HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ukrayna nakliyat belarus nakliye Moldova Nakliyat ordu reklam ajansı

ERCAN ARSLAN

ERCAN ARSLAN

Beyrut Muharebesi ve Ünyeli Ahmet Faik (1912)

14 Temmuz 2021 Çarşamba Saat: 18:51

Tarihimizde pek az bilinen hadiselerden birisi de Trablusgarp Harbi esnasında Beyrut Limanında iki Osmanlı askeri gemisinin İtalyan Deniz kuvvetlerince 24 Şubat 1912’de batırıldığı Beyrut Muharebesi’dir. 1911-12 yıllarında gerçekleşen Trablusgarp Harbi esnasında İtalya,  Akdeniz’deki Osmanlı Deniz Kuvvetlerinin İtalyan Doğu Afrika’sına giden ikmal ve askeri gemilerine yönelik baskın düzenlemesinden çekiniyordu. Böyle bir baskın ihtimalini önlemek için Tuğamiral Paolo Thaon di Revel’e Beyrut Limanını temizlemesi yani orada olabilecek Osmanlı Donanmasına ait gemilere saldırması emredildi. Beyrut'taki Osmanlı kuvvetleri 1869 da inşa edilmiş olan Zırhlı Korvet Avnillah ve 1906 da inşa edilmiş torpido botu olan Ankara’dan ibaretti. 20 Şubat 1912'de Augusta'dan denize açılan iki İtalyan kruvazörünün asıl görevi Mersin ile Silifke arasındaki kıyıları kontrol etmekti. Kruvazörler yoldayken donanma komutanlığından aldıkları emir üzerine, 24 Şubat 1912'de şafak vaktinde Beyrut Limanı'na vardılar.

İki taraf önce diplomasi kanalını kullanarak çatışmaya girmek istemedi. Ancak barışın tek yolu Osmanlı gemilerinin limandan çıkıp koşulsuz teslim olmalarıydı. Bu şart kabul edilmediği için İtalyan kruvazörlerinden sabah saat 9 sularında atılan torpidolarla, Osmanlı korvetleri isabet aldı. Saat 11:00'de zırhlı korvet Avnillah sığ suya battı, düşman kruvazörleri kuzeye çekildi. Ancak muharebe sona ermemişti. 13.45'te İtalyan kruvazörleri geri döndü ve bir kez daha Osmanlı kuvvetleri ile çatışmaya girdi. Limanda kalan tek savaş gemisi kruvazörlere göre çok daha küçük olan Ankara torpido botuydu, yaklaşan Francesco Ferruccio ile yaşanan çatışmanın ardından Ankara da battı. Çatışma sona erdiğinde iki İtalyan kruvazörü batıya, Tobruk’a doğru yola çıktı. Beyrut Deniz Muharebesinde Avnillah mürettebatından 2 subay ve 20 er şehid,20 er kayıp oldu. 8 subay, 14 er yaralandı. Ankara torpidosundan ise şehit veya yaralı olmamıştı. İtalyan gemilerinde ölü veya yaralı yoktu. Beyrut şehrinin limana yakın kısmında ise Bank-ı Osmani, Selanik Bankası, Rüsumat Dairesi ve müştemilatı, rıhtım duvarı ile iki özel bina kısmen hasara uğrarken 140 kişi ölmüş, 200'den fazlası da yaralanmıştı. Avnillah Korvetinde yaralanan mürettebattan birisi de Ünyeli Onbaşı Ahmet Faik idi. Onbaşı Ahmet Faik, Ünye Kazası’nın Çamurlu Köyündendi. Babası Ankaralıoğlu Mehmet Efendiydi. Beyrut Muharebesinde batan Avnillah Korvetinin isabet alması neticesi ağır yaralanmıştı. Konuyla ilgili detayları Başkanlık Osmanlı Arşivinde yer alan Bahriye Nezareti ve Bab-ı Âli arasındaki dört sayfalık yazışmadan öğrenmekteyiz. Belgelerde Onbaşı Ahmet Faik’in İtalyan Gemilerinden atılan mermiler neticesinde vücudunun sağ tarafından ve bacağının diz altı kısmının ağır yaralanması neticesi, gereken müdahale yapılmıştır. Ancak bu durumda kendisinin askerlik vazifesini sürdüremeyeceği ve geçimini de temin edemeyeceği belirtilerek Askeri Tekaüt Kanunname-i Hümayununun,  beşinci derecesinin, otuz yedinci maddesinin, beşinci fıkrasına tevfikan aylık yetmiş beş kuruş maaşla emekliye sevk edilmesi uygun görülmüştü. Ünyeli Onbaşı Ahmet Faik, Padişah Mehmed Reşad’ın 21 Zilhicce 330-18 Teşrin-i Sani 1328 (1 Aralık 1912) tarih ve 2295 sayılı İrade-i Seniyyesiyle yetmiş beş kuruş maaşla emekliye sevk edilmiştir. Aynı iradede Şarlı’lı (bugünkü adı Beşikdüzü) Er Mehmet oğlu Tevfik de aylık elli kuruş maaşla malulen emekliye sevk edilmiştir.

24 Haziran 1912 (11 Haziran 1328) günü Bahriye Nazırlığı, Dahiliye Nezaretine gönderdiği yazıda, Avnillah zırhlısı ile Ankara Torpido İstimbotu mürettebatından Beyrut’ta bulunan deniz askerlerinin İstanbul'a gönderilmesi istenmişti. Aynı tarihlerde Halep ve Adana cihetlerinde kolera salgını olması nedeniyle gazi deniz askerlerinin yöre halkı İle teması sağlanmadan gönderilmesine dikkat edilmiştir. Ayrıca başlatılan yardım kampanyasıyla toplanan paraların bir kısmı askerlerin ailelerine ulaştırılmak üzere gönderilmişti. Trablusgarp Harbi ve Beyrut Muharebesindeki tüm şehitlerimizi ve Ünyeli Onbaşı Ahmet Faik ve Şarlılı Er Tevfik nezdinde tüm gazilerimizi rahmet ve şükran duygularıyla anıyoruz.

 (BOA.İ.HB.126/27; Commodore W. H. Beehler, 1911-1912 Türk-İtalyan Savaşı, Çevirmen: Leyla Yıldırım, İlgi Kültür Sanat Yayınları, İstanbul 2014; Hale Şıvgın, Trablusgarp Savaşı ve 1911-1912 Türk-İtalyan İlişkileri, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1989; Ömer Osman Umar, Trablusgarp Savaşı Sırasında İtalya’nın Beyrut’u Bombardımanı, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, c. 51, sayı. 17, ss. 727-784, Aralık 2001)


Bu haber toplam 1.323 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları