HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Kullanışlı
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
17 Nisan 2021 Cumartesi
Fındık Fiyatı


PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ
Ünye Nöbetçi Eczaneleri
anadolujet telefon pegasus telefon thy iletişim

YAŞAR KARADUMAN

YAŞAR KARADUMAN

Cemre nedir Neden düşer Nereye düşer?

3 Mart 2021 Çarşamba Saat: 09:51

Cemre nedir

Neden düşer

Nereye düşer?

    

Cemre baharın yaklaştığını müjdeleyen bir tabiat olayıdır. Türk kültürü ile beraber Arap, Fars, Moğol, Yunan ve Orta Asya Türklerinde rastlanan cemre inanışı insan yaşamını önemli ölçüde etkilemiştir "Cemre düşmesi"  tarımla uğraşanlar için toprağın işlenme dönemine gelindiğini ifade eder.

 

 

Çocuktum Şubat ayı gelince, anneannem  sık sık  sorardı “Cemre düştü mü, bugün Gücük ayın kaçı, Marta ne kadar var, Zemheri bitti mi?. 

 Anne annem cemrelerin düşmesini dört gözle beklerdi. Cemrelerden sonra hava, toprak ve su ısınmaya başlar tabiat canlanır bahçelere bir şeyler ekme dikme vakti gelirdi.

O zaman bunların ne anlama geldiğini çok anlamazdım, gücük ayın sonunu beklerdi, çünkü cemreler gücük ayın sonunda düşerdi,  cemre düşünce de bağa bahçe de işler başlardı.

Onun Gücük ay dediğini çok yıllar sonra anlamıştım, gücük ay Şubat ayı idi 28 çektiği için gücük yani küçük ve kısa ay denmişti.

 

Cemre Nedir, Neden Düşer?

Aslında düşen bir şey yoktur, baharın müjdecisi olan cemre'lerden ilki 20 Şubat günü havaya düşer. 27 Şubat tarihinde ikinci cemre suya, üçüncü ve son cemre ise 6 Mart günü toprağa düşer derler.

Cemrelerin düşmesi, kış günlerinden yaz günlerine yani  kıştan yaza geçişin işaretleri demektir..

Anadolu'da halk inanışına göre kış günlerinin 100 cü günü 15 Şubat'a gelindiğinde artık kış hükmünü kaybetmeye başlar. Bu tarihten 5 gün sonra 20 Şubatta ilk cemre havaya düşer ve havalar ısınır.

Bir hafta sonra, 27 Şubat'ta ikinci Cemre suya düşer ve sular ısınır. Üçüncü ve son cemre de 6 Mart tarihinde toprağa düşerek toprak ısınır ve kır çiçekleri çıkmaya başlar

Halk arasında kullanılan geleneksel halk takviminde bir yıl, kış günleri ve yaz günleri diye ikiye ayrılır.

Kış günleri, 8 Kasım'da başlar ve 5 Mayıs'ta sona erer 179 gündür. Yaz günleri ise 6 Mayıs'ta başlar ve 7 Kasım'da sona erer kadar 186 gündür. 

 

Oysa Hemen Yaz Gelmez

Cemrelerin düşmesi bitince yaza döndük derler, oysa yaz hemen gelmezdi daha Mart ve Nisan ayları vardı. Mart fırtınaları, dokuzları, iki dokuzları üç dokuzları vardı, Abrul beşi vardı. Bizim buralara hemen yaz gelmezdi, Haziran ayının bile soğuk geçtiği yıllar olurdu çocukluğumda.

Hıdırellez gelip geçerdi Mayıs yedisi gelip geçerdi de bazı yıllar bir türlü yaz gelmezdi.

Babam karpuz kabuğu suya düşmeden denize girilmez derdi, biz bazen denize Mayıs ayında başlardık, da karpuz kabuğu iki ay sonra peşimizden gelirdi.

Yaz bazen uzun bazen kısa sürerdi ama yaz Ünye'de. Çok sıcak olmazdı ne de çok serin. Kuşlar havada göç için dönerek toplanmaya başladığı zaman bilin ki sonbahar yolda geliyordu.

Kış gelmezdi hemen daha biraz pastırma yazımız olurdu sonra güz yağmurları başlar yavaş yavaş soğuklar kendini gösterirdi..

 

 

Türkler Havvalı Takvimden

Tarım Takvimine geçtiler

 Türkler atlı göçebe hayatı yaşadıkları dönemde hayvana bağlı idiler

 bu nedenle takvimleri ve doğayı gözlemlemeleri de buna göre şekillenmiş ve on iki hayvanlı Türk takvimini meydana getirmişlerdi.

Zamanla tarıma bağlı yerleşik hayata geçmeleri ile beraber doğayı gözlemlemeleri tarımla bağlantılı olarak değişmeye başladı.

Cemre olayı da tarıma bağlı toplumlarda karşımıza çıkmaktadır. Özellikle Arap, Fars ve Azerbaycan Türklerin inandığı cemrenin Moğol, Çin ve Greklerde de olduğu belirtilmektedir. Havanın ısınmasına bağlı olarak meydana gelen bu inancı çeşitli toplumlar kendi kültürlerinden bir şeyler katarak zenginleştirmişlerdir.

 

 

 

 

 

Cemreler niye düşerdi,

nereden düşerdi, 

ne zaman düşerdi?.

Şubat yaz ile kış arasında anahtar aydır, gücük, kısa denilen bu ay en büyük dönüşümü yüklenmiştir. Bu ayda Cemreler düşecek kış günlerinden yaz günlerine  geçilecektir.Toplumda bahar mevsiminin müjdecisi olarak kabul edilen cemre Arapça ”Ateş halinde”, ”Yanmış halde” veya köz ”kor” manasına gelir ve ısınmayı ifade eder.

 

Türk ve Altay  mitolojisinde cemreye İmre, İmere veya Emire denir. İlkbaharda göğe yükselir, sonra buzların üzerine düşerek onları eritir, oradan da yere girer.

Bundan sonra ısınmış topraktan buhar yükselir. Emire baharın gelişini temsil eder. Bulgarlar Zemire derler. Anadolu da bazı bölgelerde ve Ünye'de Cemile denir. 

Cemrelerin düşüş sıralamasında önce hava ısınıyormuş gibi görünse de hava doğrudan güneş ışınları ile ısınmaz. Güneş'ten gelen ışınlar önce yeri ısıtır, yerden yansıyan ışınlar havayı ısıtır.

Toprak ısınmadan atılan bir tohum yeşermez. Bu yüzden çiftçilikle uğraşan insanlar cemre ve buna benzer olayları dikkatle takip eder, işlerini buna göre ayarlarlar.

Zamanı gelince cemreler birer hafta ile düşerler. Ama kimse görmez.

Halk, pek görünmeyen bu olayı, aklımızın daha kolay kavrayabilmesi için böyle söyler, aslında düşen bir şey yoktur.

Her cemre düştüğünde sıcaklık biraz daha artar. Bizler de bu ısınmayı hissedebiliriz. Cemre bu ısınma olayının adıdır, doğayı ısıttığı düşünülen tabiat olayıdır.

 

 Cemre bilimsel olarak nedir?

Cemrenin ne olup olmadığı konusunda Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, bize şu bilgileri verir.

Halkımızın arasında yaygın olarak baharın müjdecisi olarak bilinen sıcaklığın artması olayına Cemre denir.

Cemre'nin birer hafta arayla havaya, suya ve toprağa düştüğüne inanılır. Her cemrenin düşüşüyle hava sıcaklığı artar..Sanıldığı  gibi güneş ışınları atmosferimizi doğrudan ısıtmaz, yer yüzeyi, güneş ışınlarını yutarak önce kendi ısınır, sonra atmosfer ısıtır.

 

Halk Arasında Cemre Olayı

Rize halkı havada, suda ve toprakta birtakım değişikliklerin meydana geldiğine inanmaktadırlar, cemrelerin fırtına yaptığı ve cemre günlerinin esintili geçtiği düşünülmektedir.

Denizli ve çevresinde cemreye cemile denilmektedir ve cemile toprağa düştükten sonra toprak ısınır.  Cemile suya düştüğünde ise  yaz ayağını salladı denir.

Uşak yöresindeki yaşlıların söylediğine göre cemre suya düşünce su, gölün içinde kaynaşma yapar, kurbağalar ötüşür,  halk da cemre düştü der.

Denizli ve yöresinde kız çocuklarına isim verilirken çok soğuk olur gerekçesiyle Cemile isminin tercih edilmediği söylenir. Kaynak: Şanver Orunç

-

Kaynak: Bilkent Üniversitesi

               Şanver Oruç

               Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu

               Alıntı yapılmıştır



 


Bu haber toplam 973 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları