Ünye'de geçtiğimiz hafta 230 TL seviyelerine gerileyen fındık fiyatı, yeni haftaya 200 TL'den başladı. Sezon başında 350 TL'ye kadar yükselen, ardından kademe kademe düşüş yaşayan fiyatlar, hem piyasada hem de üretici nezdinde şok etkisi yarattı.
Üretici maliyetlerin altındaki fiyatlar karşısında bahçesinden vazgeçme noktasına gelirken, TZOB Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan "Bu fiyatlar kabul edilemez. TMO en az 300 TL'den devreye girmeli." çağrısı yaptı.
Arslan Soydan, fındık fiyatlarındaki düşüşün tesadüf olmadığını belirterek, "Bunu fındık üzerinde oynanan oyunlar olarak görüyoruz. Türk fındığını değersizleştirme, itibarsızlaşma çalışmaları var diye görüyoruz. 350 TL'ye kadar çıkan fındık fiyatlarını bu fiyatlara çekmek ne ticaret, ne ihracat, ne üretim noktasında anlam veremiyoruz." dedi.
Fındığın milli ürün olduğunu ve bu durumun ülke meselesi olması gerektiğini vurgulayan Soydan, "Sadece üretici, üretici temsilcileri değil topyekun ülke meselesi haline gelmeli. Üreticiyi koruyalım, üreticiyi fiyatlar üzerinden bahçelerden vazgeçmesine müsaade etmeyelim." ifadelerini kullandı.
Fındık fiyatları dip yaptı, piyasada şok etkisi yarattı
Geçtiğimiz hafta 230 TL seviyelerine kadar gerileyen fındık fiyatları, yeni haftaya 200 TL'den başladı. Sezon başında 350 TL'ye kadar yükselen, ardından kademe kademe düşüş yaşayan fiyatlar, hem piyasada hem de üretici nezdinde şok etkisi yarattı.
Fındık fiyatlarının maliyetlerin dahi altına düşmesi, Karadenizli üreticiyi ciddi bir çıkmaza sürüklerken, yaşanan bu sert düşüşe Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan sert tepki gösterdi.
"Fındık fiyatları dip yaptı, kabul edilebilir değil"
Arslan Soydan, gazetemiz Ünye Kent'e yaptığı açıklamada fındık fiyatlarındaki düşüşün tesadüf olmadığını belirterek, şunları söyledi:
"Fındık fiyatları dip yaptı. Bunun sadece fındık üzerinde oynanan oyunlar olarak görüyoruz. Türk fındığını değersizleştirme, itibarsızlaşma çalışmaları var diye görüyoruz. Gerçekten kabul edilir fiyat değil. 350 TL'ye kadar çıkan fındık fiyatları, bu fiyatlara çekmek ne ticarete, ne ihracat, ne üretim noktasında anlam veremiyoruz."
"Bu artık bir fiyat meselesi değil, ülke meselesi"
Fındığın Türkiye için stratejik ve milli bir ürün olduğuna dikkat çeken Soydan, fiyatlardaki bu sert düşüşün yalnızca bugünü değil, geleceği de tehdit ettiğini vurgulayarak, şunları söyledi:
"Fındık milli bir ürün, fiyatların bu denli düşmesi ülke meselesi haline gelmesi lazım. Bunun sadece fındık fiyatları üzerinde değil, üretimi de etkileyecek bir durum. Aslında bu durumun fiyatlar üzerinden üretimi de etkileyecek bir durum olarak görüyoruz."
"Üretici bahçeden uzaklaştırılıyor" uyarısı!
Düşük fiyatların üreticiyi doğrudan bahçeden koparacağını belirten Soydan, bakım yapılamamasının verim, rekolte ve kalite kaybına yol açacağını ifade ederek şunları söyledi:
"Yani üreticiyi bahçeden uzaklaştırma olarak görüyoruz. Üretici bahçesine bu fiyat dalgalanmasından dolayı gübre atamayacak, ilaçlama yapamayacaksa, bakım yapamayacaksa bu Türk fındığında verim, rekolte düşüklüğü ve kalite düşüklüğü ortaya çıkacaktır. Bazı üreticilerimizin artık ben bu şartlarda bahçeme gübre bile atmam dediğini görüyoruz. Bunlar kabul edilebilir değil."
"Gelecekte bahçeye bakacak çiftçi bulamayacağız"
Sorunun sadece bugünün değil, geleceğin de meselesi olduğunu vurgulayan Soydan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Sadece fiyat meselesi değil üretim meselesi haline düşünüyor. Gelecekte hastalıklarla, zararlılarla, bahçe bakımları ile uğraşacak çiftçiyi bulamayacağız. Buna sadece üretici, üretici temsilcileri değil topyekun bir ülke meselesi haline gelmesi lazım."
"Fındık 2,5–3 milyar dolarlık milli bir değer"
Türkiye'nin dünya fındık piyasasındaki konumuna da dikkat çeken Soydan, üreticinin korunmasının şart olduğunu söyleyerek, şu açıklamayı yaptı:
"Çünkü fındık milli bir ürün, yılda 2,5-3 Milyar dolar girdisi olan bir ürün. Bu ürünün yüzde 70'ini biz üretip, yüzde 80'inin ihracatını yapıyoruz. Üreticiyi koruyalım, üreticiyi fiyatlar üzerinden bahçelerden vazgeçmesine müsaade etmeyelim."
Maliyetlerin altındaki fiyatlar gelecek kaygısı yaratıyor
Karadeniz'in zor coğrafyasında fındığın yalnızca ekonomik değil, ekolojik bir görev de üstlendiğini belirten Soydan, fiyatlardaki düşüşün ciddi sonuçlar doğuracağını ifade ederek, "Karadeniz'in zor coğrafyasında, yamaçlarda toprağı tutan, bekçiliğini yapan fındık ocaklardır. Fındıktır bölgenin bekçiliğini yapan. Ama şuanda maliyetlerin altına inen bir serbest piyasa var. Maliyetlerin altına düşen fındık fiyatlarından dolayı fındıkta bir gelecek kaygısı ile karşı karşıya kalacağız." dedi.
TMO'ya açık çağrı; "En az 300 TL'den devreye girilmeli"
Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) mevcut fiyat politikasını da eleştiren Soydan, müdahalenin kaçınılmaz olduğunu belirterek, "TMO 195 TL ve 200 TL'lik bir fiyat açıkladı. 31 Aralık 2025 tarihi itibariyle de alım sona erdi. Ama üreticinin bu süreçte TMO'nun fiyat güncellemesi yaparak piyasaya müdahale etmesi gerekir gibi talepleri var. En az 300 TL bir fiyatla TMO devreye girsin diye hepimizin talepleri var." dedi.
"Bu şok fiyatlar herkesi şok etti"
Mevcut piyasadan kimsenin memnun olmadığını dile getiren Soydan, "Bu fiyatlardan ve piyasadan üretici, fındık manavları başta olmak üzere kimse memnun değil. Memnun olan varsa çıksın, ben mevcut piyasadan memnunum desin. Bu şok fiyatlar gerçekten herkesi şok etti." dedi.
Ünye Kent / Yücel Arslanteke