HABER ARAMA
SON DAKİKA HABERLER
ANKET
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?
  • Gayet Güzel
  • Kullanışlı
  • Daha iyisi olabilirdi
  • Beğenmedim
HABER ARŞİVİ
Lütfen Bir Tarih Seçiniz
FINDIK BORSASI
27 Haziran 2019 Perşembe
Fındık Fiyatı


16 TL - 16,50 TL
PUAN DURUMU
NAMAZ VAKİTLERİ

UZM. DR. ALİ COŞKUN

UZM. DR. ALİ COŞKUN

Piezoelektrik Olayı:

14 Şubat 2019 Perşembe Saat: 08:21

Fransız fizikçi Jacques CURIE ve onun kardeşi fizikçi Pierre CURIE, 1880 yılında piezzoelektrik olayını keşfetmişlerdir. Pierre Curie, Radyoaktiviteyi keşfeden ( Uranyum, radyum, Polonyum ) Polonya asıllı kimyacı Maria Salomea Skłodowska yani Marie CURIE ( madam CURIE )’nin eşidir. 

Piezoelektrik özellik, mekanik bir enerjiyi elektriğe ya da tam tersi olan elektrik enerjisini mekanik enerjiye ( ters piezo ) çevirebilmenin tanımıdır. Bu durum 1880 yılında iki fizikçi kardeş tarafından ilk olarak Paris’de keşfedilmiştir. Piezoelektrik malzemeler özeldir. Bunlar genellikle  kurşun ( Pb ), Zirkonyum ve Titanyum’dan oluşan malzemelerdir. Kısaca baş harfleri alınarak bu malzemelere PZT de denir. Seramik malzemelerdir. Bunun dışında piezzo elektrik üretebilmek için kullanılan malzemeler kuartz ( SiO2 ), Baryum Titanat ( BaTiO3 ), Çinko oksit ( ZnO ), polivinilidin klorür ( PVDC ), Turmalin, Kurşun Zirkonat, Niobat gibi özel malzemelerdir.

Neden özel ? Çünkü bu malzemelere mekanik bir basınç uygularsanız ( yunanca : piezo ) size bunun karşılığında elektrik üretirler. Piezoelektrik etki yaratmak için en önemli olan simetri merkezi olmayan kristalleri bu amaçla kullanmaktır ( Asimetrik merkeze sahip ). Polimer veya seramiklere mekanik baskı veya çekme  uygulanınca, iki kutup arasındaki mesafe birbirine yaklaşır veya uzaklaşır, böylece + ve – yükler oluşur, potansiyel farkı yani voltaj oluşur. Bu yük birikimi eğer bir iletkene aktarılırsa küçük bir elektrik akımı oluşacaktır. Ama bu elektrik akımı çok küçüktür ancak bir manyetolu çakmağı çalıştırabilmektedir. Çakmakta piezoelektrik ile gaz ateşlenir. Mikrofonlar da böyle çalışır. Bu sefer de sesimiz basınç uygular piezo kristaline ve piezo elektrik oluşur, hoparlör’den ses çıkar. Ayakkabı’ların topuk kısmına yerleştirilen piezo maddesi ( PZT ) ile yürüme hareketi ile yine basınçla elektrik enerjisi üretebilmek ve bu elektriği kullanabilmek mümkün olmuştur.

Spor ayakkabısının topuğuna yerşetirlen PZT ile her adımda yaklaşık 2 mili Watt elektrik enerjisi üretilebilir. Sağlıklı olabilmek için atılacak olan 10 000 adım sonrası yaklaşık 20 Watt elektrik enerjisi oluşacaktır.

Piezo kristal ve porselenlerin mekanik basılarının elektrik enerjisine, elektrik enerjisinin de mekanik titreşimlere çevrilmesi TRANSDÜSERLER ( elektromanyetik çeviriciler ) aracılığıyla olur.

Gemilerde bulunan sonar cihazlarında da piezo elektrik teknolojisi kullanılır. Sonar cihazları derinlik ve hedefi aynı teknolojiyle bulur. Mekanik bası sonucu oluşan elektrik enerjisi ses çıkarır, suya yayılan ses hedefe çarpar, geriye doğru yansır, kristaller sesin sıkıştırması ile titreşir, bu tireşim elektrik enerjisi üretir ( ters piezo, 1881 yılında Fransız Gabriel Lippmonn keşfetmiştir ), ses ve ekran görüntüsü gölge olarak elde edilir.

Piezo elektrik kullanım alanları : Mikrofonlar, hız ölçerler, gaz ateşleyiciler, titreşim algılayıcıları vs. iken,Ters Piezo elektrik kullanım alanları : Sonarlar, ultra sound, kulaklıklar vs. dir. Ters piezo + piezo elektrik kullanımı ise : Transformatörler, osilatörler, sonarlar vs. dir.

Bu yazıda bu kadar teknolojik bilgi neden verildi ? diye düşünüyorsanız, gazetede başka güzel bir makaleye geçebilirsiniz. Çünkü bu bilgiye Avrupalılar 1880 yılında sahipti. Yani Avrupalı tam 139 yıl önce bu bilgiye sahipti. Onu ufak tefek cihazlarda kullanabildi ama daha ileri götüremedi. Günümüzde ise insanlığın sorunu çevreyi koruyarak bedava enerji elde etme düşüncesi olduğundan Avrupalı yeniden bu eski bilgiye yöneldi. Çünkü hem ucuzdu hem de çevreciydi.

Bu amaçla bugünlerde İngiltere’de  Lancaster Üniversitesi’nden mühendisler yolların yüzeyine gömülecek ve geçen taşıtlardan kaynaklanan titreşimleri elektrik enerjisine dönüştürecek ( piezo etkisi ) akıllı malzemeler, piezoelektrik özellikli seramikler üzerinde çalışıyorlar. Bu grubun araştırma lideri Profesör Mohamed Saafi, saatte 3000 civarında arabanın geçtiği yani normal trafik yoğunluğu görülen bir yolda kilometre başına yaklaşık 2 megawatt enerjinin geri kazanılmasını sağlayacak bir sistem tasarlanmasını hedefliyor. İsme dikkat ettiniz mi ? Frenk ellerinde bir Müslüman bilim adamı. Bu da ayrı bir konu. Bir ara bu beyin göçünün nedenlerine de geliriz inşallah. Tekrar konumuza dönelim : Bu enerji, eğer depolanabilirse 4000 sokak lambasına güç sağlayabileceği hesap ediliyor. Bu 4000 lamba bir günde 4000 Paund harcama yapıyor.Bunun günlük olarak sadece lambalardan yaptığı tasarruf ( 6.80 TL x 4000 Paund = 27 200 TL ) yaklaşık 30 000 Türk Lirası. Aylık Tasarrufu yaklaşık 1 000 000 TL, Yıllık tasarrufu ise 12 000 000 TL olacaktır. On iki milyon Türk lirası. Muazzam bir servet. Bu teknolojinin kurulum maliyeti ise 1 000 000 TL civarında. Muazzam bir tasarruf.

Profesör Saafi ayrıca, piezoelektrik etkinin avantajını kullanacakları başka malzemeler de geliştireceklerini söylüyor. Profesör,  geliştirdikleri piezzo-seramik yapının, sokak lambalarını, trafik ışıklarını ve elektrikli araç şarj noktalarını, trafik yoğunluğu izleme sistemlerini de enerji olarak destekleyeceğini, belirtiyor.

Ülkemizden bununla ilgili güzel bir haber vereyim : Ramazan SARICI/ÇANKIRI, (DHA) haberine göre : ÇANKIRI Lisesi 11'inci sınıf öğrencileri Ayşe Uzun ve Beyza Yıldız, kaldırımda yürüyen insanların, yere uyguladıkları basınçları elektrik enerjisine dönüştürecek bir proje geliştirdi.
Öğrenciler : 'Piezo Basınç ile elektrik üretiyoruz ve bu elektriği depolayarak sokakların, AVM’lerin elektrik ihtiyacını karşılamak için kullanıyoruz. Kaldırımların altına döşenen bu sistem ile insanlar her bastığında basıncı elektrik enerjisine dönüşecek. Elektrik bağımlılığını da azaltabilecek bir proje" dediler. 
Bilim fuarına farklı bir proje ile katılmak istediğini dile getiren öğrenciler ‘’ ilk olarak internette araştırma yaptığını söylediler. Öğrenciler, projenin küçük bir örneğini yaptıklarını aktararak, “Projede 9 tane piezoelektrik, led, kablolar ve şarj edilebilir boş piller kullandık. Elimize uyguladığımız basınç ile led lambalar yanıyor ve boş piller için elektrik depo ediliyor. Bizim yaptığımız küçük bir örnek. Kaldırım altlarına yapılan sistem çok daha büyük olacak. İnsanlar yolda yürürken bu sistemin farkına bile varmayacaklar" diye konuştular.
Projenin faydasından bahseden Öğrenciler, “İlerde tükenecek olan enerji  kaynakları yerine yenilenebilir enerji kaynağı olacak. Bu projemizde yenilenebilir bir enerji kaynağı şeklinde tasarlandı. Bu sistem ile sokak lambaları, dükkanlar, AVM’lerin elektrik ihtiyacı giderilmiş olacak" şeklinde konuştular.

Çok mutlu oldum. Az da olsa bizim insanımızdan da birilerinin bu bilimsel yönleniş dikkatlerini çekmiş. Aferin bu çocuklarımıza. Gençlerimiz bilgiye ulaşmalılar, aramalılar ve üretmeliler. Peki ya üniversitelerimiz? Profesörlerimiz ? Onlar ne yapıyorlar acaba ? İnşaallah faydalı ( ! ) ilim ile uğraşıyorlardır.

Buradan, bu Ülkenin cennet’ten bir köşe Ünye’sinde yaşayan, kalbi Ülke sevdasıyla atan, beyni hayırlı bilimle uğraşan genç yaşlı demeden tüm üreten insanlarımıza, belde yöneticilerimize öneriyorum. Bilim adamlarımıza, öğretmenlerimize öneriyorum. Pırıl pırıl gençlerimize böyle projeler verin, verin ki geleceğimiz aydınlansın. Bilim adamlarımız, mühendislerimiz, branş öğretmenlerimiz, bu proje sahibi okullarımızı izlesinler, projeye dahil olsunlar. Ben eminim ki enrjimizi birleştirebilirsek ortaya Ülkemizi refaha taşıyacak nice buluşlar ortaya çıkacaktır. Gençler Unutmayın ! Gelecek 50 yılda bu gün tek hakim güç gibi görünen para da geçerli olmayacak, geçerli olacak ve Dünyayı egemenliği altına alacak tek güç bilgi olacaktır. Öyleyse kaçırmayın BİLİM ÇAĞINI. Akşamları Çukur – Tepe dizilerini değil de, Çağlara yön veren Bilim adamlarının hayatlarını izleyin internetten. Her akşam 1 saat bilimsel bir kitap okuyun. Öğretmenlerinize bilimsel sorular sorun. Onları da sizinle bir proje yapmaya ikna edin. Kimbilir ? Belki de çağın buluşunu yapmak üzeresinizdir.

Hoşçakalın, sağlıklı kalın  ama mutlaka Bilgili kalın.

 


Bu haber toplam 806 defa okunmuştur

Yazı Yorumları ( 0 Adet)

Adınız
E-mail Adresiniz
Güvenlik Kodu Lütfen Resimdeki kodu yazınız
Bu Yazıya Yorum Yapılmamış.
İlk Yorumu Siz Yapmak İster misiniz?

Yazarın Diğer Yazıları