HABER ARAMA
  • DOLAR5,3241
    % 0,04
  • EURO6,0802
    % 0,54
  • ALTIN219,8377
    % 0,10
  • BIST 10098.454,88
    % 1,69
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Beğenmedim
  • Daha iyisi olabilirdi
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
21 Ocak 2019 Pazartesi
Fındık Fiyatı


12.75 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ

MİSAFİR KALEM

MİSAFİR KALEM

Ali Coşkun / Tip 2 Şeker ( Tip 2 Diyabet ) hastalığında, erken teşhis’de Laboratuvarın Önemi :

4 Ocak 2019 Cuma Saat: 08:33

Dünyada olduğu kadar ülkemizde de hatta yaşadığımız Karadeniz bölgemizde de ŞEKER hastalığı günümüzün en yaygın sağlık sorunlarından birisidir. Hastalık ortaya çıkınca Devletimize maliyeti, iş gücü kaybı, hastaya verdiği rahatsızlık ve sonrasında diğer organlara da olumsuz etkisi ile, mutlaka önlem alınması gereken, çok sinsi ve tehlikeki bir durumdur. Hatta hastalığın hiç ortaya çıkmaması gerekir. Bu nedenle de hastalığın erken teşhisi için laboratuar testleri çok önemlidir.

İlk başta basit bir açlık hatta tokluk kan şekeri testleri yapıldıktan sonra, kanda son 3 aylık şeker( glukoz ) dalgalanmasını gösteren HbA1c ( Hemoglobin A1c ) testi çok önemli testlerdir.

Hatta HbA1c testi bazı kişilerde ( Obezite sorunu olanlarda, metabolik sendromlularda, insülin direnci olanlarda, vs. ) diyabet eğilimini tahmin etme bakımından da önemlidir.

 

Glukoz ( Şeker ) Ölçümü :

 

En az 8 saatlik açlık sonucu ( örneğin gece 24:00’den sonra hiçbir şey yenmeyecek, meyve , şeker yenmeyecek, su içilebilir.) sabahleyin 08:00- 09:00’da kan verildikten sonra şeker ( glukoz ) ölçümü yapılır. Normalde sağlıklı bireylerde 74 - 106 mg/dl arasında olmalıdır. Eğer 70 mg/dl altında ise hipoglisemi denir, mutlaka hekim değerlendirmelidir. Her ne kadar 106 mg/dl glukoz değeri normal skala’da olsa da aslında bize bir sinyal vermektedir. Çünkü açlık şeker ( glukoz ) değeri 100 – 125 mg/dl arasında olan bireyler Bozulmuş Açlık Glukozu ( BAG ) teşhisi alırlar. Ayrıca açlık glukoz değeri 125 mg/dl’den daha yüksek çıkan bireyler ise Diyabet riskine girmişlerdir ve hekimin mutlaka bu kişileri yakın takibe alması gereklidir, bunlara iknci aşamada 126 mg/dl üzerinde ise Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) yapılır. OGTT 'de 2 saatte 200 mg/dl üzerinde kan şekeri ölçülmüşse tip 2 diyabet tanısı konur. Hastanın yaşı da glukoz takibinde önemlidir. Çünkü 90 yaşındaki bir hasta’da 120 mg/dl glukoz değerine, 30 yaşındaki bir hasta’daki 120 mg/dl glukoz değerine göre daha hoşgörülü yaklaşılır.

Tokluk glukozu için ( postprandial ) iyi bir yemekte ilk lokmadan sonra 2 saat zaman tutulur ve 2 saat sonunda kan verilir. Böylece tokluk glukoz ölçümü yapılır. Bu değer normalde 120 mg/ dl altında olmalıdır. Eğer 200 mg/dl üstünde çıkarsa kişi Diyabet’tir ( şeker hastasıdır ). Ayrıca herhangi bir zamanda alınan kan şekeri değeri ( açlık veya tokluk farketmez) 200 mg/dl üzerinde ise diyabet tanısı konur. Bu hastaların idrar tetkiklerinde de şeker testi pozitif saptanır. Bir defa kan şekeri 200 mg/dl üzerinde gelmiş ise teyit etmek için bir kez daha kan alınarak tanı teyit edilir. Hasta’ya iyi bir sorgulama ( anamnez ) yapılmalıdır. Sözgelimi kortizon ilacı kullananlarda, beta adrenerjik agonist  kullananlarda ( kalp ilacı olarak beta adrenerjik blokör kulananlarda ise tam tersi glukoz değeri düşük bulunur ), aşırı kafein alanlarda, osteoporoz tedavisi için kalsitonin kullananlarda, idrar söktürücü ( diüretik ) kullananlarda, indometazin tipi romatizma ilacı kullananlarda, bronş açıcı teofillin kullananlarda, ağızdan gebelik kontrol hapı kullananlarda, Tiroid hormon ilacı kullananlarda, parazit önleyici tiyobendazol kullananlarda, lityum preparatı kullananlarda, öströjen kullananlarda, dopamin, adrenalin, morfin kullanılanlarda vs. glukoz değeri yüksek çıkabilir.

 

Oral Glukoz Tolerans Testi ( OGTT ) :

 

OGTT kesinlikle hastane’de yapılmalıdır. Hamile olmayan kişilerde, 8 saatlik açlığı takiben önce açlık kan glukozunu ölçmek için sıfırıncı saatte kan numunesi alınır, peşinden 75 gram glukoz içeren mayi ağızdan 3 dakika içinde verilir. Bunu takiben hastadan 30 dakika ara ile 4 sefer daha hastadan kan alınır ( 30., 60., 90. Ve 120. Dakikalarda ). Saatlerine göre normal olarak beklenen değerleri ve hastalık emarelerini şu şekilde gösterebiliriz :

 

Kan alım zamanı

Normal sınırları

Birimi

Bozulmuş Glukoz Toleransı Teşhisi

Diyabet Teşhisi

8 saatlik açlık

 70 - 110

mg/dl

110 - 126 mg/dl

> 200 mg/dl,

En az 2 ölçüm

OGTT'de 30. Dakika

110 -170

mg/dl

> 200 mg/dl,

En az 2 ölçüm

OGTT'de 60. Dakika

120 - 170

mg/dl

> 200 mg/dl,

En az 2 ölçüm

OGTT'de 90. Dakika

100 - 140

mg/dl

> 200 mg/dl,

En az 2 ölçüm

OGTT'de 120. Dakika

   70 - 120

mg/dl

140 - 199 mg/dl

> 200 mg/dl,

En az 2 ölçüm

 

Bozulmuş glukoz toleransı tanısı konan kişiler ileride tip 2 diyabet geliştirme riski açısından takip edilmelidirler.Bu durum hastaya ve yakınına dikkatli olmaları yönünden söylenir.

OGTT testi, ayrıca gebelik diyabeti tanısında da kullanılır. 


Hemoglobin A1c :

 

HbA1c testinin özelliği : Kanımızda dolaşan kırmızı kan hücreleri (eritrositler) yaşamları boyunca tek besin kaynakları olan sadece kan şekeri’ni kullanırlar. Hücre içine giren glukoz, eritrositlerde bulunan hemoglobin’e (  kanda oksijen taşıyan molekül ) bağlanarak, eritrosit yaşamı boyunca orada kalır. Bu hücrelerin ömrü ortalama 3-4 ayı geçmemektedir. HbA1c testi eritrositlerin 3 ay boyunca ortalama ne kadar şeker harcadığını gösteriyor. Rutin sağlık kontrollerine açlık ve tokluk şekeri yanında, bu testi de 3 – 4 ayda bir eklemekte fayda vardır. Diyabetlilerde ise daha da bir dikkatle incelenmesi lazım gelir. Diyabet yönünden tamamen sağlıklı bireylerde HbA1c testinin normal değeri % 5.8’in altında bulunmalıdır.

HbA1c testi % 6 ve üzerindeki değerler, açlık şekeri normal bile olsalar bile, bu testlerin peşinden mutlaka postprandial yani tokluk kan şekeri testi istenmeli ve yapılmalıdır, hatta yetinmeyip OGTT testi yapmayı planlamalıyız.

Diyabet hastası olduğu bilinen birinde etkili bir diyabet kontrolü  sağlamada da HbA1c testi önemli görev yapmaktadır. Eğer bulunan değer %6.5’tan yüksekse, bu rakam diyabet tedavisinde işlerin yolunda gitmediğini, yani hastanın ilaçlarını düzgün kullanmadığını veya diyetine dikkat etmediğini veya ilacın kifayet etmediğini yada hepsini  göstermektedir. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta da bu testin laboratuarda hangi cihaz ve metodla çalışıldığıdır. Çünkü bu durum testin hassasiyetiyle de ilişkili olmaktadır.

 

Sağlıklı ve huzurlu kalın. Uzm. Dr. Ali COŞKUN, Biyokimya ve Klinik Biyokimya Uzmanı


Bu haber toplam 145 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları