HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
6 Aralık 2020 Pazar
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim

TURGAY GÜVEN

TURGAY GÜVEN

Amerikan Döngüleri ve Ekonomik Gelişme Dalgaları

19 Kasım 2020 Perşembe Saat: 08:26

          *Derler ki; Amerika Birleşik Devletleri, 250 yıllık kendi tarihi içinde ve 50 şer yıllık zaman dilimlerini kapsayan biçimde, beş adet ekonomik-sosyal-siyasal döngüye sahip olmuştur. *Bunlar sırasıyla Washington Döngüsü, Jackson Döngüsü, Hayes Döngüsü, Roosevelt Döngüsü ve henüz devam eden beşincisi de Reagan Döngüsü olarak adlandırılırlar.                                                                      *Özellikleri,  politikanın alt birimlerinden başlayan krizlerle,  yerleşik bir ekonomik modele bağlı olan baskın bir sınıfın gerilemesi ve yeni bir sınıfın,  yeni bir ekonomik modelin ortaya çıkmasıdır. Bu şekilde gelişen sosyal ve ekonomik değişimlerin siyasete yansımasıyla da,  tüm dönemler başarılı bir başkanla başlayıp ve başarısız bir başkanla sona ererler.                                                      Kısaca sayarsak; 1. *Birinci Amerikan Döngüsü: Washington Döngüsü. 1776- 1828 arası: Kurucular’dan Öncü’lere; Amerika Birleşik Devletleri’nin tarihi, ülkenin sömürgesi olduğu İngiltere İmparatorluğu’na karşı, General George Washington başkanlığında gerçekleştirdiği Bağımsızlık Savaşı’ndan sonra, ülkenin Kurucu Babalar’ı denilen, ülkede devletleşmeyi gerçekleştiren, başta G. Washington olmak üzere, hepsi İskoç-Kelt kökenli eski İngiliz vatandaşlarından oluşan bir gurup Anayasa otoritesinin, 1776 yılında Amerikan Anayasası-Bağımsızlık Bildirgesi’ni yayınlanması ile başlar. O tarihlerde, Amerika Birleşik Devletleri’nin hakim olduğu topraklarda, iki gurup insan vardır. Ülkede egemenliği ve yönetimi ele geçiren eski İskoç soylusu ve yeni ülkenin yeni zengin toprak sahipleri ‘Kurucu Babalar’ ile yine, çoğunluğu İskoç ve İrlanda kökenli, küçük bir arazi parçası sahibi olup, üç beş kuruşluk bir tarım- çiftçilik yapmak isteyen küçük insanlar, ‘Öncü’ler-Öncü Çiftçiler.  Bu durum bir zaman sessizce normal sürerse de,  ilk 50 yılın sonlarına doğru işler bozulur. Gitgide artan gelir farklarının getirdiği ekonomik kriz ve sosyal çalkantılar önlenememektedir. Birinci Buhran. Washington Döngüsü,  son ve başarısız başkan John Q. Adams ile sona ermiştir.                                                                                               

*2.İkinci Amerikan Döngüsü: Jackson Döngüsü: 1826-1876 arası. Öncü’lerden Küçük Amerikan Kasabalarına; Andrew Jackson ile başlayıp, batıya hücum ve iç savaş yıllarıyla geçen dönemi kapsar. Yeni başkan seçilen Andrew Jackson ve ekonomi ekibinin ilk işi, Amerika’daki en dinamik sınıf olarak kabul edilen  ‘öncü çiftçiler’ sınıfına, destek olmaktır. Bu arada,  sürekli artan toprak talebi ve ihtiyacını karşılayabilmek için, güney ve orta Batı’daki geniş topraklar Fransa’dan satın alınır ve topraksız göçmenlere dağıtılır. Araya Amerikan İç Savaşı girmiş ve Kuzey Amerika Birleşik Devletleri, bu savaştan, Güney Amerika Konfedere Devletleri’nin sahip olduğu tüm eyalet ve toprakları kendi hâkimiyet ve yönetimine almış, ancak, savaştan ekonomik olarak tükenmiş bir vaziyette çıkmıştır. Ekonomik sarsıntılar ülkeyi zorlamaktadır. İkinci Buhran. Jackson Döngüsü, son ve başarısız başkan Ulysses S. Grant’la sona erer.                                                                                             

*3.Üçüncü Amerikan Döngüsü. Hayes Döngüsü: 1876- 1932 yılları arası. Küçük Kasabalardan Endüstri Kentlerine; 1876 yılında yapılan seçimlerle başkan seçilen Rutherford B.Hayes ile başlar ve Amerika’da patlayıp,  tüm dünyaya yayılan dünyanın en büyük ekonomik krizini de içeren yılları kapsar.                                                                                                              Amerika’nın gelişmesi için güçlü ve sağlam bir para birimine ihtiyaç vardır. Rutherford Hayes ve hazine bakanı J. Sherman’ın uyguladıkları ekonomik politikalarla, piyasadaki para, sınırlı bir enflasyon oranına sahip olan altın değeri ile desteklenmeye başlanmış, faiz oranları arttırılmış, sermaye daha çekici yatırımlara dönüşmeye başlamıştır. Milyonlarca yeni göçmen-ucuz emekçi işçi yığınları,  tıka basa büyük kentleri sarmıştır.  Vahşi kapitalizm.                                                                   Değeri sabit paranın kudretine – ağırlığına, değişmezliğine dayanamayan ve gitgide iyice şişen ve balona dönüşen New York Borsası ve Amerikan Ekonomisi bir gün patlar. Bir gecede üretim kitlenir. Ekonomi ve sosyal yaşam çöker. Üçüncü Buhran. Büyük Buhran. Hayes Döngüsü; son ve başarısız başkan Herbert Hoover ile sona ermiştir.                                             

*4. Dördüncü Amerikan Döngüsü; Roosvelt Döngüsü. 1932- 1980 yılları arası. Endüstri Kentlerinden Hizmet Banliyölerine; 1932 yılında seçimleri kazanan Franklin Delano Roosevelt, halk dilindeki kısaltılmış adıyla FDR ile başlayan ve 2.Dünya Savaşı ile ABD’nin batı dünyası hakimiyetini eline aldığı soğuk savaş ile geçen yılları kapsar. Ne yazık ki, Roosevelt’in yeni ekonomik politikaları Ekonomik Buhran’ı sona erdirememiştir. Üstelik tam da o sırada, Dünya genelindeki ülkeler arası Paylaşım Kavgaları, sonunda, 2.Dünya Savaşı’ nı başlatmıştır. Ancak, Savaş, FDR Yönetimi için bir anlamda, kurtarıcı bir rol oynamış, yönetim, Amerikan Senatosu’ndan geçirdiği Borçlanma Kanunu ile uygulamaya başladığı ‘devlet-hazine garantörlüğü’nde, devlet veya özel sektör yatırımlarıyla başlatılan savaş malzemesi ihtiyaç faktörü üretimi ile kentlerden kırsallara doğru yayılan muazzam bir nakit para dolaşım mekanizmasını harekete geçirmiş, ekonomi canlanmaya başlamıştır. Ayrıca, yönetim, Bretton Woods Anlaşması ile dünya kapitalist sistemini, kendi liderliğine ve çıkarları yönünde yönlendirebileceği bir egemenlik otoritesine bağlamayı planlamış ve yapmıştır. 1970’li yıllara gelindiğinde bu yöntemin de sonu gelmiştir. Durum kötüye doğru gitmektedir. Dördüncü Buhran. Roosevelt Döngüsü;  Son ve başarısız başkan Jimmy Carter ile sona ermiştir.                                                                                                                    

*5. Beşinci Amerikan döngüsü: Reagan Döngüsü: Hizmet Banliyölerinden Kalıcı Bir Göçmen Sınıfa; 1980-2030 yılları arasını kapsayacağı ön görülüyor.  Reagan Döngüsü; 1980 yılında yapılan seçimlerde, Ronald Reagan’ın Başkan seçilmesi ile başlar.                                                                                                         Ronald Reagan,  iktidara  geçtiğinde, kendisini iktidara getiren, artık, yaşamın git gide zorlaştığı büyük kentleri terk ederek, çevre banliyölere ve kırsal alanlara  yayılmış geniş halk kesimlerini rahatlatabilmek için, banliyölerin, gelir getirebilir, yaşanabilir ve nesillerce sürdürülebilir, umut verici, değerli  birer  yerleşim merkezleri haline gelmesini, gelişmesini, zenginleşmesini sağlamaya   çalışmıştır. Ancak, yaklaşık bir 10 yıldan beri bu sistemde tıkanmaya başlamıştır. Bugün için, varlığını sürdürmekte olan, düşük faiz oranları ile bolca tüketici harcamalarının sağlandığı, ‘hazırdan yeme dönemi’nin de sonu gelmektedir.                                                                                                              Sosyolojik, ekonomik, tarihsel ve matematiksel olarak kesin bir gerçek var ki, günümüz Amerika’sı, hızla, Reagan Döngüsü’nün sonuna doğru yaklaşmakta, ekonomik ve sosyal veriler, o yönde ilerlemektedir. Beşinci Buhran. Bakalım, son ve başarısız başkan kim olacak ve bir sonraki-Altıncı Döngü’nün adı ne olacak, ekonomik programı nasıl olacak? Daha çok zaman var.                                                                                                                      Bir şeyi ilave edelim. Tüm bunlara rağmen Amerika’da sistem değişmez. Başkanlar seçimle ve demokratik kurallarla seçilir ve her yeni başkanla düzen aynen devam eder. Seçimlerde kimin kazanacağının-kazandığının çok önemi yoktur.                                                                                                                              Ancak, şunun da bilinmesinde fayda vardır. Amerika’yla beraber, diğer dünya ülkeleri de değişmekte ve sarsılmakta. Bu buhran, en az bir 10 yıl daha, tüm dünyayı etkileyecektir. Saygılarımla.

 


Bu haber toplam 1.115 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları