HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ordu reklam ajansı akıllı ev sistemleri akıllı ev

MİSAFİR KALEM

MİSAFİR KALEM

Piyasa-Devlet Düzleminde Sosyalist Piyasa Ekonomisi (Prof.Dr.Gürhan UYSAL)

11 Eylül 2021 Cumartesi Saat: 17:21

Ondokuz Mayıs Üniversitesi, İİBF, İşletme, Samsun

Kapitalizm 3 öğeden oluşmaktadır: Piyasa, Özel Mülkiyet, ve Kar. Müteşebbisin hedefi kar’dır; sermaye sahibidir; ve risk ve getiriyi üstlenmektedir. Bu nedenle bir piyasa ekonomisinde özel mülkiyet esas olmalıdır. Türkiye Ekonomisinde, son 40 yıldır piyasa ekonomisi uygulanmaktadır. Dolayısı ile özel mülkiyet anlayışından geri dönüş yoktur. Sosyalist ekonomi ise 2 öğeden oluşur: merkezi planlama ve kamu mülkiyeti. Sosyalizmde üretim ve dağıtım devlet tekelindedir. Bu yazıda her ikisinin karışımı olan, sosyalist piyasa ekonomisi incelenmektedir. Sosyalist Piyasa Ekonomisinde, merkezi planlama ve özel mülkiyet anlayışı vardır. İşletmeler; üretim ve pazarlama kararlarını kendileri vereceklerdir.

Sosyalist piyasa ekonomisi 1990’larda Çin ekonomisinde uygulanmıştır. Çin sosyalizmden kapitalizme evrimi, sosyalist piyasa ekonomisi ile başarmıştır. Sovyetler Birliği ve Doğu Bloku ülkeleri ise doğrudan kapitalizme geçiş yaşamıştır.

Sosyalist ekonomi, merkez planlamadır. Üretim planlaması merkezi planlama ile yapılabilir. Bu durumda yerinden yönetim önemli olabilir. Sosyalist piyasa ekonomisinde ikinci boyut, pazarlamadır. Sosyalist piyasa ekonomisinde üretim ve pazarlama kararlarını işletme yönetimi alır. Başka deyişle, üretim ve pazarlama kararlarını piyasa alır. SSCB ekonomisinde üretim ve pazarlama kararlarını devlet yapmaktadır. Piyasa öngörüleri hakim değildir. Bu nedenle, SSCB ekonomisinde fiyat oluşmamış, kıtlık baş göstermiştir. Üretim ve dağıtımı piyasa (talep) belirlemelidir.

Özetle, sosyalist piyasa ekonomisinde iki boyut vardır: piyasa ve devlet. Devlet planlama yapacak ve özel sektör ise üretim ve dağıtım kararlarına yön verecektir. Aksi takdirde piyasa kararlarını kamu mülkiyeti verdiğinde, ekonomide fiyat oluşmaz ve kıtlık olabilir.

Son olarak 1990’lı yıllarda Çin’de başarı ile uygulanan sosyalist piyasa ekonomisine göre devlet sosyalist fakat işletmeler kapitalisttir.


Bu haber toplam 409 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları