılarımla.


Bu haber toplam 288 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları