6 Şubat 2023, saat 04.17’de gerçekleşen deprem hepimizi sarsmış, kendimize getirmişti. Her birimizin içi dolup taşmıştı; nasıl yardım edebilirim? Yaraların sarılmasına bir nebze olsun nasıl katkı sağlayabilirim? Elimizden geleni yapalım telaşına düşmüştük ülke olarak. Bu acı olay bize birlik ve beraberliği hatırlatmıştı. Marketlere koşup ihtiyaç malzemesi alıp deprem bölgelerine gönderilecek tırları doldurmuştuk. Kimimiz evini depremzedelere açtı, kimimiz bizzat o bölgelere gidip yemek pişirdi, o umutsuz, kanadı kırık insanlara, “Yanındayım” dedi. Aradan geçen bu üç sene içinde yaralar sarılabildi mi? Kayıpların acısıyla dağlanan yürekler toparlanabildi mi?
O gün Kahramanmaraş Pazarcık merkezli 7.7 şiddetindeki deprem 11 ili etkiledi. Bu depremden 9 saat sonra ise Elbistan merkezli 7.6 büyüklüğünde ikinci bir deprem meydana geldi. 120 bin kilometrekarelik alanda etkili oldu. Sarsıntılar o kadar güçlüydü ki evler, işyerleri, hastaneler, yollar, köyler yerle bir oldu. 14 milyon kişi etkilendi. 53 bin 537 kişi ölürken, 107 bin kişi yaralandı. 40 bin bina yıkıldı, 200 binden fazla bina ağır hasar aldı. Bu rakamların her biri, bir ev, bir aile ve yarım kalmış bir hayattı.
“Karanlıktan Sonra” isimli bir belgesel film çeken Adıyamanlı kadınlarla Ankara’da karşılaştığımda anladım ben acının büyüklüğünü. Hâlâ hayatta kalmış olmanın getirdiği vicdan azabıyla, acıyla, yalnız ve çaresiz kalan kadınların hüznünü yüreğimde hissetmiştim. Çocuklarını, ailelerini, evlerini, şehirlerini, işlerini kaybeden, her şeye rağmen var güçleriyle ayakta durmayı başaran kadınlardı onlar. O zaman anladım; hayatın bir anda altının üstüne gelebileceğini ve hep seninmiş sandıklarını kaybedebileceğini.
Deprem sadece insanları değil, hafızayı da vurdu. Yüzyılların birikimi olan kültürel miras da büyük zarar gördü. Bölgede yer alan binlerce tarihi eser, cami, kilise, müze ve kültürel yapı hasar aldı. Bazıları tamamen yıkıldı, bazıları ise uzun süreli restorasyon sürecine girdi. Kültürel kayıplar, bir kentin hafızasının da zarar görmesi anlamına geliyor.
Bu büyük yıkımı, kayıpları, acıları;
Unutmayalım,
Unutturmayalım…
