HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ukrayna nakliyat belarus nakliye Moldova Nakliyat ordu reklam ajansı

ERCAN ARSLAN

ERCAN ARSLAN

Balkan Harbinde Ünye Taburu (1912)

30 Eylül 2021 Perşembe Saat: 08:30

Balkan Harbi, Osmanlı Devleti’nin 8 Ekim 1912 - 10 Ağustos 1913 tarihleri arasında Karadağ, Sırbistan, Yunanistan, Bulgaristan ile yaptığı iki safhalı savaştır. Cumhuriyet Türkiye’sinin ilk harp tarihçisi Kurmay Yarbay Bursalı Mehmet Nihat Bey, Balkan Harbi hatıralarını dört cilt hâlinde yayınlamıştır. Eserin 1928 ‘de basılan üçüncü cildi “1328-1329 Balkan Harbi Trakya Seferi”  ismini taşımaktadır. Eserde 26 Ekim-12 Kasım 1912 tarihlerinde Türk Ordusu’nun, Bulgarlar ile yaptığı çarpışmalar ve Çatalca’ya ricati konu edinilmiştir. Balkan Harbi, milletimizin ayrıntılarıyla bilmesi gereken yakın tarihimizdeki ağır facialardan biridir. Mehmet Nihat Bey’in eserinde Ünye Taburuna dair kısımlar: “…17.Kolordu Taburlarından Samsun Fırkasının: Samsun, Perşembe, Giresun, Ordu, Tirebolu Taburları iki gündür Tekirdağı’nda, Fatsa Taburu vapurda (Ereğli’ye çıkacak), Çarşamba, Bafra, Ünye Taburları (Tekirdağı-Lüleburgaz) yolunda Karakarlı’da. 25 Ekim 1912’de Lüleburgaz’a Samsun Fırkasının Çarşamba, Bafra, Ünye Taburları ve sahra topçusu gelmiş ve böylece 17. Kolordudan 8 Tabur, 2 Süvâri Bölüğü ve 4 Batarya toplanmıştı. Harekete hazırlanan Divriğ Taburu bir tren arızasından teehhür edince orduya bildirilmiş ve ordudan bunun kalması ve yerine Seyitler’deki Beypazarı Taburunun Çorlu’ya sevki emredilmişti. 17. Kolordu Kumandanlığı 25-26’da orduya: “Kolordu dağınık kalmamak için ya kâmilen Lüleburgaz’da veya diğer bir mahâlde toplanmasını” teklîf etmişti ve 26 Ekim sabahı gelen emirde “derhâl Çerkezköy’üne hareket edilmesi” iş‘âr olunmuştu. Bunun üzerine hareket edişmiş ve 26 Ekim akşamı şu vaziyet hâsıl olmuştu: Karışdıran’da: Kolordu karârgâhı, Ereğli Fırkasının beş taburu, cebel bataryası; Lüleburgaz istasyonunda: Ünye Taburu (ne sebebe mebni burada kaldığı anlaşılamamıştır. M. N.) Kumsaid’te: Sahra topçu ve buna muhâfız olarak verilen Bafra Taburu (Topçu Taburu kumandanı çamursuz yoldur diye bu istikâmeti teklîf etmiş ve kabul edilmiş.. Kayabeli’de: Samsun Fırkasının Çarşamba Taburu, Osmanlı Çiftliğinde: Samsun Fırkasının beş taburu; Marmara Ereğli’sinde: Samsun Fırkasının Fatsa Taburu bulunuyordu.”

“Bundan sonra kolordu kumandanı, Abdullâh Paşa ile görüşmek üzere Çorlu’ya giderek akşama avdet etmişti ve 27 Ekim akşamı kolordu şu vaz‘iyete girmişti: Uzunhacı’da Samsun Fırkasının Samsun, Perşembe, Giresun, Ordu, Tirebolu Taburları; Ereğli Fırkasının Divriğ, Gerede, Bartın, Çaycuma, Safranbolu Taburlarıyla Ereğli Taburunun nısfı; Cebel Bölüğü, Süvâri Bölükleri, karârgâh; İnanlı’da Sahra topçu ve muhâfızı Bafra Taburu; Karışdıran’da Lüleburgaz’dan hareket eden Ünye Taburu; Muratlı’da Çarşamba Taburu; Çorlu’da Fatsa Taburu… 28 Ekim’de müteferrik kıta‘ât yürüyüşe devâm etmiş olup kolordu şu vaziyeti almış bulunuyordu: Uzunhacı’da Karârgâh, 5- 10. Tabur, 2 süvâri bölüğü, cebel bataryası; Karahasan’da Çarşamba Taburu; Çorlu’da Bafra, Fatsa, Taburları ve sahra topçu, 1. İstihkâm Bölüğü, Telgraf Bölüğü, Sıhhiye Bölüğü, Seyyâr Hastane ve kolları; Karamehmed’de  Ünye Taburu.“1-17. Kolordunun 28 Ekim 1912’de  vaziyeti şudur: Kolordu karârgâhı Uzunhacı’da, Samsun Fırkasından  Bafra, Ünye, Çarşamba Taburlarıyla topçu saat 13’de Lüleburgaz’dan hareket etmiş olup bugün Muratlı’dan Uzunhacı’ya yürüyüşte….Gerek Hasan İzzet Paşa ve gerek Ali Bey kıta‘âtının bu hâlinden dolayı bugün Pınarhisar caddesinden ilerlemiş olan kıta‘ât ile 17. Kolordunun sağ cenahındaki Ünye Taburu arasında oldukça boşluk tahassul etmiştir…Diğer cihetten şu da elîm bir tesâdüf olmuştu: Bugün öğleye kadar 3. Kolordunun taarruz etmeyeceği hakkındaki saat 10.50 târîhli 2. Ordu iş‘ârı 17. Kolorduya ancak saat 15 .15’de gelmişti…Saat 16 sıralarında, bu sabah şaşırarak yanlışlıkla 3. Kolordu mıntıkasına gitmiş ve oradan gelmiş olan Samsun Fırkasının Ünye Taburu da muvâsalat eylemiş ve ihtiyâta konmuştu.”

“17. Kolordunun Muhârebesi31 Ekim 1912 sabahı 17. Kolordu solda Erikli sağda Samsun Fırkaları olarak Çongara doğu ve kuzeydoğuda 3. Fırkanın sağında bulunuyordu. 3. Kolordudan topçu 9. Alayın 1. Taburu da gelmiş ve 3. Fırkanınkiyle birlikte 11 batarya toplanmıştı…Samsun Fırkasının Samsun ve Ünye Alayları 1. hatta olup bunların da Fatsa ve Perşembe Taburları ileride, diğer taburları gerideydi. Giresun Alayı sağ cenâh gerisinde ihtiyatta idi. Biraz sonra Fatsa Taburu dere batısındaki sırtlarda ileri sürülmüştü. Fatsa Taburu, Samsun Alay kumandanı ve Çarşamba Taburu bu sabah Çongara’ya gelmişlerdi. Perşembe Taburu 300 mevcudunda ve muntazamca, Samsun, Ünye, Giresun, Ordu, Tirebolu Taburları 150-200’er mevcudunda idi…Biz bu raporu okurken, gayet şiddetli bir topçu ateşi bulunduğumuz sol cenâhı döğmeye başladı ve ihatanın başladığı anlaşıldı.. Muhtar Paşa bu raporu alınca sağ cenâhtan 5-6 batarya ile birkaç Redif Taburu (Yenişehir, Seydişehir,..) ve daha bazı kıta‘âtı bu tarafa sürmüş olmalı ki bunlardan piyade ile süvariler Soğucak Deresinden ve bataryalarda dere garbından hatt-ı bâlâ üzerinden düşman topçu ateşi altında geldiler. Bunlara ben mevzi aldırdım ve 22 ve 23. Alayları bizzat açtım. Seydişehir Taburunu da zorla ilerlettim, akşama doğru bu tabur tamamen kaçmıştı. 17. Kolorduya mensûb Ünye Taburu kıta‘âtı gibi bazı efrat da üzerimizden geriye geçiyorlardı. 31 Ekim 1 Kasım 1912 böyle geçti…Fakat hareket kolay olmamış, geç yapılarak geceye kalınmış ve çok müşkülat çekilmişti. Yeniköy bu sırada bulunamadığından 5-6 Kasım 1912’de 17. Kolordu, Erikli Fırkası, Samsun ve Ünye Alaylarıyla Kazakköy nâm mevkide Giresun Alayı ve dağ bataryası Yeniköy şarkında kalmış, kolordu karargâhı dahi (yolu şaşırarak) Çerkezköy’üne varmıştı. 17. Kolordunun saat 19’da “Bugün saat 15. 45’de düşmanın Vize’nin 7 km ilerisinde Saray’a doğru geldiği görülmüştür.”

Balkan Harbinde Osmanlı Ordusunda Ermeni  askerler de yer alıyordu. Bu askerlerden Selanik Kilisesinde tutulan Ermeni esirlerden ikisi Ünyelidir. Bunlar Havagim Margosyan (Üçpınar Köyü), Krikor Ohanyan’dır. (E.Hayri Peker, “Harp Tarihçilerimiz ve Bursalı Mehmet Nihat Bey (1886-1928)”, Osmangazi Üniv. Türk Dünyası Uyg. ve Arş. Merkezi Yakın Tarih Dergisi, Cilt 1, Sayı 3,s.98-108, 2018; R.Kart, Bursalı Mehmed Nihad Bey’in Balkan Harbi ve Trakya Seferi adlı eserinin 3.Cildi (Transkripsiyon-Değerlendirme, Y.Lisans Tezi, Konya 2019)


Bu haber toplam 1.389 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları