HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
6 Aralık 2020 Pazar
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim

ERCAN ARSLAN

ERCAN ARSLAN

Ünye’de Drama Mübadilleri

19 Kasım 2020 Perşembe Saat: 08:27

Türk İstiklal Harbini müteakip 30 Ocak 1923 tarihinde Türkiye ile Yunanistan arasında “Rum ve Türk ahalinin mübadelesine dair mukavelename ve protokol” imzalandı. 13 Ekim 1923 tarihinde TBMM’de Mübadele İmar ve İskan Vekaleti’nin kurulması kabul edildi. TBMM 8 Kasım 1923’te “Mübadele İmar ve İskan Kanunu”nu onayladı. 29 Kasım 1923 tarih ve 55 nolu kararname ile vilayet ve kaza merkezlerinde vali ve kaymakamların başkanlığında “İmar ve İskan Komisyonları” kurulması kabul edildi. Türkiye Seyr-i Sefain İdaresi göçmenleri yükleri ve hayvanları ile beraber taşıma sorumluluğunu üzerine almıştı. Drama’dan göç ettirilen Türkler bulundukları köy ve kasabalardan Selanik şehrine getirildiler. Kendilerini Türkiye’ye götürecek vapurları, kurulan kamplarda, bunların yetersiz olduğu yerlerde ise çok kötü şartlarda bekliyorlardı. Uzun süren bekleyişten sonra mübadiller Gülcemal Vapuruyla 1.İskan Mıntıkasına dahil Samsun’a oradan Ordu’ya getirildi (Baki Sarısakal, Samsun’da Mübadele)

Türk Hükümeti ve Hilal-i Ahmer Cemiyeti işbirliğinde Türkiye’de ve Yunanistan’da İmdadı Sıhhiye Heyetleri oluşturuldu. Ordu’daki sıhhıye heyetinin başkanı Eczacı Şükrü(Deniz) Beyidi. Samsun ile Ordu vilayetlerine Kavala ve Drama bölgelerinden Müslüman mübadil Türkler gönderildi. 20 Nisan 1924 tarihine kadar Samsun’a 23000 mübadil geldi. Bunlardan 2000’i Samsun kent merkezinde,5200’ü ise vilayet dâhilinde iskân edildi. Geriye kalan mübadillerin 15800’ü Tokat, Amasya ve Ordu vilayetlerine sevk edildi. Samsun İskân Bölgesine sevk edilen göçmenlerin bir kısmı Ordu, Fatsa ve Ünye iskelelerine çıkarılıyordu. Akdeniz Vapuru 1924 Nisan ayında Ordu’ya 152 hayvanı ile 801 mübadil, Fatsa’ya 80 hayvanı ile 493 Dramalı mübadil, Ünye’ye 92 hayvanı ile 854 mübadil ve 16 araba getirdi. Ünye’den Niksar’a 1924 Nisan ayı ortalarına doğru sevk edilen mübadil sayısı 255’i bulmuştu. Kalan mübadiller ise Ünye’de Yılmazlar Mahallesine yerleştirildi.(Osman Doğan, Karadeniz’de Bir Boğaziçi Ünye, İstanbul 2006,s.117)

Ordu Vilayeti Ünye Kazasına iskan edilen Selanik Vilayeti Drama Kazası Tarlis Köyü mübadillerinden Şaban oğlu Mustafa (d.1276) 1 Şubat 1926 tarihinde ailesiyle Kırklareli’nde kalan akrabalarının yanına gitmeyi talep etmişti. Ailesi kendisiyle berabereşi Zeynep (d.1287), oğlu Mehmed (d.1313), kızı Cemile (d.1323), Hemşirezadesi Rukiye (d.1302), Hemşirezadesi Rukiye oğlu Mustafa (d.1331), Hemşirezadesi Rukiye kızı Cemile (d.1327)olmak üzere toplam yedi kişiydi (DAGM.C.A. 272-48-91-33 Muhacirin)Kırklareli Valiliği İskan Müdüriyeti tarafından Dahiliye Vekaletine yazılan 157 numaralı yazıda  Mustafa’nın Ünye’de iskandan feragat etmek istediği, hükümetten herhangi bir yardım talebinde bulunmayacağı, ailesiyle Kırklareli’nde hemşirezadesi  Ahmet Çavuşoğlu Rıza nezdine nakline müsaade olunması Ünye Kaymakamlığı ve adliyesince verilen evrak gereği istenmişti (23 Şubat 1926). Dahiliye Vekaleti İskan Müdüriyeti Umumiyesi tarafından müracaatı incelenen Şaban oğlu Mustafa’nın ayrı bir aile olması ve Ünye’de iskan edilmesi dikkate alınarak isteği uygun görülmemişti(1 Mart 1926).

Ünye Reji Muhasebecisi olan Drama Muhacirlerinden Hacı İsmail oğlu Hasip’in ise İstanbul’da Muhtelit Mübadele Komisyonunda hakkında belgeye rastlanılamamıştı. Drama’yı Balkan Harbini müteakip terk ettiğine dair resmi belge gösteremediği veya mübadeleye tabi tutulduğuna dair belge ibraz edememesi durumunda hakkında gayri mübadil muamelesi icrası lazım geleceği belirtilmişti. Canik Vilayeti İskan Müdüriyetinin Dahiliye Vekaletine yazmış olduğu 14 Şubat 1926 tarih ve  130 nolu yazısında Hacı İsmail oğlu Hasip’in hicretinin tarihini ve sebebinin ne olduğunu Ünye’de göstereceği şahitlerle ispat etmesi istenmişti.

Dramalı mübadiller Ünye’de terkedilmiş olan harap haldeki evlere yerleştirilmek zorunda kaldılar. Ünye’de Rum ve Ermeni mahallelerinde terkedilmiş kullanılır vaziyetteki haneler oldukça azdı. Evlerin çoğu tahrip edilerek boşaltılmış, tamirata muhtaç vaziyette idi. Bu evlerin bir kısmı Defterdarlık marifetiyle 6 Teşrin-i evvel 1928 tarihinden itibaren otuz gün içerisinde satışa sunulmuşlardı. Ünye’nin Rum Mahallesinde Reşadiye Sokağında bulunan ve satışa sunulan evlerle, eski sahiplerinin isimleri ve fiyatları şu şekilde idi: Saatgiri oğlu Nikola evi 35 lira, Taşçı Kiryako evi 250 lira, Kaşanoğlu Termid 550 lira,Taşçı Yorgi evi 800 lira, Lazaroğlu Şaşka evi 200 lira, Kakuli kızı Beraşkeve evi 20 lira,Pelacoğlu Birasmiveresesi 350 liraydı.Bu evler iki katlı ve harab evlerdi. Defterdarlık verdiği gazete ilanıyla fiyatı beş yüz liraya kadar olan evlerin ücretini hemen, iki bin liraya kadar olanların ise dört senede ve dört taksitle ödenmesini istemişti (Güzel Ordu,22 Teşrin-i evvel 1928,sayfa 2). Pek çok dramın yaşandığı mübadele süreci sonrasında Ünye’ye yerleştirilen mübadiller ve Ünye halkı sosyo-ekonomik, demografik ve kültürel kaynaşmalarını ancak zaman içerisinde sağlayabildiler. Mübadillerin bir kısmı farklı yerlere göç ederken kalanlar ise yeni vatanlarında, yaşama yeni umutlarla tutunmuşlardı.


Bu haber toplam 1.858 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları