Verem nasıl bulaşır?
Solunum yoluyla alınan bu partiküldeki basiller vücutta 3 farklı şekilde seyredebilir.
- Doğal bağışıklık
- Yaygın akciğer tüberkülozu ve akciğer zarı iltihabı şeklinde devam eder.
- Menenjit tüberkülozudur ki bu da sıklıkla çocuklar görülen bir tablodur.
Doğal bağışıklığın oluş şekli şöyle gelişir. Damlacık yoluyla alınan basilin virülansı zayıf veya kişinin direnci güçlü olduğunda oluşan tablodur. Bu durumda bakteri vücuda girince akciğerin kendi savaşçı hücreleriyle karşılaşır (alveoler makrofaj). Bu bakteriler hastalık yapamayınca makrofajın içerisine girer yaşamaya devam eder. Ömür boyu yaşarlar. Bu basillere dormant basilleri denir ve ölümsüzdür. Bu basiller aynı zamanda sinyal vererek T Lenfonsitleri denen kandaki antikor yapan hücreleri uyarır. Ve bu uyarma sonucu vücut tüberküloz mikrobuna karşı sürekli bir bağışıklık oluşturur. Bu süreç 3 ile 12 hafta arasında gelişir. Bu dormant basillerinin yarattığı bağışıklıktan dolayı yapılan ppt testleri hep pozitif olarak bulunur. Vücutta ne zaman ki bağışıklık direncin düşmesi durumunda bu basiller canlanarak vücudun her organında hastalık yapabilirler. Bu hastalığın kliniği, REENFEKSİYON TÜBERKÜLOZ hastalığı olarak değerlendirilir. Ve ya erişkin tip tüberküloz olarak değerlendirilir. Dikkat edilirse erişkinlerde oluşan tüberküloz vücutta var olan basilin (dormant basili) canlanması şeklinde olmaktadır. O yüzden erişkin insanlarda özel klinik patolojik durum yok ise verem mikrobu bulaşamaz. Peki hangi durumlarda bulaşır ve ya dormant basili canlanarak hastalık yapar? Bu koşullar nelerdir?
- Şeker hastalığı
- Kanser
- Böbrek hastalıkları ve kan hastalıkları
- İmmünolojik hastalıklar
- Beslenme zayıflığı
- Dinlenme ve uygu kargaşası yaşayanlarda (toplu alanlarda yaşayanlarda, yurtlarda, askerde ve mahkumlarda vb. )
- HIV+ olanlar, hizbe ve loş yerlerde yaşamını sürdürenlerde ve genetik olarak zencilerde, cinsiyet olarak da kadınlarda fazla görülmektedir.
Kliniği Nedir?
- Bulunduğu organa bağlı bulgular. (Yumurtalıkları tuttuysa kısırlığa sebep olabilir, kemikleri tuttuysa kemik kırılması olabilir vb.)
- Genel bulgular; halsizlik, iştahsızlık, ateş, gece terlemesi (her gece 3-4 kez çamaşır değiştirecek kadar) zayıflama, genel kas ağrıları olabilir.
Genellikle en sık akciğerde görüldüğü için öksürük, balgam, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı, hırıltılı solunum ile görülür. Milattan önce hırıltı soluma nedeni ile veremli insanlar lanetlenmiş olarak kabul edilirdi. Asuka denen bir şeytanın insanların içine girdiği kabul edilmiş ve bu insanlar toplum dışına itilmişlerdi. Bilinmeyen şeyler insanları korkutur. Verem hastalığı da yeterince bilinmediği dönemlerde insanlar bu hastalıktan korkmuşlar ve yakın temastan kaçınmışlardı. Bu bilinmemenin yarattığı korku nedenleri ile insanlar veremli olduklarını gizlemişler ve veremin eredikasyonunda engel teşkil etmişlerdir. Ne zaman ki verem hastalığı daha iyi tanındı, o zaman hastalıktan korkulmaması gerektiği bilinci insanlarda başladı. Bununla birlikte hastalıkla mücadelede hızla başarılar kazanılmıştır.
Ülkemizde Verem Savaşı Dispanserilerinin motor güç olmasının yanında tüm sağlık çalışanlarının da doğru bilinçlenmesi veremle mücadelede büyük rol oynamaktadır ve oynamalıdır da. Eğer bu çağda veremden bir insan ölüyorsa bu tüm insanlığın ayıbıdır.
Dr. Ejder Koyuncu
Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Uzmanı
Özel Ünye Çakırtepe Hastanesi
