HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ukrayna nakliyat belarus nakliye Moldova Nakliyat ordu reklam ajansı

MUSA KIRANLI

MUSA KIRANLI

Nasırlı ellerin hakkı verilmelidir…

10 Mart 2021 Çarşamba Saat: 16:49

Köylerin mahalleye dönüştürülmesi tarıma, kırsal yapıya çok büyük zarar verdi…

Evet; hepimizin bildiği üzere Yaklaşık 9 yıl önce, Ordu ilimizin de içinde bulunduğu BÜYÜKŞEHİR Kapsamındaki 30 İL Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon, Van.

12 Kasım 2012’de Büyükşehir Yasası değiştirilerek 30 ilde 16 bin 220 köyü mahalleye dönüştürüldü. Türkiye’deki 34 bin 434 olan köy sayısı neredeyse yarı yarıya azalarak 18 bin 214 köye düştü.

Yine aynı değişiklikle, 1053 belde mahalleye dönüştürüldü. Yasa, 2012’de çıkarıldıktan sonraki ilk yerel seçimde 30 Mart 2014’te uygulamaya geçti. Geçen bu süre zarfında çok önemli sıkıntılar yaşandı. Adeta köylerimizdeki evlerin bacası tütmez oldu, topraklar yetim bırakıldı. Kırsaldan kentlere göç başladı. Ülke genelinde Seçime köylü olarak giren 16 bin 220 köy ve 1053 beldenin sakinleri seçimden sonra bir anda şehirli oldular. Köyleri ve beldeleri de mahalle oldu. Köy ve belde statüleri kaldırıldı. Dolayısıyla belde ve köylerde yaşayan vatandaşlarımız köy statüsüne ilişkin birçok haktan yoksun bırakılmış, yerel yönetimlerin sırtına da ilave bir yük olmuştu.

Süreç ile yaşanılan mağduriyetler kırsaldan merkeze göçler ile köylerimiz terk edilmiş, topraklarımız kendi haline bırakılmış, tarımsal üretim durmuş ve ülkemiz özellikle tarım alanında bereketli topraklarımızda üretim bitmiş, hazıra dayalı tüketim ile ithalat cenneti haline geldik.

Evet; Her zaman olduğu gibi bu defasında da vatandaşlarımızın yaşadığı sorunlara duyarsız kalmayan, Vatandaşı yaşat ki, Devlet yaşasın diyen ve kimsesizlerin mazlum ve mağdurların kimsesi olan Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan 2019 yılı 3.Şüra toplantısında Kırsal mahalleye dönüşüm ile ilgili düzenlemenin yapılmasını açıkladı.

Bu nedenle;  Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve 16 Ekim 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7254 Sayılı Kanun” ile mahalleye dönüştürülen köy ve beldelerle ilgili önemli bir düzenleme yapıldı. Belli şartları sağlamak ve başvuru yapmak koşulu ile köy ve beldelere “kırsal mahalle” olma hakkı getirildi.

Ancak; Köy ve kırsal için hayati öneme sahip bu yasal düzenleme konusunda bu denli önemli olan tarım ve üretimi, köylümüzü, çiftçimizi yakından ilgilendiren bu konuda hiçbir üst düzey seçilmiş ya da atanmış yöneticilerimizden bir bilgilendirme yapılmamış olduğundan, düzenleme ile ilgili ayrıntıları İktidarı ile muhalefetiyle birçok belediye başkanı, milletvekili, köy muhtarı değişikliği ve neler yapacağını bilemiyor.

30 Mart 2014’te uygulamaya geçen büyükşehir yasa kapsamında belde iken ve köy iken kırsal mahalle statüsüne geçen köy ve beldelerimizde ki vatandaşlarımız Geçen bu süre zarfında çok önemli sıkıntılar yaşamaktadır. Düzenleme ile yeniden Kırsal mahalle statüsü kazanılması tarımda ve üretimde kalkınmayı hızlandıracaktır. Adeta ithalat cenneti haline gelen ülkemiz yeniden üretime geçerek ihracat ile adından söz ettirecektir.

Pandemi nedeniyle büyük kentlerden ya da kent merkezinden kırsala, köylerine göçün yoğun olduğu dikkate aldığımızda vatandaşların barınma ve ya tarımsal üretim alanında yapıların inşasında maddi yükümlülüklerle karşılaşması sonucunda vatandaşlarımız adeta yağmurdan kaçarken doluya yakalanmışlar, kaçak göçek evini yapsalar, bu sefer elektrik alamamakta, mağduriyetler yaşanmaktadır.

Yapılan düzenleme yeterince açık ve net değil. Muhtarlarımızın ve kırsalda yaşayanların bu konuda yapacakları ile ilgili muhatap bulamadıklarını düşünüyorum.

Düzenleme ile ilgili nasıl ve nereye başvurulacak? Başvuru için süre var mı? Kırsal mahalle olmanın avantaj ve dezavantajları nedir? Kırsal mahalle olurlarsa belediye hizmetleri aynen devam edecek mi? benzeri birçok soruya yanıt aranıyor.

Evet; bu yasal süreci yakından izleyen Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Gülçubu’a göre ;

1- Kırsal mahalle olmak için nereye başvurmalı?

7254 Sayılı Torba Yasa’nın 13. maddesine göre, ilçe belediyesine başvuru yapılması gerekiyor. Köy veya belde belediyesi iken mahalleye dönüşen ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunup sosyo-ekonomik durumu, şehir merkezine uzaklığı, belediye hizmetlerine erişebilirliği, mevcut yapılaşma durumu ve benzeri hususlar dikkate alınarak ilgili ilçeye başvuru yapılacak. İlçe belediye meclisi “kırsal mahalle” isteğini kabul ederse kararı teklif olarak büyükşehir belediyesine sunar. Büyükşehir belediye meclisi en geç 90 gün içinde karar vermek zorunda. Meclis kararı ile kırsal yerleşim özelliği taşıdığı tespit edilen mahalleler, kırsal mahalle olacak.

 

 

2- Başvuru için bir süre var mı?

Yasa’da başvuru için belirlenen bir süre yok. Yani şu tarihe kadar başvuru yapılacak diye bir düzenleme yok. Sadece nihai kararı verecek büyükşehir belediye meclisi kararı için 90 günlük süre var. Büyükşehir belediye meclisi, ilçe belediyesinden gelen teklifi 90 günde aynen veya değiştirerek kabul edebilir ya da reddedebilir.

3- Kırsal mahalle olması kabul edilince daha önce konulan köy malları, meralar geri verilecek mi?

Yasa’da buna ilişkin bir düzenleme yok. Bu nedenle köy tüzel kişiliğine veya beldeye ait olan ve yasa ile ilçe belediyelere devredilen bu mallar geri verilmeyecek.

4- Kırsal mahalle olmanın avantajı ne olacak?

Kırsal mahalle olması kabul edilen yerleşim alanları vergi, su bedeli ve bazı harçlardan muaf olacaklar veya indirim uygulanacak.

Yasal düzenlemeye göre, kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde; gelir vergisinden muaf esnaf ile basit usulde gelir vergisine tabi mükellefler tarafından bizzat işyeri olarak kullanılan bina, arsa ve araziler ile mesken amaçlı kullanılan binalar ve zirai istihsalde kullanılan bina, arsa ve araziler 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisinden muaf olacak.

Bu yerlerde, ticari, sınai ve turistik faaliyetlerde kullanılan bina, arsa ve araziler için emlak vergisi yüzde 50 indirimli uygulanacak.

Kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenen yerlerde, 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlar alınmayacak. Bu kanuna göre alınması gereken diğer vergi, harç ve harcamalara katılma payları yüzde 50 indirimli uygulanacak. Su faturası yüzde 50 indirimli olacak

Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret en düşük tarifenin işyerleri için yüzde 50’sini, konutlar için yüzde 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir. 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler için bu fıkrada belirtilen muafiyet ve indirimler uygulanmaz.

3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 12’nci maddesinin yedinci fıkrası ile 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun ek 17’nci maddesi hükümlerinden yararlanan yerler; kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alan olarak belirlenmesi halinde bu madde hükümlerine aykırı olmayan hak, sorumluluk ve imtiyazlardan faydalanmaya devam ederler.

5- Kırsal mahalle olunca büyükşehir belediyesi hizmetlerinden yararlanmaya devam edebilir miyiz?

Elbette yararlanabilirsiniz. Daha önce köylere hizmet götüren İl Özel İdareleri 30 büyükşehirde kaldırıldı. Yeni yasa ile il özel idaresi kurulmadı. Belediyeler hizmet götürmeye devam edecek. Kırsal mahallelerin muhatabı yine belediye olacak. Ayrıca belediyeler oy alabilmek için bile olsa hizmetlerini sürdüreceklerdir.

6- İlçe belediyesi ile büyükşehir farklı partilerden olduğu için sorun yaşanır mı?

Torba Yasa, Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından meclise getirildi ve kabul edildi. Büyükşehir belediyelerinin bir bölümü muhalefetin bir bölümü iktidar partisinin elinde. Bu konunun siyasi olarak değil, köy veya beldede yaşayanların yararına değerlendirilmeli. Yasal düzenleme yapıldıktan sonra Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi kendi belediye başkanlarına yazı göndererek kırsal mahalle başvurularının tümünün kabul edilmesini istedi. Bu yöntemin bütün partiler tarafından benimsenmesi gerekir.

7- Yapılan başvuru reddedilirse ne olacak?

Bu konuda yasada bir düzenleme yok. Ancak, başvuru kabul edilmezse eski statüsü yani mahalle olarak devam edecek.

Özetleyecek olursak 2012’de Büyükşehir Yasası’nda yapılan ve 2014’te uygulamaya geçen yasa ile köy ve beldeler mahalleye dönüştürülerek tarıma, kırsala büyük zarar verildiği anlaşılmıştır.

Kırsalda yerleşim ve üretimin teşvik edilmesi için bu engel mutlaka kaldırılmalıdır. Muhtarlarımıza tarihi bir görev düşüyor. Muhtarlarımız bu garabeti ortadan kaldırabilir.

Yeniden kırsala dönüş ve üretim için; Köyüne ev yapmak isteyenlere (arazisinin %10 unu geçmemek ve en fazla 2,5 kat olması şartıyla) ilçe belediyelerinden alacakları tip projeler ile kolayca müsaade edilmeli, bölgemizde çoğu araziler dededen kalma çok hisseli olup hissedarları bir araya getirmek mümkün olmadığından en azından % 50 muvafakat ile çözülmeli. Herkes istediği gibi evine yapabilmeli hatta temel hafriyat desteği sağlanmalı. Kısacası köye dönüş kolaylaştırılmalı, tarım ve hayvancılık desteklenmelidir.

Hiçbir şey için geç kalınmış sayılmaz. Köyler mahalleye dönüşünce Büyükşehir Yasası ve kuralları uygulandığı için köylülerin ihtiyaç duydukları ahır ve benzeri yapıları yapmaları zorlaştı. Bürokrasi arttı.

Yaşanan sıkıntılar 3. Tarım ve Orman Şurası raporlarına da yansıdı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 21 Kasım 2019 tarihinde açıkladığı Şura Sonuç Bildirisi’nde: Büyükşehir belediyelerinde mahallelerin kırsal ve kentsel olarak yeniden yapılandırılması, kırsal mahallelerde köy tüzel kişiliği yapısının korunması, kırsal yaşamın Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde bütüncül ve entegre bir bakış açısıyla koordine edilmesi maddesi yer aldı. Her daim vatandaşın, üreticinin yanında olan Sayın Cumhurbaşkanımıza sevgi ve saygılarımızı sunuyorum.

Yukarıda açıklamaya çalıştığım nedenlerden dolayı kırsal mahalle için başvuru için muhtarlıklarımızın belediyelerimize başvuruları dışında belediye meclislerimiz alacakları karar ile uygun şartları taşıyan tüm belde ve köylerimizi yeniden kırsal mahalle statüsüne dönüştürülmesini ön görüyorum. Köylü kalkınmadıkça, üretim olmadıkça kalkınma olmaz.

Memleket İsterim, Ne Zengin Fakir, Ne Sen Ben Farkı olsun, herkesin işi aşı evi barkı, sofrasında sıcacık çorbası olsun diyerek tüm okurlarıma sevgi ve saygılarımı sunuyorum.


Bu haber toplam 3.126 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları